Węgiel drożeje. Wyniki kopalń muszą iść w parze z bezpieczeństwem

– Potrzebujemy zarówno rzetelnej oceny dotychczasowych wyników, jak i prognoz - zaznacza Marian Zmarzły.

Ceny węgla ponownie rosną. To dobra wiadomość dla przychodów spółek wydobywczych, ale trwała poprawa ich wyników wymaga także większej wydajności, racjonalnych kosztów i odpowiedzialnego zarządzania kadrami. Marian Zmarzły, wiceminister energii, podkreśla, że ekonomia i bezpieczeństwo kopalń muszą się wzajemnie wzmacniać. O konkretnych sposobach poprawy efektywności, inwestycjach i przyszłości sektora przedstawiciele największych polskich spółek górniczych i energetycznych mają rozmawiać 19 listopada na Politechnice Śląskiej.

Najnowsze indeksy Agencji Rozwoju Przemysłu pokazują, że we wrześniu 2026 r. krajowy węgiel dostarczany do energetyki podrożał o 3,8 proc. w porównaniu z sierpniem, a surowiec dla ciepłownictwa o 2,9 proc. W ujęciu rocznym sytuacja wygląda jednak inaczej. Węgiel dla energetyki był tańszy o 0,2 proc., a dla ciepłownictwa o 5 proc.

Wyższe ceny mogą wspierać przychody przedsiębiorstw. Zdaniem wiceministra energii Mariana Zmarzłego to dobry moment, by rozmawiać również o trwałej poprawie efektywności i konkurencyjności krajowego wydobycia.

– Wynik finansowy ma fundamentalne znaczenie. Bez stabilnych finansów nie będzie inwestycji, nowych technologii ani bezpiecznej przyszłości kopalń. Dlatego poprawę efektywności trzeba oceniać szerzej: przez koszty, wydajność, organizację pracy i właściwe wykorzystanie doświadczenia załóg – podkreśla on w rozmowie z dziennikarzem Trybuny Górniczej.

Lepsze wyniki i bezpieczna praca: wspólny cel kopalń

Wiceminister zwraca uwagę, że zmiany zatrudnienia mogą być ważnym elementem poprawy ekonomiki przedsiębiorstw, wymagają jednak planowania zgodnego z potrzebami produkcyjnymi i zasadami bezpiecznego prowadzenia ruchu zakładów górniczych.

Doświadczenie pracowników, znajomość warunków eksploatacji i odpowiednie przekazywanie wiedzy kolejnym pokoleniom załóg stanowią zasób, który warto uwzględniać w rachunku efektywności.

– Musimy racjonalizować koszty i zwiększać wydajność, bo bez dobrych wyników finansowych nie zbudujemy silnego górnictwa. Jednocześnie programy odejść powinny uwzględniać strukturę kompetencji oraz potrzeby poszczególnych kopalń. Dobrze przeprowadzona restrukturyzacja to taka, która przynosi trwałe oszczędności, pozwala utrzymać ciągłość pracy i wzmacnia bezpieczeństwo – zaznacza Marian Zmarzły.

Transformacja wymaga więc równoczesnego spojrzenia na wyniki ekonomiczne, organizację pracy, kompetencje załóg i zdolność kopalń do bezpiecznej, efektywnej produkcji.

Te kwestie mają być jednym z tematów rozmowy z zarządami spółek górniczych.

Od danych do skuteczniejszych decyzji

Marian Zmarzły wskazuje także na potrzebę rozwijania analiz wspierających decyzje inwestycyjne i planowanie transformacji.

Jego zdaniem dane ekonomiczne gromadzone przez Agencję Rozwoju Przemysłu powinny zostać szerzej powiązane z wiedzą o zasobach geologicznych, rzeczywistych możliwościach produkcyjnych kopalń, kosztach wydobycia, logistyce i zapotrzebowaniu energetyki.

Takie podejście wpisuje się w rozwijaną koncepcję budowy modelu optymalizacji strategii transformacji sektora do roku 2049.

– Potrzebujemy zarówno rzetelnej oceny dotychczasowych wyników, jak i prognoz. Chcę wiedzieć, jakie będą ekonomiczne, produkcyjne i społeczne skutki naszych decyzji w perspektywie lat 2030, 2036 i 2049 – zaznacza wiceminister.

Wariantowe scenariusze mają pozwolić porównać koszty, bezpieczeństwo dostaw, tempo inwestycji energetycznych i możliwe zmiany zdolności wydobywczych, tak aby decyzje opierały się na mierzalnych przesłankach.

W tym kontekście Zmarzły przypomina także swoją propozycję powołania pełnomocnika odpowiedzialnego za bezpieczeństwo transformacji górnictwa i energetyki. Jego zadaniem miałoby być koordynowanie działań państwa oraz zapewnienie większej spójności decyzji dotyczących całego procesu.

– Strategia musi być nie tylko przekonująca, ale przede wszystkim wykonalna, możliwa do sfinansowania i rozliczenia z konkretnych rezultatów – podkreśla.

Gliwice: prezesi porozmawiają o wynikach, inwestycjach i potrzebach spółek

19 listopada na Politechnice Śląskiej w Gliwicach odbędzie się Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Górnictwo Zrównoważonego Rozwoju 2026”, organizowana pod hasłem „Nowa Architektura Surowcowa Polski”.

Ważnym elementem wydarzenia będzie rozmowa o przyszłości przedsiębiorstw wydobywczych i energetycznych, możliwościach ich rozwoju oraz potrzebach inwestycyjnych.

Do udziału w debacie zaproszono przedstawicieli największych polskich spółek górniczych i energetycznych, w tym PGG, JSW, Południowego Koncernu Węglowego, Węglokoksu Kraj, Bogdanki i KGHM.

Marian Zmarzły liczy na partnerską, konkretną rozmowę o kondycji przedsiębiorstw i możliwościach poprawy ich wyników.

– Chciałbym usłyszeć od prezesów, jak oceniają sytuację swoich spółek, jakie osiągają efekty działań naprawczych, gdzie widzą bariery wzrostu wydajności oraz jakich decyzji i inwestycji potrzebują. Liczę na rzetelną diagnozę, dobre praktyki i wspólne poszukiwanie rozwiązań. Każda spółka ma swoją specyfikę, ale wszystkim zależy na stabilnych wynikach i przewidywalnych warunkach rozwoju – podkreśla.

Wiceminister przekonuje, że przyszłość poszczególnych przedsiębiorstw nie może być rozpatrywana w oderwaniu od kondycji całego sektora. Decyzje dotyczące wydobycia, energetyki, inwestycji i bezpieczeństwa dostaw są ze sobą ściśle powiązane.

Gliwickie spotkanie ma służyć nie tylko wymianie doświadczeń, lecz także wskazaniu priorytetów dalszych wspólnych działań.

Młodzi inżynierowie – inwestycja w przyszłość sektora

Istotnym wątkiem konferencji będzie także przyszłość kształcenia kadr dla zmieniającego się przemysłu.

Wiceminister zwraca uwagę, że transformacja górnictwa i energetyki będzie wymagała specjalistów z zakresu geologii, górnictwa, automatyzacji, cyfryzacji, energetyki i ochrony środowiska.

– Transformacja nie dokonuje się sama. Potrzebujemy inżynierów, którzy zaprojektują nowe technologie, podniosą efektywność produkcji i zadbają o bezpieczne wdrażanie zmian. To atrakcyjne i odpowiedzialne zadanie dla młodego pokolenia – wskazuje Marian Zmarzły.

Podczas konferencji minister Krzysztof Galos ma przedstawić perspektywę polityki surowcowej państwa, w tym znaczenie surowców krytycznych, natomiast prof. Krzysztof Szamałek potencjał polskich złóż i badań geologicznych.

Nie bez znaczenia jest miejsce spotkania – Politechnika Śląska, od dziesięcioleci kształcąca kadry dla przemysłu wydobywczego i energetycznego.

Zdaniem Mariana Zmarzłego młodzież powinna otrzymać wyraźny sygnał, że sektor surowcowy, mimo głębokich zmian, nadal potrzebuje nowych specjalistów i oferuje możliwości rozwoju zawodowego.

Gliwickie rekomendacje: od rozmowy do konkretnych działań

Konferencja „Górnictwo Zrównoważonego Rozwoju 2026” odbędzie się 19 listopada na Wydziale Górnictwa, Inżynierii Bezpieczeństwa i Automatyki Przemysłowej Politechniki Śląskiej. Sesję plenarną zaplanowano w godzinach 9.00–13.00.

Jednym z jej rezultatów mają być „Gliwickie Rekomendacje 2026”, wskazujące priorytety dalszych działań na rzecz bezpieczeństwa surowcowego i rozwoju regionów.

– Transformacja stawia przed nami trudne decyzje, ale także otwiera możliwości rozwoju. W Gliwicach chcemy rozmawiać o tym, jak łączyć dobre wyniki przedsiębiorstw, bezpieczeństwo pracy i przyszłość kadr. Ważne, by z tej rozmowy wynikały konkretne propozycje dla całego sektora – podsumowuje wiceminister Marian Zmarzły.