fot: Tomasz Rzeczycki
Po raz ostatni węgiel wydobywano na terenie polskich Sudetów w Nowej Rudzie w 2000 roku
fot: Tomasz Rzeczycki
Z dużym opóźnieniem, ale bez zbędnego rozgłosu powstaje Kopalnia Węgla Kamiennego Heddi II w Ścinawce Średniej na Dolnym Śląsku. Ukończone już zostały wloty wyrobisk i prace przy strefie dostępowej. Przy kopalni powstał budynek administracyjny, szatnie i pomieszczenia socjalne dla górników. Większość prac wykonano też w budynku magazynu i warsztatu. Podjęta została budowa zakładu przeróbki mechanicznej węgla. I co nie mniej istotne, od początku budowy nie zgłoszono do organów nadzoru górniczego wypadku przy pracy na terenie powstającej kopalni.
Gdyby pierwotne plany zostały zrealizowane, KWK Heddi II powinna była fedrować już od kilku lat. Jej utworzenia podjęła się spółka Nexano Minerals, zarejestrowana w 2014 r. przez katowicki sąd. W stolicy województwa śląskiego spółka ta mieściła się do 2019 r., kiedy to jej siedzibą stała się wieś Ścinawka Średnia w gminie Radków w powiecie kłodzkim. To miejscowość położona pomiędzy Górami Kamiennymi i Górami Stołowymi. W przeszłości wydobywano tam węgiel kamienny, a jeszcze w czasach PRL funkcjonowała elektrownia węglowa.
Starania o wznowienie wydobycia węgla w Ścinawce Średniej mają już swoją historię. Ich początkiem była koncesja rozpoznawczo-poszukiwawcza nr 33/2014/p w obszarze Heddi II, jaką udzielono spółce Nexano Minerals Sp. z o.o. w obszarze udokumentowanego złoża węgla kamiennego KWK Nowa Ruda w rejonie nieczynnej kopalni Heddi. Koncesja ta obowiązywała od 12 grudnia 2014 r. do 20 lipca 2017 r.
Kolejnym niezbędnym krokiem była decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kopaliny ze złoża węgla kamiennego Heddi II na okres 1 stycznia 2017 r. do 30 grudnia 2025 r. w miejscowości Ścinawka Średnia. Udzielił jej 28 lipca 2017 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska we Wrocławiu.
Kilka miesięcy później, 26 kwietnia 2018 r., przyznana została przez Ministerstwo Środowiska koncesja wydobywcza nr 1/2018. Obejmuje ona teren o powierzchni 0,44 km kw. – a więc identyczny jak powierzchnia państwa Watykan. Koncesja udzielona została do 31 grudnia 2025 r., a następnie przedłużona do końca grudnia 2029 r. Według stanu na koniec grudnia 2015 r. przemysłowe zasoby węgla kamiennego oszacowano na 320 973 t, natomiast nieprzemysłowe zasoby na 610 814 t. Pod ziemią znajduje się tam węgiel typu 37 i 38. To węgiel koksujący niezbędny do produkcji stali.
W kwietniu 2019 r. zatwierdzony został plan ruchu dla kopalni. Początkowo wydobycie węgla miało być podjęte w ciągu dwunastu miesięcy od momentu wydania koncesji. Termin ten był potem przesuwany, m.in. na maj 2021 r. Z powodu niepodjęcia wydobycia w określonym terminie wszczęte zostało postępowanie. Inwestor tłumaczył taki obrót sprawy dodatkowymi okolicznościami.
Na korzyść kopalni przemawia też to, że jest ona położona na terenie dawnej cegielni, znajdującej się tuż przy węźle kolejowym. Budowa bocznicy kolejowej z pobliskiej stacji Ścinawka Średnia nie wymagała więc kładzenia kilometrów torów.
Budowana kopalnia była niejednokrotnie kontrolowana przez inspektorów Okręgowego Urzędu Górniczego we Wrocławiu. W tym roku kontrole odbyły się w pierwszym kwartale.
– Kontrole odbyły się w dniach 6 lutego 2024 r. i 13 marca 2024 r. w zakresie dotyczącym bezpieczeństwa prowadzonych robót, stanu zaawansowania robót budowlanych, zagadnień mierniczych. Nie stwierdzono nieprawidłowości. Wydobycie węgla nie rozpoczęło się. Tutejszy urząd nie zbiera szczegółowych informacji o postępie prac, niemniej z wykonanych kontroli wynika, że jest to zakres budowlany w infrastrukturę powierzchniową – informuje Anna Swiniarska-Tadla, rzecznik prasowy Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach.
Ze względu na interes firmy, spółka Nexano Minerals nie zgodziła się na ujawnianie informacji dotyczących np. zmiany w planie ruchu zakładu górniczego.
– Przedsiębiorca w piśmie skierowanym do Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego we Wrocławiu zastrzegł treść prawie wszystkich dokumentów przedłożonych do urzędu, jak również wniósł o nadanie rozstrzygnięciom organu charakteru poufnego, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz nieudostępnianie tych informacji. Przedsiębiorca powołał się na treść art. 5 ust. 1 i 2 ww. ustawy, która przewiduje, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnej oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy – wyjaśnia Anna Swiniarska-Tadla.
Jeśli KWK Heddi II zostanie uruchomiona, będzie jedyną czynną kopalnią węgla kamiennego w polskiej części Sudetów. Z informacji udostępnianych przez Państwowy Instytut Geologiczny wynika, że spąg złoża znajduje się na głębokości do 260 metrów. Będzie to więc także najpłytsza kopalnia węgla kamiennego w kraju.
