Wypas zwierząt na terenie dawnej kopalni odkrywkowej w Chęcinach

Wymiana tablic, czyszczenie ścian dawnego kamieniołomu i wycinka części krzewów mają być przeprowadzone na Zelejowej

Tam, gdzie niegdyś pracowali skalnicy, pojawić się mają zwierzęta gospodarcze. W ten naturalny sposób ma zostać oczyszczona część rezerwatu przyrody Góra Zelejowa w Górach Świętokrzyskich. Obejmuje on marmurołomy, funkcjonujące tam do połowy XX w.

Zadania ochronne dla rezerwatu Góra Zelejowa wyznaczone zostały w 2018 r., jednak zarządzenie Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Kielcach nr 3/2020 z 16 marca 2020 r. dokonało w nich szereg zmian.

- W tym roku dokonano zmiany zarządzenia, uwzględniając potrzeby Gminy Chęciny w zakresie utrzymania szlaku ruchu pieszego, w tym usunięcia istniejących tablic i zastąpienia ich nowymi w ilości 10 sztuk - wyjaśnia Aldona Sobolak, regionalny dyrektor ochrony środowiska w Kielcach.

Rezerwat Góra Zelejowa ustanowiony został 17 sierpnia 1954 r. na obszarze około 67 hektarów na północ od centrum miasta Chęciny. W tym samym roku zakończył funkcjonowanie kamieniołom marmuru w Górze Zelejowej. Biały i różowy kalcyt pozyskiwano tam od XV w. Posiadał on zielonkawe przebarwienia od występujących związków miedzi. Wyroby z tutejszego marmuru znaleźć można m.in. w Kielcach czy w Krakowie.

Problemem w rezerwacie okazało się zarastanie przez ekspansywne gatunki krzewów, takich jak: śliwa tarnina, dereń świdwa oraz ligustr pospolity. Poza tym ekspansja porostów na ścianach skalnych dawnych kamieniołomów spowodowała zacieranie czytelności struktur geologicznych. Wobec tego postanowiono przeprowadzić wypas zwierząt gospodarczych, wycinkę samosiewów oraz czyszczenie ścian kamieniołomów. Dodatkowo, w miarę potrzeb, ma następować sprzątanie terenu, chociaż - jak poinformował nas kielecki RDOŚ - w rezerwacie Góra Zelejowa nie istnieje szczególny problem z jego zaśmiecaniem. Natomiast nowe tablice informacyjne mają zastąpić te istniejące od 2011 r. ustawione w ramach Świętokrzyskiego Szlaku Archeo-Geologicznego.

Wypas zwierząt stosowany bywa nie tylko w objętych ochroną byłych kamieniołomach. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Kielcach przeprowadza koszenie zarówno w rezerwatach przyrody geologicznych, jak również stepowych. Podobne działania przed laty podejmowane były np. na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej.