fot: Tomasz Rzeczycki
Nieczynny wiadukt dawnej Magistrali Południowej w Katowicach nad ul. Bocheńskiego. Pociągi z piaskiem podsadzkowym do kopalń jeździły po nim od 2001 r. zaledwie przez kilkanaście lat
fot: Tomasz Rzeczycki
Magistrala Południowa, służąca do przewozu piasku podsadzkowego z rejonu Jaworzna do kopalń na Górnym Śląsku, dożywa swych dni. Nie tak dawno zaprzestano nią transportu ładunków do kopalni Wieczorek. Z pociągów kierowanych tą magistralą korzystają już tylko kopalnie Mysłowice-Wesoła i Murcki-Staszic.
Likwidowany Wieczorek rozwiązała już umowy bocznicowe na swoje dwa szyby - Poniatowski i Wschodni. Do Poniatowskego ostatni transport piasku podsadzkowego przyjechał koleją 29 czerwca 2017 r., natomiast do Wschodniego ponad miesiąc później - 31 lipca 2017 r.
W 2018 r. piasek podsadzkowy wożony był jeszcze do szybów Wschodniego KWK„Mysłowice-Wesoła oraz do szybu IV KWK Murcki-Staszic w Katowicach.
- Piasek do Szybu IV dostarczany jest sporadycznie, może raz na tydzień. Do Wschodniego zaś jeszcze rzadziej, zupełnie nieprzewidywalnie - twierdzi Krzysztof Soida, badacz dziejów kolei na Górnym Śląsku. - Przypuszczam, że ostatni pociąg na Magistrali Południowej, jeśli w ogóle jeszcze będzie, to tylko w tym roku.
Jak podkreśla Krzysztof Soida, Magistrala Południowa tworzona była etapami w latach 1947-1958, jednak początkowo bez intencji stworzenia linii magistralnej. Jej przebieg był następujący: Jęzor Centralny JCC - Brzęczkowice - Ćmok - Poniatowski - Szadok - Wujek - Załęże - Maciej - Wanda-Lech - Paweł - Klara - posterunek odgałęźny Tunel. Tam łączyła się z linią Kopalni Piasku „Kotlarnia” (Kotlarnia - Pyskowice - Czechowice - Michał - Biskupice - Tunel - KWK Makoszowy).
Była to linia towarowa, zbudowana po to, by dowozić kamień i piasek podsadzkowy do kopalń i nie należała do Polskich Kolei Państwowych.
W latach 1960-1966 została zelektryfikowana, natomiast demontaż sieci trakcyjnej następował etapami od 1998 r. do pierwszych lat kolejnego stulecia. Po raz ostatni elektrowozy przejechały Magistralą Piaskową we wrześniu 1999 r.
Obecnie od Jęzora Centralnego do zamkniętego posterunku Brzęczkowice prowadzi już tylko jeden tor. Tam rozgałęzia się na dwa - do Szybu Wschodniego KWK Mysłowice-Wesoła w Mysłowicach i do Szybu IV KWK Murcki-Staszic w Katowicach. Resztki dawnej magistrali pozostają własnością CTL Maczki-Bór SA.
Ostatnie inwestycje na Magistrali Południowej miały miejsce na początku XXI wieku. Wiadukt tejże linii w Katowicach nad ul. Bocheńskiego oddany został do użytku 19 lipca 2001 r. Obecnie jest to wiadukt znikąd do nikąd, gdyż nasyp po jego obu stronach został rozebrany. Podobnie nie pełni już swej funkcji okazały, łukowy wiadukt kolejowy nad autostradą A-4 w Katowicach, położony na zachód od Akademii Wychowania Fizycznego. Oddano go do użytku 23 lipca 2001 r. W maju 2002 r. odbyła się na nim jazda pokazowa elektrowozu z dziesięcioma cysternami. W jakiś czas potem sieć trakcji elektrycznej została zdemontowana.
Kierowcy zwracali uwagę na wiadukt Magistrali Południowej nad autostradą ze względu na to, że pomalowany został w odcieniu fioletowo-różowym. Przewozy piasku podsadzkowego ustały tamtędy krótko, tor nad autostradą zlikwidowany został w 2012 r.
