Wieliczka: pierwsze w Polsce podziemne uzdrowisko
fot: Rafał Stachuski
Kuracjusze w Kopalni Soli Wieliczka mogą zrelaksować się nad tężnią solankową, która znajduje się komorze Stajnia Gór Wschodnich
fot: Rafał Stachuski
Po ośmiu latach starań Podziemny Ośrodek Rehabilitacyjno-Leczniczy znajdujący się w Kopalni Soli Wieliczka uzyskał możliwość leczenia uzdrowiskowego. Było to możliwe dzięki zmianom w ustawie o lecznictwie uzdrowiskowym oraz decyzji podjętej przez resort zdrowia. Teraz Wieliczka jest pierwszym w Polsce oraz jednym z niewielu na świecie podziemnych uzdrowisk.
Dokładnie 6 lipca br. weszła w życie ustawa z dnia 4 marca br. o zmianie Ustawy o lecznictwie uzdrowiskowym. Jej nowelizacja umożliwiła leczenie uzdrowiskowe również pod ziemią - w urządzonych wyrobiskach górniczych. Blisko miesiąc później minister zdrowia potwierdził, że tego typu leczenie można prowadzić na obszarze Kopalni Soli Wieliczka, a dokładnie w komorach Jezioro Wessel, Stajnia Gór Wschodnich oraz Smok. Ich obszar był bowiem wcześniej uznawany jako sanatorium uzdrowiskowe. W ten sposób kopalnia stała się pierwszy w Polsce podziemnym uzdrowiskiem.
Minister ustalił także dla podziemnego sanatorium uzdrowiskowego kierunki lecznicze: choroby dolnych dróg oddechowych, choroby górnych dróg oddechowych oraz choroby skóry. W oparciu o tę ministerialną decyzję Podziemny Ośrodek Rehabilitacyjno-Leczniczy uruchomi rehabilitację uzdrowiskową (turnusy 28-dniowe) oraz ambulatoryjne leczenie uzdrowiskowe (turnusy 21-dniowe).
W tym miejscu należy przypomnieć, że Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz gminach uzdrowiskowych ograniczała możliwość leczenia uzdrowiskowego wyłącznie do zakładów lecznictwa uzdrowiskowego zlokalizowanych w uzdrowiskach na powierzchni ziemi. Niemniej prawodawca w tym samym dokumencie wymienił subterraneoterapię jako metodę lecznictwa uzdrowiskowego wykorzystującą właściwości mikroklimatu solnych wyrobisk. W sierpniu 2006 roku rozporządzenie ministra zdrowia określiło wymagania dla zakładów i urządzeń lecznictwa uzdrowiskowego, w tym w szczególności dla urządzonych wyrobisk górniczych w kopalniach. Dopiero w tym roku weszła w życie ustawa (z 4 marca 2011), która dała możliwość prowadzenia lecznictwa uzdrowiskowego w urządzonych podziemnych wyrobiskach górniczych.
- Program Leczenia Uzdrowiskowego obejmuje rehabilitację pulmonologiczną oraz rehabilitacyjno-lecznicze pobyty nocne w warunkach subterraneoterapii – wyjaśnia Jan Kubas, dyrektor Podziemnego Ośrodka Rehabilitacyjno- Leczniczego. - Kontynuujemy XIX-wieczną tradycję uzdrowiskową Wieliczki. W przyszłości chcemy poszerzyć ofertę leczniczą o kąpiele solankowe. Aktualnie trwają prace górnicze w komorze Smok, która zostanie przystosowana do zabiegów suchych, czyli inhalacji, kinezyterapii oraz zabiegów mokrych, czyli kąpieli solankowych, perełkowych, masażu podwodnego w podziemnym basenie solankowym - dodaje Kubas.
- Do podziemnego sanatorium przyjeżdżają nie tylko kuracjusze z Polski. Mamy wielu gości z zagranicy - mówi Marian Leśny, prezes Kopalni Soli Wieliczka Trasa Turystyczna. - Wśród soli ulgi w dolegliwościach oraz wypoczynku szukają m.in. kuracjusze z Ukrainy, Rosji, Białorusi, Stanów Zjednoczonych, Australii.
W 2010 roku wielickie sanatorium przyjęło 1773 kuracjuszy, z czego 1,5 tys. osób na podstawie kontraktu z NFZ. W I połowie 2011 z dobrodziejstwa subterraneoterapii skorzystało już blisko 1000 osób. Ta nowatorska metoda leczenia dróg oddechowych została opracowana przez prof. Mieczysława Skulimowskiego w latach 50. XX w. Polega na poddaniu chorych działaniu bodźców fizycznych, chemicznych oraz biologicznych występujących wyłącznie pod ziemią. Stała temperatura, wilgotność, ciśnienie atmosferyczne, ruch i jonizacja powietrza składają się na unikatowy mikroklimat, który łagodzi objawy wielu chorób. Powietrze nasycone chlorkiem sodu jest wolne od bakterii, wirusów, zanieczyszczeń. Nie bez znaczenia pozostaje izolacja solnych komór od świata zewnętrznego – cisza i spokój pozwalają kuracjuszom uwolnić się od stresu, w pełni zrelaksować. Subterraneoterapia poprawia zatem nie tylko zdrowie fizyczne, ale wpływa również na zachowanie harmonii ducha. „sub terra” znaczy „pod ziemią”.
Unikatowy mikroklimat wielickiej kopalni posiada świadectwo wydane w maju br. przez Polską Akademię Nauk Instytut Geografii i Zagospodarowania Przestrzennego w Warszawie. Wysoką jakość subterraneoterapii potwierdza Międzynarodowy Certyfikat Jakości ISO 9001:2008 w systemie zarządzania jakością w służbie zdrowia.