Kopalnie mogą przyczynić się do wzrostu bioróżnorodności

Kopalnia szarogłazu Dębowiec koło Prudnika

Z jednej strony drenaż wód gruntowych i spadek zdrowotności drzewostanów. Z drugiej strony - pojawianie się rzadkich, pionierskich gatunków roślin. Kopalnie odkrywkowe działające w przeszłości i obecnie na terenie Nadleśnictwa Prudnik mają nie tylko negatywny wpływ na otoczenie. Da się też odnotować przykłady pozytywnego wpływu.

Jednym z największych terytorialnie nadleśnictw na Górnym Śląsku jest Nadleśnictwo Prudnik. Obejmuje ono niemal cały południowy pas województwa opolskiego wzdłuż granicy z Republiką Czeską. W granicach administracyjnych tego nadleśnictwa znajduje się szereg czynnych zakładów górniczych oraz niemała liczba wyrobisk po dawnych kamieniołomach, zwłaszcza w Górach Opawskich.

W przygranicznej części województwa opolskiego dominuje krajobraz rozległych pól uprawnych. Poza Górami Opawskimi kompleksy leśne są niewielkie i rozproszone. W otoczeniu leśnym znajduje się kilka kopalń, np. kamieniołom Dewon w Jarnołtówku czy kopalnia szarogłazu w Dębowcu, chociaż - jak informuje Nadleśnictwo Prudnik - formalnie nie prowadzą one działalności na gruntach Lasów Państwowych.

- Na terenie Nadleśnictwa Prudnik nie działają żadne kopalnie odkrywkowe. Znajdują się one w granicach administracyjnych Nadleśnictwa. To np. marmury w Sławniowicach, granit w Kamiennej Górze, żwirownia w Racławicach Śląskich i piaskownia w Zubrzycach, piaskownia w Bodzanowie i jeszcze parę innych - potwierdza Andrzej Kwarciak, rzecznik prasowy Nadleśnictwa Prudnik.

Jak kamieniołomy wpływają na rosnący wokół las? Roślinność musi się mierzyć ze skutkami powstania lejów depresyjnych po wydobyciu. Zachodzi tam drenowanie poziomu wód gruntowych, czy też spadek zdrowotności drzewostanów rosnących w strefie wpływu leja depresyjnego. Nie da się jednak prosto powiedzieć, w jakim stopniu przyczyniają się do tego kopalnie, a w jakim pozostałe czynniki.

- Nikt poważnych badań w tym zakresie na naszym terenie nie prowadził. Prostego przełożenia nie ma, na pewno jest jakiś wpływ. Na pewno następuje spadek wód gruntowych. Ale na ile to jest skutek suszy, a na ile efekt leja depresyjnego, trudno ocenić - mówi Andrzej Kwarciak.

Wpływ kopalni odkrywkowej na sąsiadujący las zależy od wielkości odkrywki. Im jest ona większa, tym skutki są znaczniejsze. Natomiast w przypadku niewielkich kamieniołomów łatwo zaobserwować ich pozytywny wpływ na przyrodę.

- Takie miejsca dla bioróżnorodności są korzystne. Tworzą się tam zbiorowiska roślinności naskalnej - dodaje Andrzej Kwarciak.

Tu przykładem mogą być wyrobiska po dawnych kamieniołomach w Górach Opawskich, np. na górze Olszak czy też kamieniołom szczelinowy Piekiełko powyżej Gwarkowej Perci. W tych dwóch miejscach rosną rzadkie gatunki paproci, takie jak zanokcica skalna i zanokcica północna. Na ścianach dawnych kamieniołomów dogodne siedliska znajdują też mchy, np. widłoząb miotlasty.