fot: Bartłomiej Szopa/ARC
Według analityków w nadchodzącym tygodniu spadki cen sięgną ok. 5 groszy na litrze
fot: Bartłomiej Szopa/ARC
Inspekcja Handlowa zakwestionowała w ubiegłym roku 1,34 proc. skontrolowanych próbek paliw ciekłych – nieco mniej niż w 2021 r. (1,72 proc.). Wyniki kontroli w 2022 r. wskazują na poprawę jakości benzyny i pogorszenie jakości LPG w porównaniu do ubiegłego roku. Podobnie jak w latach poprzednich, wśród kwestionowanych próbek dominuje olej napędowy. Czy Twoja stacja sprzedaje paliwo spełniające normy, sprawdzisz na mapie paliw na stronie internetowej UOKiK i w korzystającej z danych Urzędu aplikacji nawigacyjnej Yanosik.
W komunikacie prasowym czytamy, że Inspekcja Handlowa przez cały rok sprawdza, czy paliwa dostępne na polskim rynku spełniają wymagania. Kontrolom podlegają producenci paliw, hurtownicy, magazynujący oraz prowadzący stacje przedsiębiorcy. Cały system dzieli się na dwie części: europejską i krajową. W tej pierwszej weryfikowane podmioty są wybierane w losowaniu, które przeprowadza Prezes Urzędu jako zarządzający systemem monitorowania i kontrolowania jakości paliw. W części krajowej ich dobór zależy od sygnałów od kierowców, innych organów (np. Policji) i negatywnych wyników z poprzednich lat.
– Stały monitoring jakości paliw ciekłych przynosi efekty. W czasie pierwszej kontroli w 2003 r. aż 30 proc. badanych próbek nie spełniało wymogów. W kolejnych latach liczba nieprawidłowości spadała. W 2022 r. zakwestionowaliśmy mniej niż 1,5 proc. próbek – mówi Tomasz Chróstny, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Odsetek próbek, które nie przechodzą pozytywnie testów laboratoryjnych, od 2016 r. utrzymuje się na poziomie poniżej 4 proc. – z małym wyjątkiem oleju napędowego w 2018 r., gdy norm nie spełniło 6,35 proc. próbek. Jednak w kolejnym roku odsetek ten ponownie spadł.
W 2022 r. Inspekcja Handlowa zbadała jakość benzyny bezołowiowej, oleju napędowego, gazu skroplonego (LPG) oraz lekkiego oleju opałowego. Do badań pobraliśmy 1598 próbek paliw ciekłych (833 próbki benzyn i 765 oleju napędowego), 317 próbek LPG i 1 próbkę lekkiego oleju opałowego.
- Specjaliści podczas testów laboratoryjnych wykazali, że 21 próbek paliw ciekłych (19 oleju napędowego, 2 benzyny) nie spełniało wymogów, co stanowi 1,34 proc. zbadanych. Odsetek zakwestionowanych próbek paliw w poszczególnych województwach był wyraźnie zróżnicowany. Podczas losowych kontroli stacji paliw najwięcej nieprawidłowości stwierdziliśmy w województwach: świętokrzyskim (5,41 proc. zbadanych), mazowieckim (2,40 proc.) i podlaskim (2,38 proc.). Natomiast w przypadku kontroli przedsiębiorców wybranych na podstawie m.in. informacji od kierowców – w województwach: kujawsko‑pomorskim (7,14 proc.), warmińsko-mazurskim (6,25 proc.) i zachodniopomorskim (4,88 proc.). W ostatnich latach (2016–2022) kontrole w hurtowniach paliw oraz u producentów i magazynujących paliwa ciekłe nie wykazały nieprawidłowości - czytamy w komunikacie.
W wyniku kontroli gazu skroplonego LPG inspektorzy zakwestionowali 10 próbek pobranych na stacjach paliw i w hurtowniach – co daje 3,15 proc. zbadanych. Niewłaściwą jakość odnotowaliśmy w 4 województwach: małopolskim, mazowieckim, pomorskim i śląskim. Do kontroli trafiła także 1 próbka lekkiego oleju opałowego, która przeszła pozytywnie testy w laboratorium. Dostępność tego paliwa w ofercie jest ograniczona, a wszystkie badane w latach 2013-2021 próbki spełniały wymagania jakościowe.
Eksperci w laboratorium weryfikują zgodność badanych próbek z normami określonymi w Ustawie o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw oraz Rozporządzeniu Ministra Gospodarki ws. wymagań jakościowych dla paliw ciekłych. Przepisy określają parametry wpływające na zanieczyszczenie środowiska oraz prawidłowe funkcjonowanie pojazdów, także w różnych porach roku.
Wojewódzcy Inspektorzy Inspekcji Handlowej wydali 11 decyzji o wycofaniu z obrotu paliw ze względu na znaczne przekroczenia wymagań jakościowych, informując o tych działaniach Inspekcję Ochrony Środowiska. W 18 przypadkach zawiadomili organy ścigania o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w związku z wprowadzeniem do obrotu paliw niewłaściwej jakości, a także poinformowali o wynikach inne organy, w tym Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, który wydaje koncesje na obrót paliwami, Krajową Administrację Skarbową oraz Policję.
Odsetek próbek niespełniających wymagań jakościowych co roku kształtuje się na innym poziomie, na co wpływ mogą mieć zarówno liczba skontrolowanych podmiotów i pobranych próbek, jak i zmieniające się wymagania jakościowe. Na ogólny obraz wyników jakości paliw w Polsce rzutuje także sposób określenia podmiotów do kontroli, czyli losowanie i typowanie na podstawie informacji i sygnałów oraz poprzednich wyników kontroli.
Analiza wyników kontroli paliw ciekłych w 2021 i 2022 r. wskazuje na poprawę jakości benzyny w obu częściach systemu. Podobnie jak w latach poprzednich wśród kwestionowanych próbek paliw ciekłych dominował olej napędowy. W jego badaniach w części krajowej odnotowano mniej próbek niespełniających wymagań jakościowych – odwrotnie niż w części europejskiej. Wyniki badań jakości gazu skroplonego (LPG) w 2022 r. były gorsze w porównaniu z 2021 r. – zarówno na stacjach wybranych, jak i wylosowanych do kontroli.
W ostatnich latach (2020-2022) nie kwestionowano próbek z uwagi na przekroczoną zawartość siarki w oleju napędowym i benzynie. To dobrze nie tylko dla pojazdów – emisja związków siarki do atmosfery wraz ze spalinami ma niekorzystny wpływ na środowisko.
UOKiK przypomina, że wszelkie przeprowadzane testy z użyciem paliw w domach stwarzają zagrożenie toksykologiczne i wybuchowe. Poleca natomiast samodzielne sprawdzanie dostępnej na stronie Urzędu mapy paliw. Te same dane można znaleźć, korzystając z aplikacji nawigacyjnej Yanosik.
– Kontrolujemy paliwa dostępne na stacjach przez cały rok. Celem naszych działań jest poprawa ich jakości, a przede wszystkim bezpieczeństwo konsumentów i przedsiębiorców. Wszystkich zainteresowanych zachęcamy do skorzystania z wyników kontroli. Są ogólnodostępne i na bieżąco aktualizowane na mapie paliw dostępnej na uokik.gov.pl – mówi Prezes UOKiK Tomasz Chróstny.
