fot: Katarzyna Zaremba-Majcher
Umowa w sprawie finansowania została podpisana w środę (12 kwietnia)
fot: Katarzyna Zaremba-Majcher
Program kompensacji mocy biernej, wprowadzany w Jastrzębskiej Spółce Węglowej, ma każdego roku przynieść ok. 15 mln zł oszczędności. Realizacja przedsięwzięcia ma zakończyć się w tym roku. Projekt ma sprawić, że od przyszłego roku JSW nie będzie już ponosić opłat za energię bierną.
Trudno wyobrazić sobie nowoczesną kopalnię bez maszyn i urządzeń zasilanych prądem, a ten składa się z tzw. energii czynnej i biernej. Ta pierwsza, dzięki np. silnikom elektrycznym, zamieniana jest na pracę użyteczną. Problemem jest jednak energia bierna, która pulsuje między źródłem energii a jej odbiornikiem, powodując niejako „zapychanie” sieci energetycznych. Jest ona niezbędna do prawidłowego działania urządzeń, tyle że jej nadmiaru nie da się wykorzystać do żadnej konkretnej pracy.
– Proces wydobywania węgla jest energochłonny. Tymczasem w każdej kilowatogodzinie energii zakupionej przez zakłady JSW, aż 40 proc. stanowi „bezrobotna” energia bierna. Tylko w 2021 r. za jej pobieranie spółka zapłaciła ponad 10 mln zł. Na szczęście istnieje technologia, która w postaci procesu kompensacji pozwala nam wytwarzać ją lokalnie, bez potrzeby nabywania jej od zewnętrznego dostawcy prądu. Efektem jest bardziej racjonalne wykorzystanie maszyn i urządzeń. Układy kompensacji mocy biernej nie są tanie, ale dzięki oszczędnościom inwestycja zwraca się już po dwóch, trzech latach – tłumaczy Radosław Tkocz, koordynator Zespołu ds. Efektywności Energetycznej Biura Zarządzania Energią JSW.
Program kompensacji mocy biernej w JSW opracowało i realizuje Biuro Zarządzania Energią JSW. Jest on sukcesywnie wdrażany w życie od 2021 r. Pierwsze układy kompensacji mocy biernej zostały zabudowane i już pracują w KWK Pniówek oraz ruchach Zofiówka i Borynia KWK Borynia-Zofiówka-Bzie. Dzięki pełnej cyfryzacji każdy z nich jest bezobsługowy, a systemy nadrzędnego sterowania są autorskim dziełem informatyków z JSW IT Systems. Wartość projektu opracowanego dla tych trzech kopalń wynosiła 20 mln zł. Najszybciej powstał układ w ruchu Borynia, który od chwili uruchomienia, czyli od kwietnia 2022 r., do końca ubiegłego roku pozwolił zaoszczędzić na rachunkach za energię blisko 3 mln zł.
Pod koniec tego roku zakończy się warta blisko 2 mln zł budowa układu kompensacji mocy biernej w ruchu Szczygłowice KWK Knurów-Szczygłowice. W kopalni Budryk inwestycja jest w fazie postępowania przetargowego, a w ruchu Bzie dobiegają końca prace związane z przygotowaniem dokumentacji przetargowej. Inaczej wygląda sytuacja w kopalni Knurów. Tam kompensacja mocy biernej stała się jednym z elementów zrealizowanego dwa lata temu projektu gospodarczego wykorzystania metanu.
Kompleksowy charakter programu kompensacji mocy biernej oznacza, iż specjaliści z Biura Zarządzania Energią sięgają nie tylko do kopalń, czyli największych źródeł energii biernej. W kręgu ich zainteresowań są wszystkie spółki i zakłady JSW. Efektem jest układ kompensacyjny, jaki w marcu uruchomiono w Zakładzie Wsparcia Produkcji JSW. Obecnie kończą się prace koncepcyjne nad podobnym układem, jaki ma powstać w Centrum Usług Wspólnych JSW.
