V4 domaga się tańszej energii i silniejszego przemysłu. Polska i partnerzy podpisali wspólną deklarację
Niższe ceny energii, ochrona konkurencyjności europejskiego przemysłu, bezpieczeństwo dostaw i zasady transformacji energetycznej po 2030 r. – to główne priorytety, które Polska, Czechy, Słowacja i Węgry przedstawiły w Bratysławie. Ministrowie energii państw Grupy Wyszehradzkiej podpisali wspólną deklarację, określającą ich postulaty wobec Unii Europejskiej - informują w Ministerstwie Energii.
fot: ME
Spotkanie ministrów energii państw Grupy Wyszehradzkiej
fot: ME
Niższe ceny energii, ochrona konkurencyjności europejskiego przemysłu, bezpieczeństwo dostaw i zasady transformacji energetycznej po 2030 r. – to główne priorytety, które Polska, Czechy, Słowacja i Węgry przedstawiły w Bratysławie. Ministrowie energii państw Grupy Wyszehradzkiej podpisali wspólną deklarację, określającą ich postulaty wobec Unii Europejskiej - informują w Ministerstwie Energii.
W spotkaniu wzięli udział m.in. polski minister energii Miłosz Motyka oraz komisarz UE ds. energii Dan Jørgensen. Rozmowy dotyczyły przede wszystkim kosztów energii dla gospodarstw domowych i przedsiębiorstw, dywersyfikacji dostaw oraz przyszłego kształtu unijnej polityki klimatyczno-energetycznej.
Główny postulat: niższe koszty energii
Państwa V4 za najważniejsze zagrożenie uznały wysokie ceny energii, które – ich zdaniem – osłabiają europejskie gospodarki, zwłaszcza sektory energochłonne. W deklaracji znalazł się postulat ograniczania czynników podnoszących ceny prądu, w tym wpływu zmienności cen uprawnień do emisji CO₂ w systemie ETS.
– Konieczna jest poważna dyskusja o przyszłości systemu ETS i jego wpływie na konkurencyjność przemysłu. Nie możemy ignorować faktu, że europejskie przedsiębiorstwa konkurują z producentami z państw, w których koszty energii i obciążenia regulacyjne są znacznie niższe – powiedział minister Miłosz Motyka.
Region zaapelował również o większą elastyczność w wykorzystaniu funduszy unijnych i zasad pomocy publicznej dla przemysłu energochłonnego. Według słowackiej strony V4 chce m.in., aby w kolejnych programach finansowych możliwe było wspieranie kosztów operacyjnych przedsiębiorstw dotkniętych wysokimi cenami energii.
Bezpieczeństwo dostaw i infrastruktura
Drugi filar wspólnej deklaracji dotyczy bezpieczeństwa energetycznego. Ministrowie podkreślili potrzebę dywersyfikacji źródeł i tras dostaw oraz rozwoju połączeń transgranicznych, które zwiększają odporność regionu na kryzysy.
– Nie będzie bezpieczeństwa państw bez bezpieczeństwa energetycznego. Bezpieczeństwo energetyczne to zdywersyfikowane dostawy, niezależność technologiczna i niskie ceny energii, także dla przemysłu – zaznaczył Motyka.
Polska przedstawiła własne inwestycje wzmacniające niezależność od rosyjskich surowców: terminal LNG w Świnoujściu, Baltic Pipe, rozbudowę możliwości importu gazu przez terminal FSRU w Gdańsku oraz rozwój infrastruktury naftowej i magazynowej. Ministerstwo wskazało, że infrastruktura może również służyć zwiększaniu dostaw w kierunku południowym, na rzecz partnerów regionalnych.
Transformacja po 2030 roku
Wspólny dokument V4 odnosi się także do polityki energetycznej UE po 2030 r. Państwa regionu postulują prostsze regulacje, neutralność technologiczną oraz równe traktowanie odnawialnych źródeł energii i energetyki jądrowej – również w dostępie do finansowania unijnego.
– Powinniśmy stawiać na energetykę jądrową – to gwarancja stabilnych dostaw wtedy, gdy pogodozależne źródła nie pracują. To odpowiedź na rosnące zapotrzebowanie na energię – podkreślił polski minister.
Wizyta w Bratysławie objęła także elektrownię jądrową Mochovce. Delegacje zapoznały się m.in. z przygotowaniami do uruchomienia czwartego bloku oraz słowackimi doświadczeniami w realizacji i eksploatacji inwestycji jądrowych.
Polski atom w centrum zainteresowania
Motyka przypomniał, że Polska przygotowuje budowę pierwszej elektrowni jądrowej w Lubiatowie-Kopalinie na Pomorzu. Projekt przewiduje trzy reaktory AP1000 o łącznej mocy około 3,75 GW; właściwe prace budowlane mają rozpocząć się w 2028 r., a pierwszy blok ma zostać uruchomiony w 2036 r.
Równolegle prowadzone są przygotowania do drugiej elektrowni jądrowej. Polska i Słowacja należą do Europejskiego Sojuszu Jądrowego, wspierającego rozwój atomu jako elementu bezpieczeństwa dostaw i konkurencyjności gospodarki.
Wspólny głos Europy Środkowej
Deklaracja ma być sygnałem dla instytucji unijnych, że państwa V4 chcą wspólnie zabiegać o politykę energetyczną uwzględniającą warunki gospodarcze i energetyczne regionu. Koordynacja stanowisk Polski, Czech, Słowacji i Węgier ma zwiększyć ich wpływ na debatę o cenach energii, ETS, finansowaniu przemysłu i przyszłych regulacjach.
– V4 pokazuje dziś, że potrafimy współpracować wokół konkretnych interesów i wspólnie zabiegać o rozwiązania na poziomie europejskim. Nie chcemy Europy, w której wysokie ceny energii stają się barierą dla rozwoju. Chcemy Europy, która produkuje, inwestuje i skutecznie konkuruje na świecie – powiedział Miłosz Motyka.
