Szpada górnicza
fot: Andrzej Bęben/ARC
W czerwonych tubach nominacje dla doktorów habilitowanych, w pozostałych - dla doktorów...
fot: Andrzej Bęben/ARC
Górnicza szpada jest obecnie odznaką honorową. Przywilej jej przypinania zarezerwowany jest tylko dla wyróżnionych. To symbol honoru, wolności i godności górnika. Tradycja noszenia szpady pochodzi z dawnych wieków. Białą broń mogli wówczas nosić tylko wolni ludzie honoru. Od 1817 r., kiedy to Stanisław Staszic utworzył Korpus Górniczy, szpada jest również symbolem władzy wyższych urzędników górniczych i nadzoru.
Szpada uważana była również za element stroju, podkreślający stan szlachecki. Jego uzupełnienie stanowił kilof z czarnym trzonkiem, trzymany na ramieniu w trakcie oficjalnych uroczystości.
Dziś wręczenia górniczej szpady dokonują Stare Strzechy, czyli zasłużeni górnicy. Jej przyznanie traktowane jest jako symbol szlachectwa, nabytego nie przez urodzenie, ale przez sumienną pracę. Osobie, której nadano przywilej noszenia szpady, może być on odebrany, jeśli dopuści się ona czynu nielicującego z zawodem górnika lub popełni przestępstwo - stanowi prawo.