Historia Kalwarii w Zebrzydowicach nieodłącznie wiąże się z rodem Zebrzydowskich. W 1600 roku Mikołaj Zebrzydowski, który był wówczas starostą pobliskiej Lackorony, wybudował na górze Żarek (obecnie góra Ukrzyżowania) kaplicę świętego Krzyża, wokół której powstały wkrótce kolejne kaplice i mały klasztor. W kolejnych latach powstały tu tzw. „dróżki”, symbolizujące drogi Męki Pańskiej w palestyńskiej Jerozolimie i rozpoczęto budowę nowego klasztoru. Ukończono go w 1609 roku, a całość przekazano pod opiekę zakonowi oo. Bernardynów, którzy w latach 1605-1611 postawili tu kolejne kaplice. Po śmierci Mikołaja w 1620 roku, dzieło kontynuował jego syn – Jan Zebrzydowski. Dzięki niemu powstały tu dalsze kaplice i kościół Grobu Matki Bożej. Kalwaria szybko stała się miejscem kultu maryjnego, który trwa tam do dziś.
W latach współczesnych znaczenie Kalwarii Zebrzydowskiej wzrosło jeszcze bardziej po tym, jak w 1979 roku Jan Paweł II obdarował klasztor i nadał mu tytuł bazyliki mniejszej. 20 lat później sanktuarium zostało wpisane na listę Światowego Dziedzictwa Kulturalnego UNESCO.
Kalwaria Zebrzydowska jest co rok roku odwiedzana przez setki tysięcy pielgrzymów i turystów. Większość z nich przyjeżdża tu w okresie Świat Wielkiej Nocy, by na własne oczy zobaczyć biblijne inscenizacje odgrywane przez Bernardynów.
Prologiem Misterium Męki Pańskiej jest inscenizacja Niedzieli Palmowej, odbywająca się na tydzień przed Świętami Wielkanocnymi. Co roku rozpoczyna się ona pod jedną z kaplic, położoną na kalwaryjskich dróżkach. Jeden z kleryków, przebrany za Jezusa, wsiada tam na osiołka i w eskorcie innych braci, przebranych za apostołów, wyrusza pod klasztorne muru. Tuż pod nimi usytuowana jest duża scena, symbolizująca jerozolimską świątynię, gdzie odgrywane jest przepędzenie kupców.
W Niedzielę Palmową trasę przemarszu i odgrywane scenki oglądają tysiące wiernych i turystów, ale jest to tylko wstęp do tego, co dzieje się tu w kolejnych dniach.
Właściwe Misterium Męki Pańskiej zaczyna się w Wielki Czwartek. W tym dniu pochód, na czele którego idzie przebrany Jezus wraz z 11 apostołami, wyrusza od kaplicy św. Rafała i kieruje się kolejno do kaplic Wieczernika, Ogrojca, Pojmania. Tam do Chrystusa podchodzą dwaj żołnierze i krępują mu ręce. Orszak posuwa się dalej – Jezusowi towarzyszy tylko umiłowany uczeń Jan – i przechodzi obok Bramy Wschodniej, Annasza, kierując się na końcu do kaplicy Kajfasza, gdzie Jezus pozostaje w jej dolnej części zwanej Piwnicą do rana dnia następnego.
W Wielki Piątek ludzie zbierają się przy kaplicy Kajfasza i wyruszają wraz z Jezusem przed oblicze Piłata. Po odczytaniu wyroku w kaplicy Włożenia Krzyża, Chrystus otrzymuje krzyż i przechodzi z nim kolejno do kaplic Pierwszego Upadku, Serca Marii, Cyrenejczyka, Weroniki, Drugiego Upadku, Płaczących Niewiast, Trzeciego Upadku, Obnażenia, by w końcu dotrzeć do Kościoła Ukrzyżowania, gdzie odgrywany jest ostatni akt Męki Pańskiej.
Kultura
Wielka moda i Wielki Piec? To ma sens
W najbliższą sobotę, 9 maja, o godz. 20.00 na placu Jana Pawła II w Rudzie Śląskiej – Nowym Bytomiu odbędzie się pokaz mody inspirowany Wielkim Piecem Huty „Pokój”. Autorką kolekcji „Alchemia Wielkiego Pieca” jest Joanna Decowska. Po prezentacji wystąpi Marcin Wyrostek z zespołem Corazon. Wydarzenie odbędzie się w ramach realizacji projektu „Wielki Piec Huty Pokój – Centrum Transformacji w Rudzie Śląskiej”. Wstęp wolny.
