Kwiecień przyniesie sporo zmian w pierwszym ogólnopolskim programie dopłat do wymiany starych pieców i docieplenia domów jednorodzinnych

Inspekcja Handlowa nie tylko kontroluje przestrzeganie przepisów przy oznakowaniu kotła, ale także wskazuje zasady, których należy przestrzegać przy jego zakupie i użytkowaniu

Znamy nowe zasady, które zaczną obowiązywać od kwietnia 2024 r. w programie Czyste Powietrze. To nie tylko wprowadzenie obowiązku wyboru pomp ciepła, ale także kotłów zgazowujących drewno i na pellet. Można je będzie wybierać jedynie spośród tych wpisanych na listę zielonych urządzeń i materiałów – ZUM. Możliwe będzie również uzyskanie najwyższego poziomu dofinansowania tylko na jeden budynek mieszkalny jednorodzinny albo jeden lokal mieszkalny w takim budynku.

Zgodnie z zapowiedziami Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) z początku tego roku, parametry pomp ciepła, które będą kwalifikowały się do programu Czyste Powietrze, mają być potwierdzane badaniami wykonanymi w akredytowanym laboratorium. Przewiduje się okres przejściowy, który zakończy się w czerwcu br. To jeden ze sposobów uchronienia beneficjentów przed zakupem i montażem urządzeń, które nie spełniają parametrów deklarowanych w karcie produktu i etykiecie energetycznej.

Podobne rozwiązanie dotyczy kotłów zgazowujących drewno oraz kotłów na pellet drzewny, przy czym tutaj nie planuje się zmiany wymogów w programie Czyste Powietrze, a jedynie obowiązkowy wybór tych urządzeń z listy zielonych urządzeń i materiałów. Dodatkowe wymogi dotyczące listy poddane zostały konsultacjom z przedstawicielami branży producentów i dystrybutorów pomp ciepła oraz stroną społeczną – poinformował Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Kolejną ważną zmianą w programie Czyste Powietrze będzie ograniczenie możliwości dofinansowania w części 3. programu. Beneficjent, który raz skorzysta z najwyższego poziomu dofinansowania (część 3) programu, będzie mógł wnioskować o dofinansowanie na kolejne budynki tylko w ramach części 1. programu. Chodzi o podstawowy poziom dofinansowania.

Zielone urządzenia i materiały

Kosztem kwalifikowanym w ramach programu będą mogły być objęte wyłącznie pompy ciepła wpisane na listę zielonych urządzeń i materiałów (ZUM), która jest dostępna na stronie internetowej https://lista-zum.ios.edu.pl/. Pompy ciepła będą mogły zostać wpisane na listę ZUM po udokumentowaniu spełnienia wymogów programu oraz wykonaniu odpowiedniego zgłoszenia zgodnie z regulaminem listy ZUM. Wszystkie pompy ciepła znajdujące się obecnie na liście ZUM będą wymagały uzupełnienia dokumentacji o raport z badań przeprowadzonych w niezależnych akredytowanych laboratoriach zlokalizowanych na terenie EU lub EFTA, wynik badań powinien być zgodny z danymi w karcie produktu i etykiecie energetycznej danego urządzenia. Badania mają potwierdzać parametry dla klimatu umiarkowanego zarówno dla zastosowań średnio-, jak i niskotemperaturowych.

Przeprowadzone i przedstawione przez producenta/dystrybutora badania mają w pełni potwierdzać parametry wskazane na etykiecie energetycznej oraz karcie produktu oraz spełnienie wymogów programu Czyste Powietrze. Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy, prowadzący na zlecenie NFOŚiGW listę ZUM, zweryfikuje spełnienie nowych wymogów programu przez pompy ciepła wpisane na listę ZUM. Po zakończeniu okresu przejściowego, na liście ZUM pozostaną tylko pompy ciepła spełniające wymogi programu, potwierdzone wskazanymi powyżej badaniami, które przeszły pozytywną weryfikację. W przypadku zgłaszania do wpisania na listę ZUM większej liczby pomp ciepła z jednego typoszeregu, możliwe będzie przedstawienie badań dla typoszeregu, przy czym: w przypadku, gdy jeden typoszereg obejmuje nie więcej niż 5 podtypów, dopuszcza się przedstawienie raportu z ww. badań dla minimum jednej pompy ciepła z tego typoszeregu przy spełnieniu wymogu, że moc pomp ciepła zakwalifikowanych do jednego typoszeregu nie będzie się różniła więcej niż +/– 50 proc. od mocy pompy ciepła poddanej badaniom. W przypadku typoszeregu składającego się z więcej niż 5 podtypów urządzeń, należy przedstawić co najmniej 1 raport z badania urządzenia na każde 5 podtypów. Podtypy pomp ciepła uznaje się za należące do jednego typoszeregu, jeżeli spełniają łącznie następujące warunki: mają identyczną konstrukcję obiegu chłodniczego, ten sam czynnik chłodniczy/roboczy, tego samego producenta, typ i liczbę sprężarek, ten sam typ elementu rozprężnego, także skraplacza, parownika, ten sam typ procesu odszraniania, ten sam sterownik i zasadę sterowania wydajnością, a także liczbę wentylatorów parownika (w przypadku powietrznych pomp ciepła) oraz zasadę sterowania wydajnością (stała, zmienna lub stopniowana regulacja prędkości obrotowej). Urządzenia z i bez zaworu czterodrogowego nie mogą być zaliczone do tego samego typoszeregu.

Pellet o podwyższonym standardzie

Ponadto – jak podał Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej – w stosunku do zapowiedzi zmian programu opublikowanej w styczniu 2024 r. zmianie uległ zakres wymaganych norm dla badań pomp ciepła do ciepłej wody użytkowej. Wykreślona została norma EN 14825 (dotycząca pomp ciepła wykorzystywanych do ogrzewania). Zmiany dotyczą również kotłów zgazowujących drewno o podwyższonym standardzie/kotłów na pellet drzewny o podwyższonym standardzie. I tu warto też wiedzieć, że kosztem kwalifikowanym w ramach programu będą mogły być wyłącznie kotły zgazowujące drewno o podwyższonym standardzie oraz kotły na pellet drzewny o podwyższonym standardzie wpisane na listę zielonych urządzeń i materiałów (ZUM), która jest dostępna na stronie internetowej https://lista-zum.ios.edu.pl/.

Nie ulegnie za to zmianie procedura wpisu na listę ZUM i nie będzie konieczności przedkładania żadnych nowych dokumentów w przypadku urządzeń, które obecnie na liście ZUM są wpisane.

Wprowadzono możliwość wnioskowania w ramach części 3. programu (najwyższy poziom dofinansowania) tylko na jeden budynek mieszkalny jednorodzinny albo jeden lokal mieszkalny w takim budynku. Zgodnie z wprowadzoną zmianą dotacja w ramach części 3. programu (najwyższy poziom dofinansowania) będzie mogła zostać udzielona i wypłacona beneficjentowi tylko na jeden budynek mieszkalny jednorodzinny albo lokal mieszkalny wydzielony w takim budynku. Beneficjent, który skorzysta z dofinansowania w ramach 3. części programu na dany budynek, będzie mógł wnioskować o dofinansowanie na kolejne budynki tylko w ramach części 1. programu (podstawowy poziom dofinansowania).

Wejście w życie programu ze zmianami nastąpi 22 kwietnia 2024 r., a zakończenie okresu przejściowego 13 czerwca 2024 r.