Ta firma postawiła na transformację, zanim stało się to modne. „Górnictwo nas zahartowało"

Bartłomiej Benisz

Arbena to firma kojarzona dziś przede wszystkim z lekkimi halami konstruowanymi dla różnych gałęzi gospodarki, ale chyba mało kto pamięta, że zaczynaliście w branży górniczej.

Zgadza się. Firmę założyła moja mama na początku lat dwutysięcznych. To była wtedy typowa działalność okołogórnicza – dostarczaliśmy części zamienne do kombajnów ścianowych. Doskonale pamiętam tamte czasy i wyjazdy do kopalń w Rudzie Śląskiej czy kopalni Jankowice w Rybniku. To była twarda szkoła biznesu: skomplikowane systemy przetargowe, aukcje i bardzo długie terminy płatności.

Właśnie te trudne realia górnicze skłoniły nas do szukania „drugiej nogi”. Znaleźliśmy ją w rolnictwie, które po wejściu Polski do UE zaczęło się gwałtownie modernizować. Okazało się, że hale namiotowe dla rolników to strzał w dziesiątkę – ten filar Arbeny zaczął rosnąć szybciej niż zlecenia z kopalń. W październiku 2012 roku sformalizowaliśmy tę zmianę, powołując spółkę z o.o., która od początku postawiła na hale łukowe. Dziś te doświadczenia z górnictwa – solidność i odporność na trudne warunki – przenosimy na rynki przemysłowe, recyklingowe czy branżę kruszyw.

Czyli przeszliście transformację, zanim ten trend stał się modny?

Tak, choć z perspektywy czasu widać, że wymagało to sporej odwagi – zamiast bycia jedynie dostawcą komponentów dla ciężkiego przemysłu weszliśmy na rynek z własnym produktem – Polskimi Halami Wielofunkcyjnymi Arbena. Wcześniej była to skromna działalność, w której mamie pomagał tata – dziś jesteśmy nowoczesnym przedsiębiorstwem, z siedzibą główną w Katowicach i z własnym zapleczem produkcyjnym w Siemianowicach Śląskich. Kilkanaście lat doświadczenia i tysiące zbudowanych w Polsce hal Arbena to dla nas powód do dumy. Ale w dalszym ciągu jesteśmy firmą rodzinną – choć teraz w nasz rozwój zaangażowanych jest już kilkadziesiąt osób.

Jak dziś rozkładają się akcenty w waszej działalności? Rolnictwo wciąż dominuje?

Do 2020 roku rolnictwo było naszym niemal jedynym źródłem przychodu. Zauważyliśmy jednak ogromny popyt na lekkie, szybkie w montażu i demontażu konstrukcje w innych sektorach. Stworzyliśmy dział przemysłowy, który bardzo szybko rozrósł się w strukturze firmy. Dziś rolnictwo to źródło około 60% przychodów, a pozostałe 40% to sektor pozarolniczy. Równolegle do sprzedaży w kraju, rozwijamy sprzedaż eksportową, gdzie jakość „made in Poland” ma znaczenie. Jako pierwsza firma w branży wprowadziliśmy innowacyjną „triadę jakościową”, która jest naszym wyróżnikiem.

Jak to wygląda w praktyce?

Po pierwsze, do produkcji konstrukcji hal Arbena używamy stali konstrukcyjnej HX420, znanej z konstrukcji mostów, czy… obudów chodnikowych w kopalniach. Dodatkowo, stal ta jest zabezpieczona innowacyjną powłoką Magnelis®, która gwarantuje kilkukrotnie większą odporność antykorozyjną w porównaniu do ocynku. Dzięki temu konstrukcja jest odporna na trudne warunki użytkowe, a przy tym posiada potwierdzone w praktyce właściwości „samoleczenia”. Wreszcie trzecim elementem tej układanki jest profil owalny FT150, który gwarantuje wytrzymałość i sprężystość odpowiednią do każdej strefy wiatrowej i śniegowej w Polsce.

Mimo transformacji firmy wątków górniczych i energetycznych w działalności Arbeny nie brakuje – hale są wykorzystywane m.in. do składowania węgla, bo – jak przekonujecie – gwarantują odpowiednią wilgotność tego surowca.

W połowie zeszłego roku wprowadzono zaostrzone normy jakości paliw stałych, między innymi normy jakości węgla. O ile sprzedawcy i odbiorcy opału nie mają większego wpływu na zawartość popiołu czy siarki, o tyle na zawartość wilgoci całkowitej regulowanej prawem – jak najbardziej. Polskie Hale Wielofunkcyjne Arbena odpowiadają na wymagania stawiane budynkom do przechowywania paliw stałych. Dzięki nim w sezonie grzewczym można zaoszczędzić od kilku do nawet kilkunastu tysięcy złotych. Chodzi o parametry wprowadzone w zeszłym roku dla węgla opałowego dla gospodarstw domowych. Nasze hale pracują już w kopalniach Sobieski i Janina oraz kilkudziesięciu innych zakładach okołogórniczych, chroniąc np. ekogroszek przeznaczony do workowania.

Na niedawnym 18. Europejskim Kongresie Gospodarczym zaprezentowaliście z kolei „Polskie Magazyny Obrony Cywilnej - PoMOC Arbena”. Czy ten kierunek to odpowiedź na aktualną sytuację geopolityczną i brak schronów w miastach?

Impulsem była nowa ustawa z grudnia 2024 roku o obronie cywilnej, która nakłada na samorządy obowiązek zapewnienia infrastruktury ochronnej. Jak łatwo sobie wyobrazić, nasza konstrukcja nie będzie schronem rakietowym, ale jej gabaryty dają zupełnie inne możliwości. Jest to na przykład idealna przestrzeń na magazyn kryzysowy: na pompy, agregaty, wodę pitną czy żywność. Polski Magazyn Obrony Cywilnej Arbena może być również izolowany, ogrzewany i klimatyzowany, tworząc doraźne, całoroczne miejsce pobytu dla osób poszkodowanych w kataklizmach. Taki obiekt można postawić nawet w tydzień, a w razie konieczności, można go przenosić w zależności od potrzeb lub zagrożeń występujących w gminie lub powiecie.

Niedawno opisywaliśmy badania przeprowadzone na zlecenie Górniczej Izby Przemysłowo-Handlowej, poświęcone wyzwaniom społecznym w dobie dekarbonizacji. Wynika z nich, że 82 proc. badanych przedsiębiorstw okołogórniczych odnotowało w ostatnim czasie spadki obrotów z branżą górniczą, a dla 26 proc. z nich są to spadki zagrażające kontynuacji działalności. Prezesi innych firm okołogórniczych pytają pana czasem, jak przejść suchą stopą przez ten trudny okres dla branży wydobywczej i zdywersyfikować działalność?

Często rozmawiamy z firmami, które czują, że biznes w górnictwie wygasa. Dziś współpracujemy np. z firmą z Rybnika, która ma niewykorzystane moce przerobowe po zleceniach górniczych – wspólnie chcemy tworzyć nowe modele hal. To naturalna droga: wykorzystać śląski etos pracy i kompetencje techniczne w nowych, rosnących sektorach gospodarki. My tę drogę zaczęliśmy wcześniej i chętnie dzielimy się tym doświadczeniem. Polskie Hale Wielofunkcyjne Arbena to dowód na to, że w erze dekarbonizacji można efektywnie wykorzystać doświadczenie budowane latami na rzecz innowacyjnych rozwiązań, które zawsze znajdą klientów – zarówno w kraju, jak i za granicą.