Z końcem czerwca może ruszyć popularna wśród mieszkańców Górnego Śląska kolejka wąskotorowa z Bytomia przez Tarnowskie Góry do Miasteczka Śląskiego. Do tego czasu powinna skończyć się odbudowa wiaduktów kolejki między centrum Bytomia a dzielnicą Karb.
Jak poinformował Kamil Czarnecki ze Stowarzyszenia Górnośląskich Kolei Wąskotorowych, które jest operatorem kolejki, na 29 czerwca planowane jest uruchomienie kursów według wakacyjnego rozkładu jazdy. Oznacza to przejazdy w weekendy na całej, liczącej ok. 21 km trasie.
Do początku maja udało się udrożnić odcinek torów kolejki między Bytomiem Karbiem a Miasteczkiem Śląskim. Zamknięty był jednak ciągle odcinek z Karbia do stacji przy bytomskim dworcu kolejowym. - Powodem jest kończący się już na szczęście remont wiaduktów pomiędzy ulicą Składową a dzielnicą Szombierki. Remont, a w zasadzie budowę trzech nowych obiektów nad liniami normalnotorowymi i dawną bocznicą, sfinansowała gmina Bytom - wyjaśnił Czarnecki.
Remont wiaduktów wspomogło 3,5 mln zł z Regionalnego Programu Operacyjnego Woj. Śląskiego. Kolejny milion dołożył samorząd Bytomia. Wiadukty zostały wyburzone i zbudowane praktycznie od podstaw. Obok nowego, ok. 300-metrowego odcinka torowiska kolejki wąskotorowej znajdą się na nich drogi piesze i rowerowe.
Niezależnie od zakończenia prac przy wiaduktach, zanim kolejka ruszy, trzeba będzie jeszcze sprawdzić i uzupełnić torowisko do centrum. Ogromnym problemem dla kolejki są bowiem kradzieże. Po największych - ubiegłorocznych - wolontariusze Stowarzyszenia naprawiali tory całą wiosnę. W maju ub. roku kilkakrotnie przy odbudowie rozkradzionego torowiska pracowały osoby spoza Stowarzyszenia - społecznicy oraz pasjonaci śląskiej historii.
Jak podkreśla Czarnecki, coroczne działanie kolejki w znacznej mierze jest efektem pracy wolontariuszy. Na stałe ze Stowarzyszeniem związanych jest ok. 20 takich osób. Czasem pomagają również osoby spoza Stowarzyszenia i dlatego prace przy odbudowie rozkradzionej infrastruktury najlepiej idą w weekendy. Na tegoroczny majowy weekend zaplanowano m.in. wycinkę krzaków wzdłuż torów. W tych dniach zaplanowano jedynie techniczne kursy kolejki.
Górnośląskie Koleje Wąskotorowe (GKW), których jedną z pozostałości jest właśnie kolejka, od połowy XIX wieku były kluczowym elementem systemu transportowego w okręgu przemysłowym. Setki kilometrów torów o rozstawie 785 mm łączyły większość kopalń, hut, fabryk i elektrowni aglomeracji, służąc lokalnemu transportowi ładunków masowych i półfabrykatów.
Pod koniec ubiegłego wieku zarządzające GKW Polskie Koleje Państwowe utraciły wąskotorowych kontrahentów i zlikwidowały znaczną część sieci. W 2002 r. rolę głównego właściciela GKW przejął samorząd Bytomia, a operatorem ocalałej linii Bytom - Miasteczko Śl. zostało pasjonackie Stowarzyszenie Górnośląskich Kolei Wąskotorowych.
W ostatnich latach należący do samorządu Bytomia tabor kolejki (tam znajduje się m.in. lokomotywownia i dawne zakłady naprawcze) był sukcesywnie remontowany. W 2010 r. miasto sfinansowało profesjonalną naprawę główną trzech wagonów letnich, a w 2012 r. - dwóch kolejnych. W tym roku wszystkie gminy, przez które przebiega trasa kolejki, wznowiły wcześniejsze porozumienie dotyczące rewitalizacji kolejki.
Na tej podstawie, dzięki wsparciu finansowemu samorządów Stowarzyszenie ogłosiło przetarg na wartą ok. 500 tys. zł tzw. naprawę główną lokomotywy spalinowej. Zdaniem Czarneckiego zaangażowanie to dobrze rokuje dla przyszłości kolejki. Jednak biorąc pod uwagę lata zaniedbań, do jej pełnej rewitalizacji jeszcze długa droga.
