Czy szczur kopalniany zje żymłę?

fot: Bartłomiej Szopa/ARC

Szczur, zwierzak przez górników co najmniej tolerowany

fot: Bartłomiej Szopa/ARC

W kopalnianych chodnikach razem z górnikami trwają w symbiozie szczury i myszy. Górnik toleruje te gryzonie, bo wie, że - odpukać w niemalowane - szczur może być jedynym jego towarzyszem...

W 2006 r. ten przez mało kogo lubiany gryzoń był jedynym kompanem Zbigniewa Nowaka. Górnik przeleżał pod zawałem, w kopalni Halemba, 111 godzin. Tysiąc metrów pod ziemią. Jakim to sposobem szczur znalazł się tak głęboko?

Jest kilka hipotez. Mógł zejść po szybie górniczym na sam dół albo zjechać razem z górnikami szolą. Szczury i górnictwo są razem od dawnych, dawnych czasów. W czasach, w których ciemność rozjaśniano ognikami ze świec albo kaganków, szczury były zakałą dla górników. Nie dość, że podkradały im jedzenie, to jeszcze porywały świeczki, dla gryzoni także jadalne, bo podówczas robione z łoju. Górnik bez światła miał prawo być... zdenerwowany.

I nie tylko z tego powodu. Kiedy taka świeca nie dogasła, mogła być zarzewiem pożaru lub wybuchu metanu. Wszystko zależało od stężenia tego gazu w powietrzu. A jak już doń doszło przez to, że szczur ukradł świecę, to ginęli zazwyczaj nie tylko górnicy, ale i sprawca tej katastrofy.

W 1815 r. Humphry Batholomew Davy wynalazł lampę górniczą. Świece poszły w odstawkę.. Od tej pory szczury nie sprowadzają już niebezpieczeństwa na górników. Teraz w kopalniach pełnią, można rzec, funkcję ostrzegawczą. Kiedy zaczynają uciekać jest to sygnał, że zbliża się niebezpieczeństwo. A skąd myszy w kopalni? A stąd, że kiedyś przynieśli je tu górnicy. Bo one też pełnią funkcje wczesnego ostrzegania.

Przed rewitalizacją zamkniętego szybu Wilson (należał do kopalni Wieczorek) fruwały w nim nietoperze i biegały szczury. Zasadniczo po zamknięciu kopalni, gdy nie ma w niej już górników, harcują po niej jedynie szczury...

A co się tyczy tytułowego pytania, to odpowiedź jest prosta: szczur zje żymłę (bułkę), gdy mu ją da górnik lub górnikowi ją... zwędzi!

MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

Energetyczna spółka stawia na rozwój sprzedaży gazu na Słowacji

Większy wybór źródeł gazu dla Słowacji i nowe możliwości sprzedaży dla Orlenu – to cel porozumienia ze słowackim Slovenský plynárenský priemysel (SPP), podpisanego podczas szczytu Partnerstwa na rzecz Transatlantyckiej Współpracy Energetycznej P-TEC w Warszawie. Partnerzy otwierają nowy etap rozmów o dostawach gazu z wykorzystaniem LNG sprowadzanego do Polski.

Płatności elektroniczne teraz także w eZUS

Przedsiębiorcy mogą opłacać składki do ZUS drogą elektroniczną nie tylko w aplikacji mZUS dla Płatnika, ale też na portalu eZUS. Zainteresowanie taką możliwością rośnie. Od 1 października do 16 listopada użytkownicy aplikacji mZUS dla Płatnika wykonali ponad 1,6 tys. przelewów na łączną kwotę ponad 3,4 mln zł.

Spada poziom ubóstwa energetycznego w Polsce

Od 2022 r. do 2025 r. obniżyło się 12 z 14 wskaźników ubóstwa energetycznego - wynika z raportu Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

Do 2030 r. światowe zużycie energii elektrycznej przez centra danych może się podwoić

Centra danych odpowiadają obecnie za około 1,5 proc. światowego zużycia energii elektrycznej, a za cztery lata ten odsetek może wynieść ok. 3 proc. - wynika z raportu firmy EY.