fot: Tomasz Rzeczycki
W Górach Opawskich kopalnie odkrywkowe bez większych trudności współistnieją z terenami chronionymi
fot: Tomasz Rzeczycki
W czwartek, 19 stycznia br., zacznie obowiązywać zarządzenie zmieniające plan ochrony rezerwatu Olszak w Górach Opawskich. Rezerwat ten stanowi przykład zgodnego sąsiedztwa czynnego zakładu górniczego z terenem podlegającym ochronie prawnej. Od granicy rezerwatu do kamieniołomu Dewon w Jarnołtówku jest bowiem zaledwie około 300 m.
Osoby wędrujące przez rezerwat Olszak omijają jednak kamieniołom. Jest on bowiem niejako schowany, a szlaki turystyczne wiodące przez rezerwat nie prowadzą do krawędzi urwiska.
- Tam są dwa szlaki, szlak niebieski i zielona ścieżka dydaktyczna. Przy szlaku są tabliczki informujące o wyrobisku - mówi Andrzej Dereń, dziennikarz i działacz turystyczny PTTK z Prudnika.
Położony w północnej części Gór Opawskich rezerwat przyrody Olszak obchodził niedawno okrągły jubileusz. Pod koniec grudnia 2022 r. przypadała dziesiąta rocznica powstania rezerwatu. Obejmuje on niewielki liczący pond 12 ha fragment lasu na terenie wsi Jarnołtówek i Pokrzywna na zboczach góry Olszak, powyżej przełomu Złotego Potoku.
Prowadzący przez rezerwat niebieski szlak turystyczny to okrężna trasa, umożliwiająca zapoznanie się m.in. z pozostałościami górnictwa odkrywkowego w Górach Opawskich. Jedną z nich jest zalany kamieniołom Żabie Oczko na zboczu góry Olszak. To wyrobisko nie wchodzi jednak w skład rezerwatu.
Zarządzeniem Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Opolu z 4 stycznia 2023 r. zmienione zostało wcześniejsze zarządzenie z 2017 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody Olszak. Tym razem zmieniono treść załącznika nr 2, w którym zawarto określenie działań ochronnych na obszarze ochrony ścisłej rezerwatu.
Działalność górnicza w pobliżu terenu późniejszego rezerwatu Olszak podjęta została w drugiej połowie XX w. W 1961 r. zakłady arsenowe w Złotym Stoku otrzymały zgodę, by uruchomić kamieniołom łupku na pograniczu Pokrzywnej i Jarnołtówka w Górach Opawskich. Podlegał on złotostockim zakładom do 1977 r. Dokumentacja sporządzona w 2016 r. na potrzeby planu ochrony rezerwatu Olszak potwierdziła brak negatywnego wpływu kopalni na rezerwat.
Rejon góry Olszak nie jest jedynym rejonem w polskiej części Gór Opawskich, gdzie prowadzi się eksploatację górniczą. Drugim charakterystycznym miejscem jest kamieniołom Dębowiec, położony na południe od Prudnika.
