fot: Kajetan Berezowski
fot: Kajetan Berezowski
Użeglownienie Odry na transgranicznym odcinku między Kędzierzynem-Koźlem a czeskimi Ostrawą i Mosznowem pobudziłoby rozwój małych i średnich firm, dając ponad 630 miejsc pracy i nawet 16 mln euro rocznych dochodów z turystyki - wynika z analizy, przeprowadzonej w ramach projektu "Odra OK".
Projekt, współfinansowany z Funduszu Mikroprojektów Euroregionu Silesia w ramach unijnego programu INTERREG, realizują wspólnie czeskie Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Okręgu Morawsko-Śląskiego oraz katowicka Górnośląska Agencja Promocji Przedsiębiorczości (GAPP). Perspektywom przedłużenia Odrzańskiej Drogi Wodnej z Polski do Czech będzie poświęcone wtorkowe, 29 maja Forum Odrzańskie w przygranicznym czeskim Boguminie.
W ramach projektu powstała analiza wykorzystania spławnej Odry z Kędzierzyna-Koźla, przez Ostrawę, aż do Mosznowa. Potwierdziła ona, że użeglownienie rzeki na tym odcinku poprawiłoby dostępność i wzmocniło atrakcyjność regionu po obu stronach granicy oraz pobudziłoby rozwój lokalnego biznesu.
- Z analizy wynika, że żeglowność Odry wzmocni ruch turystyczny i rekreacyjny oraz rozwój małych i średnich firm. Mogłaby także zapewnić nawet 632 nowe miejsca pracy po obu stronach granicy, zwłaszcza w sektorze usług noclegowych, w gastronomii i sektorze transportowym. Dochody z turystyki mogłyby stanowić nawet 16 mln euro rocznie - podał kierownik projektu Pavel Santarius ze Stowarzyszenia na Rzecz Rozwoju Okręgu Morawsko-Śląskiego.
W opracowaniu założono również wybudowanie nowej ścieżki rowerowej wzdłuż Odry. Ponadto miałyby powstać nowe porty rzeczne i terminale przeładunkowe - np. w Ostrawie i przy lotnisku w Mosznowie. Eksperci są zadania, że spławna na tym odcinku Odra, oprócz funkcji transportowej, może również pełnić ważną funkcję dla energetyki i gospodarki wodnej.
- Realizacja Odrzańskiej Drogi Wodnej na przygranicznym odcinku rzeki stwarza możliwość uporządkowania gospodarki wodnej w szerokim aspekcie problemów - od suszy do powodzi. Racjonalne gospodarowanie wodą jest odpowiedzią na zmiany klimatyczne, które właśnie obserwujemy. Liczymy na to, że wspólne działania Czech i Polski w dorzeczu Odry pozwolą na skoordynowanie przedsięwzięć mających na celu nie tylko poprawę jakości wody, ale także kontrolowanie jej ilości - wyjaśnił burmistrz Kuźni Raciborskiej Paweł Macha.
Jego zdaniem racjonalne wykorzystanie zbiorników wodnych po obu stronach granicy da efekt nie tylko przeciwpowodziowy, ale także tzw. efekt alimentacyjny - dziś bowiem Odra zaczyna przypominać rzeki okresowe o bardzo dużych wahaniach przepływu.
- Ma to kolosalne znaczenie nie tylko gospodarcze, w tym rolnicze, ale stanowi kluczowy element zachowania bioróżnorodności specyficznego, wspólnego dla naszych państw ekosystemu Odry - dodał burmistrz.
Przedstawiciele przygranicznych gmin, zarówno w Polsce jak i w Czechach, są przekonani o ogromnym znaczeniu żeglowności Odry na transgranicznym odcinku. Argumentują, że wodny szlak komunikacyjny, komplementarny do istniejących połączeń drogowych i kolejowych, byłby ważną osią transportową północ-południe dla zachodniej Polski, równocześnie rozszerzając dostęp firm z czeskiego województwa morawsko-śląskiego do polskiej gospodarki.
- Dla gmin nadodrzańskich ich strategiczne położenie wzdłuż tej osi stwarza potencjał rozwojowy dotąd nieosiągalny, a dziś niedoceniany - ocenił burmistrz Kuźni Raciborskiej.
Dyskusja o gospodarczym znaczeniu żeglowności Odry trwa od wielu lat. Po stronie polskiej realizowany jest program przywrócenia transportu na Odrzańskiej Drodze Wodnej, zgodnie z przyjętymi przez rząd "założeniami do planów rozwoju śródlądowych dróg wodnych w Polsce na lata 2016-2020 z perspektywą do 2030 r.". W założeniach ujęto budowę Kanału Śląskiego łączącego Odrzańską Drogę Wodną z Drogą Wodną Górnej Wisły oraz potencjalną budowę kanału Koźle-Ostrawa, będącego polskim odcinkiem szlaku wodnego Dunaj-Odra-Łaba. Analizę wykonalności tego korytarza prowadzi też obecnie czeskie Ministerstwo Transportu.
W marcu tego roku polskie Ministerstwo Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej zleciło analizę sektora transportu wodnego śródlądowego w zakresie wynikającym z modernizacji Odrzańskiej Drogi Wodnej oraz Drogi Wodnej Dolnej Wisły; opracowanie ma być gotowe do końca roku i posłuży do dalszych prac w zakresie rozwoju wodnego transportu śródlądowego.
