fot: Andrzej Bęben/ARC
Sosnowiecką cerkiew konsekrowano w 1889 r.
fot: Andrzej Bęben/ARC
Prawosławni i wierni innych obrządków wschodnich rozpoczęli w poniedziałek 7 stycznia - w 13 dni po świętach katolickich - świętowanie Bożego Narodzenia. Szacuje się, że w Polsce żyje ok. 600 tys. prawosławnych.
Najwięcej prawosławnych wiernych mieszka w półocno-wschodniej Polsce. Na Podkarpaciu żyje kilkanaście tysięcy grekokatolików i prawosławnych. Staroobrzędowcy, którzy również świętują Boże Narodzenie według kalendarza juliańskiego, mieszkają przede wszystkim na Suwalszczyźnie. W całym kraju jest ich, wg różnych szacunków, od 1 do 2 tysięcy.
Wigilia prawosławnych nie rożni się zasadniczo od katolickiej. W tym dniu je się tylko postne potrawy, a uczestniczy uroczystych kolacji nie dzielą się opłatkiem, ale prosforą popijając ją łykiem święconej wody. Dopiero wtedy przystępują się wigilijnej wieczerzy. Prawosławni używają kilku nazw wigilii. Mówią na nią nawieczerie lub soczelnik. Prawosławna pasterka (rozpoczyna się najczęściej o północy) trwa kilka godzin.
W niedzielę wieczorem rodziny prawosławne zasiadły do wigilii. Były postne potrawy, a wigilię zaczynano od dzielenia się prosforą; to przaśny chleb, używany w Kościele wschodnim do konsekracji i komunii.
"Tylko nauka Chrystusa jest fundamentem, na którym powinno się budować swoje życie" - podkreśla Sobór Biskupów Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, w liście z okazji świąt Bożego Narodzenia.
Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny, jeden z kanonicznych Kościołów prawosławnych, obejmujący swoją jurysdykcją wszystkie parafie prawosławne na terenie Polski. Wg GUS w 2010 r. Kościół miał 423 światynie. W 7 dekanatach funkcjonuje 235 parafii. W województwie śląskim jedyna parafia prawosławną mieści się w Sosnowcu. Cerkiew pw. śww. Wiery, Nadziei, Luby i matki ich Zofi jest jedyną świątynią dla wiernych z aglomeracji śląskiej, rybnickiej, Śląska Cieszyńskiego i wschodniej Opolszczyzny. Parafia powstała 28 listopada 1889 roku wraz z wyświęceniem cerkwi.
Prawosławie jest jedną z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła rzymskokatolickiego, powstałych w wyniku rozłamu w 1054 roku (tzw. wielkiej schizmy). Jak wyjaśnia na stronie internetowej sosnowieckiej parafii jej proboszcz ks. mitrat płk Sergiusz Dziewiatowski, kościół prawosławny nie uznaje ustanowionego po wielkiej schizmie w Kościele zachodnim prymatu jurysdykcyjnego biskupa Rzymu, opierając się na tradycji Kościoła starożytnego, który zakładał pojęcie kościoła jako wspólnoty opartej na równości jego członków (wyklucza to prymat jakiegokolwiek biskupa, także papieża - a co za tym idzie uznanie jego nieomylności w sprawach wiary i moralności); dogmatu o pochodzeniu Ducha Świętego od także Syna. Odrzuca też ideę odpustu, czyśćca, dogmat o Niepokalanym Poczęciu Najświętszej Maryi Panny, dogmat o Wniebowzięciu Matki Boskiej, nauczanie o grzechu pierworodnym oraz celibat niższego duchowieństwa...
