fot: Bartłomiej Szopa/ARC
Obowiązek uchwalenia do końca roku 2012 sposobu naliczania tych opłat nakłada na gminę nowa ustawa o utrzymaniu czystości w gminach
fot: Bartłomiej Szopa/ARC
W przeważającej większości gmin woj. śląskiego od połowy przyszłego roku opłaty za wywóz śmieci będą naliczane od osoby. Mniej zapłacą ci, którzy segregują odpady, więcej pozostali. Różnice stawek opłat między poszczególnymi gminami sięgają blisko 100 proc.
Według informacji zebranych przez PAP w kilkunastu gminach regionu, dla większości mieszkańców nowe zasady gospodarki odpadami będą oznaczać podwyżkę. Dotychczas, gdy za wywóz śmieci odpowiadają z reguły prywatne firmy, ceny wahały się od ok. 7 zł do ponad 14 zł na osobę. W nowym systemie, gdy odbiór odpadów stanie się domeną gminy, stawki w poszczególnych gminach najczęściej znajdą się w przedziale między 11 a 14 zł za śmieci posegregowane oraz od kilkunastu do ok. 20 zł za odpady niesegregowane. W małych gminach z reguły opłaty są niższe.
Obowiązek uchwalenia do końca roku 2012 sposobu naliczania tych opłat nakłada na gminę nowa ustawa o utrzymaniu czystości w gminach. Według jej zapisów gminy mogą wybrać tylko jeden spośród czterech wariantów metody naliczania opłat: od gospodarstwa domowego, od liczby osób zamieszkujących gospodarstwo, od powierzchni mieszkalnej i od zużycia wody w danej nieruchomości.
Pionierem w zakresie nowych zasad gospodarowania odpadami była niewielka Pszczyna, gdzie już w 2008 r. mieszkańcy zdecydowali w referendum o powierzeniu gospodarki odpadami samorządowi. Gdy cztery lata temu wdrożono tam nowy system, miesięczna opłata wynosiła 5,50 zł - teraz jest to 7,75 zł. Z taką stawką Pszczyna należy do miejscowości, gdzie odbiór odpadów jest najtańszy w regionie. Śmieci posegregowane odbierane są w nieograniczonej ilości, te bez segregacji są limitowane, ale za taką samą stawkę.
- Po kilku latach od wdrożenia tego rozwiązania w Pszczynie widać jego pozytywne efekty. Mieszkańcy przekonali się do segregowania odpadów, a organizacja systemu gospodarki odpadami stała się wzorcem dla wielu innych gmin - powiedział Piotr Łapa z Urzędu Miasta w Pszczynie, zwracając również uwagę na niższą niż w wielu innych gminach stawkę za wywóz i zagospodarowanie odpadów.
W innych śląskich miastach opłaty będą z reguły wyższe niż w Pszczynie, co wynika także różnic w wielkości poszczególnych miejscowości. Np. w Tychach, Rudzie Śląskiej czy Chorzowie miesięczną stawkę ustalono na 11 zł, oraz odpowiednio 15, 17 i 15,50 zł w przypadku odpadów niesegregowanych. Samorządowcy przyjmują jednak, że niemal wszyscy mieszkańcy zdecydują się na segregowanie śmieci; tym bardziej, że np. w Tychach, gdy gotowy będzie nowoczesny zakład zagospodarowania odpadów, wystarczy segregacja na zasadzie suche-mokre.
Wyższe od regionalnej średniej stawki będą obowiązywać w stolicy regionu - Katowicach, gdzie osoby segregujące śmierci zapłacą miesięcznie 14 zł, a pozostałe 20 zł. To i tak mniej niż wcześniej proponowano; pierwsze analizy władz miasta zawierały bowiem stawki w wysokości 18 i 24 zł.
W wielu miastach - np. w Katowicach - analizowano także inną metodę naliczania opłaty za wywóz odpadów - w zależności od zużycia wody. Do samorządów dotarła jednak opinia prawna, zgodnie z którą taki sposób mógłby okazać się niekonstytucyjny. Taką metodę, popartą przez większość uczestników konsultacji społecznych, rozważają też władze Częstochowy. Decyzja miała zapaść w piątek 28 grudnia, jednak radni odłożyli ją na styczeń. Przygotowano dwa inne projekty uchwał: o opłatach naliczanych od osoby (14,45 zł i 18 zł w zależności od tego, czy odpady są segregowane) oraz 4,93 zł lub 6,11 zł rocznie na jeden metr sześcienny zużytej wody z danej nieruchomości.
Samorządowcy wskazują, że uchwalenie przez radnych nowych zasad, stawek, regulaminów, wzorów deklaracji itp. to dopiero początek uruchamiania biurokratycznej machiny, która wiąże się z wejściem w życie tzw. ustawy śmieciowej.
Aby samorząd - zgodnie z nowymi zasadami, które zaczną obowiązywać w połowie 2013 r. - mógł odbierać odpady komunalne od poszczególnych mieszkańców, potrzebne będą deklaracje składane przez właścicieli nieruchomości. Kilkustronicowe druki przypominają formularze PIT. Na razie nie wiadomo, czy będzie je można składać także przez internet.
