Po katastrofie w Halembie nikt już chyba w Polsce nie ma wątpliwości, że mariaż metanu i pyłu węglowego jest związkiem zabójczym. Niestety, podczas urabiania ścian kombajnami nie sposób uniknąć zapylenia, które grozi górnikom nie tylko pylicą płuc. Koncentracja wydobycia zmusza do szukania coraz to nowych metod zmniejszania niebezpieczeństwa. W kopalni Pniówek na pierwszą linie frontu walki z zapyleniem i zagrożeniem zapłonu metanu rzucono mgłę. Wytwarza ją nowatorska instalacja zraszająca powietrzno-wodna, która została uruchomiona 1 marca br.
- Ogranicza zapylenie zapobiega wybuchowi metanu, znacznie ogranicza zużycie wody i jest bardzo skuteczna w gaszeniu zapalonego gazu – wylicza zalety nowatorskiego rozwiązania jeden z jego twórców, kierownik międzyzakładowego zespołu dr inż. Dariusz Prostański z CMG KOMAG.
Pierwsze prace nad tą instalacją rozpoczęły się w grudniu 2004 roku. Projekt realizował zespół pracowników z Jastrzębskiej Spółki Węglowej oraz Centrum Mechanizacji Górnictwa KOMAG w Gliwicach. Badania stanowiskowe przeprowadzano w Kopalni Doświadczalnej Barbara. Sprawdzano skuteczność nowego projektu w gaszenia zapalonego metanu oraz zapobiegania powstawania zapłonu gazu. Oba testy instalacja zdała doskonale, parametry i uzyskiwane efekty dokumentowano (m.in. na filmie). Projekt celowy (nr 6T12 2004C/06337) uzyskał dofinansowanie resortu nauki. Nowatorskie rozwiązanie nie jest droższe od stosowanego obecnie powszechnie w polskich kopalniach zraszania wysokociśnieniowego. W każdym zakładzie wydobywczym są sprężarki powietrza, które można wykorzystać do „produkcji” mgły powietrzno-wodnej.
- Początkowo górnicy mieli obawy, że aerozol przemoczy im ubrania. Przekonali się jednak, że wodna mgła szybko łączy się z pyłem węglowym i opada – podkreśla dr inż. Prostański.
Tradycyjne zraszanie wysokociśnieniowe ma mniejszy zasięg i skuteczność. Nowa instalacja posiada dwa układy - zewnętrzny i wewnętrzny. Ten pierwszy (zewnętrzny) jest montowany na ramionach kombajnu, wewnętrzny umieszczano na każdym jego organie urabiającym. Prototyp instalacji zraszania powietrzno-wodnego jest dziełem Zabrzańskich Zakładów Mechanicznych, które są również producentem kombajnu ścianowego KSW-460, w którym zastosowano nowe rozwiązanie.
- Na pewno większość kopalń wprowadzi ten sposób zwalczania zapylenia podczas urabiania węgla. Warto było przyjechać na konferencję do Ustronia na temat bezpieczeństwa w górnictwie, żeby poznać nowości techniczne, a zwłaszcza tą wprowadzoną w „Pniówku” – zapewniał TG Józef Buchczyk, inspektor BHP w kopalni Knurów.
Instalacja powietrzno-wodna została wdrożona w ścianie W-10 w kopalni Pniówek, wchodzącej w skład Jastrzębskiej Spółki Węglowej. Nowe rozwiązanie jest wspólnym dziełem zespołu projektowych i badawczych z CMG KOMAG, użytkowników z KWK Pniówek i JSW oraz producenta kombajnu z ZZM. Ogranicza ono zapylenie i redukuje zagrożenie metanowe. W trakcie badań stwierdzono, że instalacja ma niską awaryjność i wysoką wydajność. Elastycznie reaguje na zmieniające się ciśnienie wody i sprężonego powietrza. Może być powszechnie stosowana w kombajnach ścianowych. Jej atutem jest również to, że nie wymaga stosowania pomp podnoszących ciśnienie wody.
- Ta instalacja zapobiega zapłonom gazu i zwalcza zapylenie w warunkach eksploatacji z zagrożeniem metanowego. Składa się ona z dysz dwuczynnikowych, przewodów doprowadzających oraz aparatury kontrolno-sterującej - wylicza kierownik zespołu projektowego i wdrożeniowego.
Projektanci zapewniają, że nowe rozwiązanie zraszające powietrzno-wodne może być zabudowane równolegle z instalacją klasyczną wodną. Wówczas będzie można korzystać, w zależności od potrzeb, z jednej lub drugiej. Pierwszy kombajn typu KSW-460NE z powietrzno-wodną instalacją zraszającą został zastosowany w KWK „Pniówek”. Prawdopodobnie wkrótce nowatorska instalacja znajdzie zastosowanie także w innych metanowych kopalniach.
