fot: Tomasz Rzeczycki
Wydobycie dolomitu w kopalni Bobrowniki zaprzestano pod koniec XX w.
fot: Tomasz Rzeczycki
Zalany kamieniołom dolomitu Gródek w Jaworznie stał się terenem spacerowym z altanami i pomostami. W kamieniołomie Zakrzówek w Krakowie od czerwca działa kąpielisko strzeżone. Nic nie wskazuje na to, by podobnego zagospodarowania doczekał się nieczynny kamieniołom dolomitu Bobrowniki na pograniczu Bytomia i Tarnowskich Gór...
Ponad dwadzieścia lat temu minęło od czasu, gdy minister środowiska wydał 21 września 2001 r. postanowienie wygaszające koncesję nadaną Górniczym Zakładom Dolomitowym SA w Siewierzu na wydobywanie dolomitu ze złoża Bobrowniki-Blachówka, położonego na terenie miast Bytom i Tarnowskie Góry. Po kopalni Bobrowniki pozostało ogromne wyrobisko głębokości do 70 m, widoczne z drogi krajowej nr 11 Bytom - Kołobrzeg. Były nadzieje na zagospodarowanie tego terenu do nowych funkcji. Ale lata mijają, a kamieniołom zarasta. Nie ziścił się jedyny pomysł prywatnego przedsiębiorcy, który chciał utworzyć stok narciarski i zbudować wyciąg. Pozostałością po tamtych koncepcjach jest tylko usypisko przy ścianie skalnej, które miało być stokiem narciarskim.
Większa część wyrobiska znajduje się w granicach Tarnowskich Gór.
– Na terenie naszego miasta teren ten jest w wieczystym użytkowaniu gminy Tarnowskie Góry. W granicach administracyjnych Tarnowskich Gór jest objęty od 2006 r. miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego byłego terenu górniczego Górniczych Zakładów Dolomitowych SA w Siewierzu Kopalni Dolomitu Bobrowniki – Blachówka. W tej sprawie została podjęta Uchwała nr LVI/494/2006 Rady Miejskiej z 20.03.2006 r. Obszar wyrobiska został wskazany jako tereny szczególnej ochrony walorów przyrodniczych, wartości kulturowych i krajobrazu jako tereny zieleni ochronnej, parkowej, izolacyjnej wraz z terenami naturalnej sukcesji roślinnej. Zgodnie z zapisem planu miejscowego: nie jest tu możliwa zabudowa - informuje Ewa Kulisz z Urzędu Miejskiego w Tarnowskich Górach.
Jej zdaniem wspólne zagospodarowanie byłoby sporym wyzwaniem, gdyż po bytomskiej stronie część gruntów pokopalnianych znajduje się w prywatnych rękach. Jak nas poinformował bytomski magistrat, teren dawnego wyrobiska przy ul. Strzelców Bytomskich zapisany jest w obowiązującym Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Bytom, od granicy z Tarnowskim Górami aż do ul. Lazarówka jako Z5, Z2, Z3 oraz W1. Co oznaczają te skróty?
Z5 to tereny rekreacji i wypoczynku, gdzie dopuszczone są nieruchomości i obiekty niekubaturowe, związane ze sportem amatorskim i kulturą fizyczną. Natomiast Z2 to tereny parków, skwerów, zieleńców i innej zieleni urządzone, a Z3 - tereny zieleni pozostałej. Ostatni symbol W1 oznacza tereny wód powierzchniowych. Rzeczywiście, na dnie kamieniołomu znajduje się niewielki, płytki akwen, sporadycznie wykorzystywany latem przez dzieci do zabawy.
Bytomskie Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego dopuszcza także, aby mogły powstać na tym terenie nieruchomości i obiekty handlowe, usługowe nieprodukcyjne czy gastronomiczne jak również hotele, motele, schroniska. Studium określa minimalny wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej tego terenu na 90 proc.
Nie wszyscy jednak stosują się do tych zapisów, o czym świadczyć mogą interwencje Straży Miejskiej.
- W okresie ostatnich czterech lat Straż Miejska w Bytomiu nie odnotowała żadnych skarg lub uwag ze strony mieszkańców, tym nie mniej w czasie poprzedzającym ten okres do Straży Miejskiej docierały informacje o zagrożeniach wynikających z okresowego wydobywania kruszyw w bliskim sąsiedztwie istniejącej tam zabudowy mieszkaniowej. W podobnych sytuacjach strażnicy uczestniczyli w wizjach lokalnych z udziałem przedstawicieli Urzędu Miejskiego w Bytomiu, Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz innych podmiotów zobowiązanych do zapobiegania tego rodzaju działalności. Nadmieniam, że w minionych kilku latach funkcjonariusze Straży Miejskiej wielokrotnie interweniowali na tym terenie, wykonując zadania związane z kontrolą stanu sanitarno-porządkowego i eliminowaniem nielegalnej gospodarki odpadami, współpracując z Wydziałem Inżynierii Środowiska Urzędu Miejskiego w Bytomiu. Kontrole te dotyczyły prób zrzutu różnego rodzaju materiałów, głównie o charakterze budowlanym, w związku z czym w zależności od skali wielkości zaśmiecenia lub stopnia zagrożenia środowiska naturalnego kierowano sprawę do dalszego prowadzenia z udziałem Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska - informuje Tomasz Sanecki z Biura Prasowego Urzędu Miejskiego w Bytomiu.
Podstawowym utrudnieniem co do ewentualnego zagospodarowania terenu dawnej kopalni pozostaje stan prawny działek.
– Absolutna większość działek składających się na dawne wyrobisko jest własnością prywatną i leży w granicach Tarnowskich Gór. Tym samym gmina Bytom nie ma możliwości podjęcia tam działań zabezpieczających, które leżą w gestii właściciela - stwierdza Tomasz Sanecki z UM Bytom.
Wygląda więc na to, że atrakcyjny kamieniołom, zwany niekiedy dziurą dolomitową albo kanionem tarnogórskim, zamieni się powoli w pospolity zagajnik brzozowy.
