Olkusz żyje górniczą przeszłością

Ulica Górnicza znajduje się w samym centrum Olkusza

Dziewięć obszarów górniczych istniało na terenie małopolskiej gminy Olkusz. Wszystkie one zostały zniesione. Choć miasto akcentuje górnicze tradycje dawnego wydobycia rud srebra w średniowieczu, to współcześnie raczej żegna się z górnictwem. Dzisiaj na terenie gminy działa już tylko jeden przedsiębiorca górniczy.

Wspomniane dziewięć obszarów górniczych w gminie Olkusz wyznaczone zostały w latach 1960-2013. Obejmowały one złoża: Pomorzany, Olkusz i Pustynia Błędowska. Użytkownikami złóż kopalin na terenie gminy były nie tylko Zakłady Górniczo-Hutnicze Bolesław, lecz także Kopalnia Piasku Szczakowa, a później PCC Rail SA.

Spektakularne pożegnanie z górnictwem głębinowym miało miejsce pod koniec 2020 r., kiedy to ZGH Bolesław zaprzestały wydobycia rud cynku. Nie była to działalność tak uciążliwa dla mieszkańców, jak np. wydobycie węgla, ze względu na inny charakter szkód górniczych. Szkody górnicze notowane są bowiem w gminie Olkusz na terenach niezamieszkałych.

- Pojawiające się na terenie naszej gminy zapadliska ograniczają się swoim zasięgiem do terenów leśnych. Żadne z nich nie wystąpiło w najbliższym otoczeniu infrastruktury miejskiej, wobec czego nie poniesiono kosztów z tego tytułu - stwierdza Michał Latos, rzecznik prasowy Urzędu Miasta i Gminy w Olkuszu.

Władze samorządowe w ostatnich latach zadbały, aby zaakcentować nieco górniczą przeszłość miasta. Wzorem Wrocławia, gdzie w śródmieściu umieszczono wiele figurek krasnoludków, w Olkuszu ustawione zostały metalowe figurki wyobrażające dawnych gwarków.

Informacji na temat górniczej przeszłości miasta w średniowieczu dostarcza także, udostępniona 22 maja 2021 r., podziemna trasa turystyczna na rynku pod nazwą Podziemny Olkusz. Górnictwo jest jednak tylko jednym z tematów prezentowanych na tej trasie. Oprócz tego podziemna trasa przekazuje różnego rodzaju informacje o przeszłości miasta.

Włodarze olkuskiej gminy nie przewidują obecnie urządzenia osobnej ekspozycji muzealnej, poświęconej wyłącznie górnictwu.

- W Olkuszu na tę chwilę działa ekspozycja Podziemny Olkusz, opowiadająca również historię górniczych tradycji Olkusza. Nie jest planowane powołanie nowej instytucji mówiącej wyłącznie o współczesnym górnictwie, zwłaszcza że podobną działalność prowadzą ZGH Bolesław w projekcie Kopalnia Wiedzy - uzasadnia Michał Latos.

Górnicze tradycje i odniesienia wykorzystywane są w Olkuszu na różne sposoby. Już pod koniec XX w. lokalny samorząd na targach inwestycyjnych miast w Poznaniu reklamował Olkusz jako srebrne miasto. Pod nazwą Srebrne Miasto organizowane są plenery malarskie. Poprzedni odbył się w sierpniu 2022 r.