Franciszek Plewa: Musimy przestać się biczować i wstydzić mówić dobrze o górnictwie

- Do najważniejszych wydarzeń minionego 2020 r. zaliczam z pewnością tragiczną sytuację w polskim górnictwie, a w szczególności w Polskiej Grupie Górniczej - powiedział prof. Franciszek Plewa

 - W pierwszej kolejności my sami musimy przestać się biczować i wstydzić mówić dobrze o branży. Musimy być pryncypialni i precyzyjni w mówieniu o polskim górnictwie, pisaniu o branży, pokazywaniu młodemu pokoleniu szansy rozwoju i perspektyw ciekawego zawodu. Wyzbyć się tej maniery deprecjonowania ciężkiej pracy całych pokoleń górników przez szukających taniej sensacji medialnej pseudodziennikarzy – powiedział w rozmowie z portalem netTG.pl prof. dr hab. inż. Franciszek Plewa, dziekanem Wydziału Górnictwa, Inżynierii Bezpieczeństwa i Automatyki Przemysłowej Politechniki Śląskiej. 

- Kolejny rok akademicki za pasem. Tymczasem młodzież nie garnie się do górnictwa. To dobrze branży nie wróży. Jak zatem postępować, aby zmienić ten niepokojący trend?
- W pierwszej kolejności my sami musimy przestać się biczować i wstydzić mówić dobrze o branży. Musimy być pryncypialni i precyzyjni w mówieniu o polskim górnictwie, pisaniu o branży, pokazywaniu młodemu pokoleniu szansy rozwoju i perspektyw ciekawego zawodu. Wyzbyć się tej maniery deprecjonowania ciężkiej pracy całych pokoleń górników przez szukających taniej sensacji medialnej pseudodziennikarzy. Musimy wrócić do korzeni etosu górniczej pracy, jednocześnie rozwijając sposoby kształcenia nowych pokoleń inżynierów w zgodzie z Industry 4.0 i przełamywać polski stereotyp postrzegania górnictwa. Wreszcie zbudować nasze Górnictwo 4.0! To właśnie polscy górnicy wydobywają surowce mineralne zalegające w najtrudniejszych warunkach górniczo-geologicznych na świecie! To na Śląsku zlokalizowana jest najgłębsza kopalnia węgla koksowego na świecie! W Budryku wydobywa się węgiel z głębokości 1290 m pod ziemią. Na Dolnym Śląsku, w Lubinie, KGHM planuje wydobywać rudę miedzi z blisko 2000 m pod ziemią. Nie na jakiejś pustyni w Afryce czy Ameryce Południowej, tylko na Lubelszczyźnie LW Bogdanka wydobywa węgiel kamienny, uzyskując wydajności plasujące ją w czołówce światowej, będąc niedoścignionym wzorem dla wielu kopalń chińskich, amerykańskich i australijskich. To świadczy o tym, że potrafimy kształcić inżynierów na najwyższym, światowym poziomie. 

- Czy aby szybka dekarbonizacja europejskiej gospodarki nie pokrzyżuje tych planów?
- Branża górnicza się zmienia, zresztą zawsze się zmieniała i nikt tego procesu nie zatrzyma. Niektórzy mówią, że górnictwo się likwiduje. Ja wierzę, że mimo tendencyjnej, wieloletniej nagonki różnej maści dekarbonizatorów, po prostu się transformuje. Proces jest ciągły i nie należy z nim walczyć. Mieliśmy już czasy zrównoważonego rozwoju, gospodarki obiegu zamkniętego, a teraz mamy Zielony Ład. Na Śląsku doskonale wiemy, że nie można poddawać się wszechobecnej histerii klimatycznej i partykularnym interesom bogatych państw europejskich stawiających nad suwerenność energetyczną Unii Europejskiej własny interes gospodarczy i krótkowzroczność geopolityczną. Dlatego zachowując czujność i spokój, z wielką atencją obserwujemy ten proces i w sposób ciągły dostosowujemy nasz program kształcenia do aktualnych potrzeb, będąc cały czas w kontakcie z naszymi przedsiębiorcami. 

- Wnioskuję, że czekają nas jakieś radykalne zmiany na Wydziale Górnictwa, Inżynierii Bezpieczeństwa i Automatyki Przemysłowej Politechniki Śląskiej?
- Ja w tym zakresie żadnych pochopnych i nieprzemyślanych działań nie zamierzam podejmować. Pragnę, aby kierowany przeze mnie Wydział dzięki swej aktywności i kreatywności stał się fundamentem realizowanej transformacji dla całego sektora wydobywczo-energetycznego w naszym kraju. Musimy zrozumieć, że transformacja przemysłu w kierunku Górnictwa 4.0 i jej efekty wymagają wdrożenia w praktyce nowoczesnej górniczej edukacji inżynierskiej, przezwyciężając wynikające z niej wyzwania i wykorzystując pojawiające się szanse. Uważam, że kluczowym elementem zachodzącej transformacji cywilizacyjnej naszego kraju jest konkurencyjność polskiej gospodarki! Dlatego też proces transformacji musi być odpowiednio zaplanowany, monitorowany i wdrażany. 

- Ale wirtualna rzeczywistość będzie musiała wkroczyć do programu kształcenia.
- Innowacje wspierane przez czwartą rewolucję przemysłową muszą znaleźć swoje miejsce w górniczej edukacji inżynierskiej. Oprócz technologii, dwa inne główne czynniki wpływające na systemy edukacji, to społeczeństwo i gospodarka. Obydwa zmieniają się również wraz z cyfryzacją, prowadząc do konieczności zmian w edukacji Trzeba w taki sposób kształcić przyszłych inżynierów, aby byli jak najlepiej przygotowani do życia zawodowego, zarówno w świecie sztucznej inteligencji, jak i górniczej eksploatacji pierwiastków ziem rzadkich, bez których nie ma sztucznej inteligencji. 

- A zatem nic rewolucyjnego ponad atrakcyjny program nauczania dla przyszłych inżynierów górnictwa, żeby dostrzegli potencjał tej branży. Czy tak?
- Właśnie. W swoich działaniach postawiłem na współpracę i zaufanie. Zespół to grupa ludzi, którzy sobie ufają – takie podejście idealnie oddaje moją filozofię działania. Przykładem tego sposobu myślenia jest choćby nasza współpraca z Instytutem Techniki Górniczej KOMAG, z którym w ub.r. uruchomiliśmy studia podyplomowe z zakresu cyberbezpieczeństwa systemów przemysłowych, czy Głównym Instytutem Górnictwa. Dzięki zaangażowaniu prof. Stanisława Pruska Wydział Górnictwa, Inżynierii Bezpieczeństwa i Automatyki Przemysłowej Politechniki Śląskiej stał się aktywnym członkiem powołanego w ub.r. w Ministerstwie Aktywów Państwowych, Centrum Wymiany i Analizy Informacji. Jestem wdzięczny prezesom zarządów: PGG, KGHM, JSW, Bogdanka, Tauron i Węglokoks za zaufanie, jakim nas obdarzyli, przyjmując w lutym br. podczas XXXII Szkoły Eksploatacji Podziemnej w Krakowie organizowane przez Wydział studia podyplomowe z zakresu Cyberbezpieczeństwa Systemów Przemysłowych, jako dedykowane dla ISAC-GIG.

Cieszy mnie to, że to właśnie w nas prezes PGG Tomasz Rogala i profesor Stanisław Prusek dostrzegli potencjał wspólnego zgłębiania wiedzy w zakresie zasad funkcjonowania Krajowego Systemu Cyberbezpieczeństwa, tym samym budując nowy potencjał Wydziału na przyszłość. Nie szukali poza Śląskiem na wielkich uniwersytetach, ale zdecydowali się postawić na nasze górnicze zasoby! Musimy mieć świadomość, tego, że rozwój innowacji i technologii w regionie wymaga sprawnie funkcjonującego szkolnictwa wyższego zarówno w kwestii proponowanych kierunków kształcenia, np. zamawianych kierunków, jak również podniesienia jakości bazy i infrastruktury szkół wyższych, która zapewni możliwość kształcenia na najwyższym światowym poziomie.