Rząd ma się zająć nowelizacją prawa geologicznego i górniczego

Przepisy regulujące m.in. zasady podziemnego składowania dwutlenku węgla czy podziemne magazynowanie wodoru, a także wprowadzenie pojęcia złoża strategicznego - zakłada m.in. projekt nowelizacji ustawy Prawo geologiczne i górnicze oraz niektórych innych ustaw, którym we wtorek ma się zająć rząd.

Jak napisali autorzy projektu, bezpośrednią przyczyną, dla której go opracowano, jest brak w polskim porządku prawnym przepisów zapewniających należytą ochronę złóż kopalin, które - jak podkreślili - stanowią jeden z najistotniejszych elementów środowiska naturalnego, przede wszystkim z uwagi na swoją nieodnawialność i doniosłe znaczenie dla polskiej gospodarki. Brakuje norm prawnych gwarantujących realne zabezpieczenie przed zabudową terenu, uniemożliwiającą lub poważnie utrudniającą przyszłą eksploatację złóż kopalin - oceniono. Jak wskazano, na tę lukę w przepisach zwróciła uwagę Najwyższa Izba Kontroli.

Zauważono, że z drugiej strony istnieje potrzeba równoległego wdrożenia rozwiązań prawnych umożliwiających Polsce przeprowadzenie zrównoważonej transformacji energetycznej. Stąd - w ich opinii - odpowiedniej modyfikacji wymagają przepisy regulujące takie zagadnienia jak np. podziemne składowanie dwutlenku węgla oraz podziemne bezzbiornikowe magazynowanie wodoru. Zaznaczono, że zmiany są niezbędne również w obrębie przepisów regulujących sposób prowadzenia postępowań przez organy nadzoru górniczego oraz przez organy administracji geologicznej.

Projektowana nowelizacja zakłada wprowadzenie do słowniczka ustawowego definicji pojęcia złoże strategiczne.

Zmienione zostaną też przepisy regulujące procedurę ujawniania przez jednostki samorządu terytorialnego złóż kopalin, wód podziemnych, kompleksów podziemnego składowania dwutlenku węgla oraz obszarów udokumentowanych bezzbiornikowych magazynów substancji w dokumentach planistycznych. Gminy będą miały ściśle określone terminy na ujawnienie tych obszarów w studium i planie miejscowym. Rozwiązanie to ma doprowadzić do wyeliminowania dotychczasowego problemu polegającego na nieujawnianiu złóż przez gminy w swoich dokumentach planistycznych. Krótsze terminy obowiązkowego ujawniania złóż dotyczyć będą złóż strategicznych, co wynika z potrzeby objęcia ich szczególną ochroną prawną.

Projekt nowelizacji obejmuje również przepisy wychodzące naprzeciw potrzebom przedsiębiorców i innych podmiotów prowadzących działalność górniczą - są to propozycje rozwiązań stanowiących uproszczenia i liberalizację wymogów nakładanych dotychczas na te podmioty. Zaproponowano m.in. wprowadzenie przepisów umożliwiających przedłużenie fazy poszukiwania i rozpoznawania koncesji łącznej pomimo niewykonywania koncesji zgodnie z jej warunkami - jeżeli organ koncesyjny stwierdzi, że niewykonanie koncesji było usprawiedliwione, a zmiana koncesji jest uzasadniona warunkami geologicznymi i racjonalną gospodarką złożem i rezygnację z szeregu przepisów, które w sposób nadmiernie szczegółowy i ingerujący w zasadę swobody umów regulują zakres umowy o współpracy podmiotów wspólnie wykonujących działalność w zakresie poszukiwania i rozpoznawania złóż węglowodorów oraz wydobywania węglowodorów.

Modyfikacji mają ulec także przepisy regulujące postępowania prowadzone przez organy nadzoru górniczego. Dla usprawnienia ich działalności zaproponowano w projekcie m.in. włączenie tych organów w proces udzielania koncesji przez starostę oraz wydawania przez starostę decyzji stwierdzającej wygaśnięcie koncesji - organy nadzoru górniczego będą opiniować albo uzgadniać obie te decyzje.

W nowelizacji, której projektem ma się zająć we wtorek rząd, zaproponowano też rezygnację z istniejącego podziału na państwową służbę geologiczną oraz państwową służbę hydrogeologiczną i zamiast tego zakłada się, że państwowa służba geologiczna obejmuje również hydrogeologię. Wskazano, że służba geologiczna oraz służba hydrogeologiczna są ściśle połączone merytorycznie, a ich kompetencje przenikają się wzajemnie. Są także pełnione przez ten sam podmiot: Państwowy Instytut Geologiczny - Państwowy Instytut Badawczy.