fot: Krystian Krawczyk
Chińczycy są zainteresowani eksploatacją surowców. Polska jest pod tym względem proporcjonalnie najbogatszym krajem Europy
fot: Krystian Krawczyk
Na tle stagnacji, zastoju, a nawet regresji inwestycji surowcowych na Zachodzie, nieustanna chińska ekspansja surowcowa budzi zaniepokojenie możliwością opanowania ich wydobycia w skali globalnej. Zaczęło się skromnie blisko 45 lat temu od poszukiwań i rozwoju własnego górnictwa kopalin potrzebnych chińskiej gospodarce. Filarem tego programu były wyższe uczelnie, instytuty i państwowe koncerny wydobywcze. Skala informacji, jakie Chińczycy zbierają na ten temat po całym świecie jest wręcz nie do uwierzenia.
Ich konkurenci twierdzą, że są oni urodzonymi szpiegami, którzy dotrą do wszelkich tajemnic. Ci zaś odpowiadają, że nauka polega na zbieraniu informacji i ich analizie, a w tej metodzie chińskie uniwersytety są najlepsze. Wystarczy wspomnieć, że w Pekinie znajduje się jedyny na świecie uniwersytet zajmujący się tylko naukami geologicznymi z 40 tysiącami studentów. Po ukończeniu studiów nie wszyscy zostają zatrudnieni w swoich specjalnościach. Jednak pracują oni jako swego rodzaju wolontariusze zbierając informacje o odkryciach, zasobach, złożach z ich szczegółowym rozpoznaniem, które przedstawiają urzędnikom państwowym. Nie muszą już oni dla potrzeb państwa niczego analizować dostając codziennie do ręki dziesiątki tego rodzaju opracowań, Najlepsze z nich są nagradzane i na ich podstawie podejmowane są chińskie inwestycje górnicze na wszystkich kontynentach świata.
Do niezwykle rzadkich należą przypadki nieudanych tego rodzaju przedsięwzięć, gdyż prawdopodobnie takich nie ma, bo zachodnie media milczą na ten temat. Po zagospodarowaniu podstawowych złóż na własnym terenie przeprowadzono udaną ekspansję w Azji Centralnej (Kazachstan, Uzbekistan, Turkmenistan, Tadżykistan i Kirgistan), które słyną z wszelkiego rodzaju bogactw naturalnych. Potem przyszła kolej na Rosję, która pod względem posiadanych zasobów jest jednym z najbogatszych państw świata.
Opanowanie najważniejszych pod tym względem krajów Azji zakończyło się w pierwszej dekadzie naszego stulecia. Kolejnym celem stało się opanowanie Afryki, z jej niezwykle cennymi zasobami, a szczególnie dwóch najbogatszych w surowce państw, jakimi są Demokratyczna Republika Konga (DRK) oraz Republika Południowej Afryki (RPA). Gospodarczy podbój tych najważniejszych państw Afryki zakończył się przystąpieniem RPA do rosyjsko – chińskiego sojuszu o nazwie BRICS, a DRK jest kandydatem do tego stowarzyszenia, który ma zostać przyjęty do tej organizacji w przyszłym roku.
Formalne powiązanie Egiptu oraz Etiopii z Chinami i Rosją stabilizuje chińską dominację w Afryce. Inni by na tym skończyli, ale Chiny uważają, że należy ich wpływy górnicze ustabilizować jeszcze na kontynencie Ameryki Południowej. Analizę tego kierunku chińskich inwestycji górniczych omawia kanadyjskie medium The Northern Minier (China zooms in on Latin America, Africa in critical minerals race, says report -30 sierpnia 2023) Na tym tle, zwraca się uwagę, że chińskie zagraniczne inwestycje w metale i górnictwo osiągną w tym roku rekordowy poziom.
Chińskie inwestycje i nowe kontrakty w sektorze metali i wydobycia osiągnęły rekordowy poziomi w pierwszej połowie 2023 roku z sumą ponad 10 mld dolarów, co oznacza stopę wzrostu o 131 proc. w porównaniu z tym samym okresem minionego roku. W 2022 roku Zijin kupił pakiet kontrolny i sfinalizował przejęcie Tres Quebradas w Argentynie.
Przykładem ekspansji w Południowej Ameryce jest chińska firma specjalizująca się w wydobyciu litu Ganfeng. Aktualnie rozszerza ona swoją obecność w Argentynie, Mali i Meksyku. Motoryzacyjny BYD chce inwestować w projekty związane z litem w Chile, Argentynie i Afryce. Producent baterii do samochodów elektrycznych CATL przewodzi konsorcjum inwestującemu w Boliwii i zainwestował 1,4 mld dolarów w budowę zakładów ekstrakcji litu.
Zjawisko chińskiej ekspansji według przeprowadzonych analiz pogłębia się. Najbardziej uderzająca jest ona w przypadku pierwiastków ziem rzadkich. Chiny odpowiadają obecnie za około 60 proc. wydobycia, 91 proc. rafinacji i 94 proc. produkcji magnesów. Ocenia się, że kontrola Chin nad zasięgiem kluczowych minerałów może się poszerzać w miarę dalszego budowania znaczącej ich pozycji rynkowej jako właścicieli, producentów lub konsumentów.
