fot: Tomasz Rzeczycki
Pod krakowską dzielnicą Łagiewniki znajdują się eksploatowane źródła wód leczniczych
fot: Tomasz Rzeczycki
O ponad pół miliona złotych wzbogacił się jak dotąd w 2023 r. budżet miejski Krakowa z tytułu działalności górniczej prowadzonej na terenie miasta. Drugie pod względem liczby mieszkańców miasto Polski ma w swych granicach kilka wyznaczonych obszarów górniczych, na których odbywa się działalność górnicza.
Przychody Krakowa z górnictwa są co prawda kilkukrotnie mniejsze niż np. przychody Katowic, Bytomia czy Gliwic, jednak na pewno nie można powiedzieć, że są symboliczne. Za pierwszych osiem miesięcy 2023 r. wpływy z tytułu podatku od nieruchomości od osób prawnych od przedsiębiorców górniczych wynoszą w Krakowie 1 506 778,54 zł. Do tego dochodzą jeszcze wpływy z tytułu opłaty eksploatacyjnej, które za okres od stycznia do sierpnia 2023 r. zamknęły się kwotą 8722,96 zł.
Na terenie Krakowa wydobycie prowadzone jest zarówno metodą odkrywkową, jak i otworową. Przykładowo ze złóż Przewóz i Brzegi II wydobywane są piaski i żwiry, w tym kruszywo piaskowo-żwirowe używane np. do produkcji betonu, mieszanek bitumicznych oraz w budownictwie drogowym. Z takich złóż jak Łagiewniki czy Mateczny I wydobywa się wody lecznicze siarczanowe, a ze złoża Swoszowice - wody siarczanowo-wapniowo-magnezowe. Natomiast złoże Opatkowice zawiera wody typu chlorkowego.
W 2023 r. w trakcie likwidacji znajdują się trzy kopalnie, które fedrowały na terenie Krakowa bądź też pod Krakowem. Odbywa się likwidacja Zakładu Górniczego Bonarka zgodnie z Planem ruchu likwidowanej oznaczonej części odkrywkowego Zakładu Górniczego Bonarka na okres od 31 marca 2022 r. do 31 grudnia 2025 r. Była to kopalnia odkrywkowa eksploatująca złoże glin ceramiki budowlanej.
Podobnie wygląda sytuacja w przypadku likwidowanego Zakładu Górniczego Zesławice. Tam prace przebiegają zgodnie z Planem ruchu likwidowanego Zakładu Górniczego Zesławice na lata 2017-2023 oraz Dodatkiem nr 1 do Planu ruchu likwidowanego Zakładu Górniczego Zesławice na lata 2017-2023.
Prowadzone są również działania Oddziału Górniczego Eksploatacji Otworowej Barycz w likwidacji zgodnie z Planem ruchu likwidowanego Zakładu Górniczego na lata 2019-2024. W tym przypadku chodzi o złoże soli kamiennej, eksploatowane w przeszłości metodą otworową poprzez ługowanie. Oprócz tego trwa rekultywacja terenów poeksploatacyjnych dwóch złóż iłów ceramiki budowlanej Bonarka – Łagiewniki oraz Zesławice.
- Na obszarze nieczynnej kopalni iłów ceramiki budowlanej Zesławice w Krakowie udokumentowane zostały procesy geodynamiczne w postaci osuwisk. Prowadzona rekultywacja zakłada m.in. stabilizację obszaru - informuje Emilia Król z Wydziału Komunikacji Społecznej Urzędu Miejskiego w Krakowie.
Część terenów pogórniczych w Krakowie posiada spore walory przyrodnicze, krajobrazowe i rekreacyjne. To m.in. nieczynne kamieniołomy w Mydlnikach, Zakrzówku i Libana.
- Kamieniołom w Mydlnikach znajduje się na liście projektowanych pomników przyrody, jednakże cały czas trwają sprawy sądowe dotyczące zwrotu mienia. Natomiast kamieniołom Libana jest użytkiem ekologicznym ustanowionym uchwałą Rady Miasta Krakowa z 31 sierpnia 2022 r. Terenem zarządza Zarząd Zieleni Miejskiej i aktualnie przygotowywany jest harmonogram ochrony czynnej tego terenu. Tak zwany mały kamieniołom na Zakrzówku objęty jest ochroną w formie użytku ekologicznego Zakrzówek ustanowiony uchwałą Rady Miasta Krakowa z 26 września 2018 r. Również główne wyrobisko kamieniołomu na Zakrzówku jest obszarem cennym przyrodniczo i podlega zagospodarowaniu w formie parku miejskiego - dodaje Emilia Król z UM Kraków.
Inne obszary pogórnicze i jednocześnie obiekty cenne przyrodniczo to kamieniołomy Bodzów, Bogucianka i Bonarka. Część z tych terenów jest planowana do objęcia ochroną w przypadku uregulowania stanu prawnego.
