fot: Instytut Korfantego/Adam Rostecki
Zabytkowe budynki kopalni Anna
fot: Instytut Korfantego/Adam Rostecki
Specjaliści z Mobilnego Centrum Digitalizacji Instytutu in. Wojciecha Korfantego pochwalili się zdjęciami kopalni Anna w Pszowie. Warto zobaczyć sfotografowane obiekty, bo wkrótce czeka je rewitalizacja.
Kopalnia Węgla Kamiennego Anna w Pszowie działała od XIX wieku, a fedrowanie zakończono w 2012 roku.
4 grudnia 2011 obchodzono ostatnią Barbórkę, podczas której w uroczystej procesji przeniesiono obraz św. Barbary z kopalnianej cechowni do bazyliki w Pszowie. W kwietniu 2012 roku wyjechała na powierzchnię ostatnia tona węgla.
- Większość zabudowy już zniknęła – został głównie Szyb Chrobry I i kilka fragmentów dawnej infrastruktury. Miasto pozyskało ok. 29 mln zł dotacji na rewitalizację terenu. W planach jest odnowa obiektów i nowe funkcje społeczne, a zakończenie prac przewidziano na 2027 rok. To miejsce właśnie przechodzi z przemysłowej historii w nowy rozdział, zapraszam do obejrzenia kilku kadrów z tego miejsca - mówi Adam Rostecki, specjalista ds. Mobilnego Centrum Digitalizacji.
Przy obiektach kopalni Anna warto zatrzymać się na dłużej.
Budynek maszyny wyciągowej jest perełką architektoniczną. W czasie pierwszej wojny światowej przeprowadzono gruntowną rozbudowę zakładu górniczego w Pszowie, tworząc nowy zespół szybowy Rudolf. Już w 1912 r. rozpoczęto drążenie podwójnego szybu, stosując metodę tubingową. Budynek maszynowni szybu Rudolf to jeden z najbardziej okazałych projektów Hansa Poelziga, wybitnego berlińskiego architekta, z tego okresu. Prace nad nim rozpoczęły się w 1914 r. Maszynownia została ukończona już w 1916 r. Powstały wtedy nowe obiekty towarzyszące, takie jak nadszybie czy też maszynownia (z elektryczną maszyną firmy Siemens-Schuckert). W 1917 r. ukończono prace szybowe, osiągając poziom 350 m. Wydobycie w nowym szybie rozpoczęto 1 czerwca 1917 r.
W 1922 r., po przyłączeniu Pszowa do Polski, szyb Rudolf został przemianowany na szyb Chrobry. W 15 lat po powstaniu zabudowań kopalni Anna pisano, że w Pszowie architekt wydobył „monumentalne piękno architektury przemysłowej”. W 2015 r. decyzją Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków budynek został wpisany do Rejestru Zabytków Nieruchomych Województwa Śląskiego. Z kolei urządzenia znajdujące się w budynku maszyny wyciągowej są w całości wpisane do rejestru zabytków ruchomych.
Co ciekawe, w jednym budynku są dwie maszyny wyciągowe, a to jest rzadkość. Obie działały do 2016 r. Likwidacja kopalni spowodowała ich wyłączenie i zdjęcie lin
Gdzie zobaczymy zdjęcia?
Przypomnijmy. Digitalizacja materialnego i niematerialnego dziedzictwa kulturowego w ramach Instytutu im. Wojciecha Korfantego trwa od 2022 r. Dzięki pracom specjalistów udało się udokumentować takie obiekty, jak m.in. kopalnie (Julian, Anna, Wujek, Centrum, Bobrek, Pstrowski, Pokój, Kazimierz-Juliusz, Makoszowy, Mysłowice, Śląsk, Boże Dary), szyb Poniatowski kopalni Wieczorek, szyby odwadniające, szyb Gigant, szyb Mikołaj, szyb Bolko, szyb Bańgów, elektrociepłownie – Zabrze i Szombierki, Wielki Piec Huty Pokój, Pałac w Kopicach, Górnośląskie Koleje Wąskotorowe.
Na facebookowym profilu Instytutu Korfantego można zobaczyć zdjęcia kopalni Anna w obiektywie Adama Rosteckiego. Polecamy!
