Ekologia: poziom ochrony środowiska wciąż niezadowalający
fot: ARC
Konkurs jest otwarty dla miast państw członkowskich UE, państw kandydujących oraz wszystkich krajów Europejskiego Obszaru Gospodarczego
fot: ARC
Rozszerzenie sieci Natura 2000 do wielkości niemal 18 proc. powierzchni Unii Europejskiej, wprowadzenie spójnej polityki w zakresie substancji chemicznych oraz podjęcie działań politycznych w sprawie zmiany klimatu, to największe dotychczasowe sukcesy osiągnięte w ciągu minionych dziesięciu lat dzięki szóstemu wspólnotowemu programowi działań w zakresie Programu Działań na Rzecz Środowiska (EAP), wynika z końcowego raportu Unii Europejskiej.
Wciąż jednak istnieją braki w zakresie realizacji uzgodnionych unijnych celów i przepisów, a poprawy wymaga zarówno poziom ochrony różnorodności biologicznej.
- Osiągnęliśmy dobre wyniki, ale nie we wszystkich przypadkach były one tak dobre, jak oczekiwaliśmy. Aby zniknęły rozbieżności między celami szóstego EAP określonymi w przepisach a faktycznymi osiągnięciami programu, konieczne jest zwiększenie skuteczności, z jaką państwa członkowskie wdrażają przepisy UE – informuje Janez Potocnik, europejski komisarz ds. środowiska. - Naszym celem jest teraz przejście od środków zaradczych do środków zapobiegawczych chroniących środowisko. Zakończenie oceny programu będzie stanowiło początek powszechnej debaty publicznej, której celem ma być określenie kierunków polityki ochrony środowiska na nadchodzące lata.
W końcowej ocenie szóstego wspólnotowego programu działań w zakresie środowiska naturalnego wykazano, że znacząca większość działań wytyczonych w ramach programu została ukończona lub znajduje się w ostatniej fazie realizacji.
Aby wzmocnić realizowaną politykę opracowano siedem strategii tematycznych określonych w szóstym EAP:
• powietrze,
• pestycydy,
• zapobieganie powstawaniu odpadów i ich recykling,
• zasoby naturalne,
• gleba,
• środowisko morskie,
• środowisko miejskie.
Niektóre z tych strategii doprowadziły do stworzenia nowych kierunków polityki, zaś pozostałe z nich w większym stopniu polegały na zmianie istniejących środków, tak aby zwiększyć ich spójność i wyeliminować określone luki.
W ramach programu udało się stworzyć pełne ramy dla polityki ochrony środowiska. Posłużyły one państwom członkowskim i władzom lokalnym za punkt odniesienia w walce o obronę polityki ochrony środowiska przed zakusami konkurencyjnych obszarów polityki, w zabezpieczeniu odpowiednich funduszy na finansowanie oraz tworzeniu przewidywalnego środowiska dla biznesu. Program ten przyczynił się także do budowy woli politycznej, aby przyjąć efektywne cele i harmonogramy, a następnie wprowadzić je w życie.
Nie udało się udowodnić, że to właśnie szósty EAP był głównym czynnikiem sprawczym, dzięki któremu w ciągu ostatnich dziesięciu lat przyjęto przepisy o ochronie środowiska. Wynika to po części z charakteru samego programu, który obejmuje ogromną liczbę działań różniących się zakresem i skalą. W odczuciu zainteresowanych stron zatwierdzenie programu w 2002 r. przez Radę i Parlament Europejski w ramach procedury współdecyzji zwiększyło zasadność ich działań i przyczyniło się do stworzenia szerszego poczucia własności w odniesieniu do wniosków dotyczących kierunków polityki. Jako czynnik spowalniający wskazano także wyraźnie niewłaściwe realizowanie i egzekwowanie unijnych przepisów o ochronie środowiska przez państwa członkowskie.