fot: Kajetan Berezowski
Roman Liszka w pomieszczeniu sztabu akcji ratowniczej ruchu Borynia
fot: Kajetan Berezowski
W ruchu Borynia kopalni Borynia-Zofiówka-Jastrzębie działa jedno z najnowocześniejszych w polskim górnictwie węglowym stanowisk kierowania akcją ratowniczą. Stale modernizowane imponuje ilością zastosowanych rozwiązań elektronicznych.
Sztab akcji ratowniczej to miejsce bardzo ważne w każdej kopalni. Tu właśnie zapadają decyzje mające bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ludzi przebywających pod ziemią. Tu decyduje się o sposobie likwidacji zagrożeń. Nie ma mowy, żeby w czasie akcji znalazły się tam osoby postronne. Trybuna Górnicza uzyskała zgodę na obejrzenie pustych pomieszczeń.
Akcją ratowniczą w kopalni kieruje z powierzchni jednoosobowo kierownik akcji. Zgodnie z przepisami musi on się znajdować w odrębnym, zamkniętym pomieszczeniu, by nie ulec presji otoczenia. Musi on jednak mieć możliwość kontaktu ze sztabem akcji i kierownikiem akcji na dole.
Pokój bez... klamki
Sztab akcji, składający się z zespołu fachowców wyznaczonych z grona osób kierownictwa i dozoru ruchu kopalni, specjalistów spoza zakładu występujących w charakterze doradców oraz przedstawicieli nadzoru górniczego, działa w osobnym pomieszczeniu. Miejsce to znajduje się blisko stanowiska kierownika akcji i jest oddzielone od niego niewielkim pokojem sekretarza akcji. Pomieszczenie dowodzącego akcją ratowniczą jest niedostępne dla nikogo, chyba że zgodę na wejście wyda sam dowodzący. Wówczas drzwi otwierane są elektronicznie, nie posiadają bowiem nawet klamki.
- I stąd te wszystkie monitory, interkomy i kamery w obydwu pomieszczeniach. To one właśnie pozwalają osobom znajdującym się w dwóch odrębnych pomieszczeniach na pełny kontakt audio-wizualny z szefem sztabu - zwraca uwagę nadsztygar urządzeń teletechnicznych metanometrii i geofizyki Roman Liszka.
Cały system audiowizualny uruchamia się jednym przyciskiem, oprócz przenośnego wizualizera oraz notebooków, które uruchamiane są ręcznie. Wizualizer sufitowy w postaci niewielkiej kamery HD o wysokiej rozdzielczości umożliwia zrzucenie tekstu dokumentu, fotografii bądź schematu położonego na stole, bezpośrednio na ekran 57-calowego monitora. Uczestnicy akcji ratowniczej mogą oglądać go wówczas także na monitorach przyniesionych z sobą laptopów, jeśli podłączyli je do sieci. Ostrość obrazu dostosowywana jest automatycznie.
Interaktywna tablica
Szczególne wrażenie robi interaktywna tablica elektroniczna wraz z wideoprojektorem. Zapewnia wygodę w zarządzaniu plikami, rysowaniu, zaznaczaniu obiektów lub też zapisywaniu obrazów. Stanowi jednocześnie ekran projekcyjny dla wideoprojektora. Podłącza się ją bezpośrednio do notebooka prezentacyjnego poprzez port USB. Wyposażenie tablicy stanowią m.in. cztery „ślepe” pisaki o kolorach: czarnym, czerwonym, niebieskim i zielonym. Zestaw uzupełnia elektroniczna gąbka.
- Podniesienie któregokolwiek z pisaków z półki jest jednoznaczne z wyborem koloru elektronicznego atramentu - demonstruje Roman Liszka, kreśląc na tablicy wyświetlającej jedną z map obrazujących podziemne wyrobiska.
Taki sam obraz, wraz z zakreśleniami poczynionymi przez dowodzącego akcją ratowniczą, mogą oglądać na monitorze członkowie sztabu akcji w swoim pomieszczeniu. Łączność głosową pomiędzy pomieszczeniami zapewniają wysokiej klasy mikrofony. Naturalnie kierujący akcją ma również bezpośrednie połączenie z kierownikiem akcji na dole. System matryc video i audio pozwala na natychmiastowe przekazanie obrazu map cyfrowych i papierowych z jednego pomieszczenia do drugiego przy jednoczesnym przekazywaniu poleceń słownych adresowanych do poszczególnych służb kopalni. Wszystkie rozmowy prowadzone przez kierownika akcji oraz członków sztabu są nagrywane automatycznie. Sterowanie całością odbywa się poprzez interaktywny panel dotykowy z interfejsem graficznym umieszczony na biurku kierownika akcji.
Zasilanie awaryjne
- Urządzenia łączności działają niezależnie od dostaw prądu z zewnątrz. Jeśli zdarzy się awaria sieci zasilającej, automatycznie włącza się zasilanie awaryjne - tłumaczy Roman Liszka.
Naturalnie w salach zastosowano klimatyzację, a także nowoczesne lampy soczewkowe zapobiegające zmęczeniu wzroku nawet podczas wielogodzinnego przebywania w pomieszczeniu. Dodatkowy komfort pracy daje możliwość regulacji temperatury barwowej światła i jego natężenia.
Pomieszczenia służą nie tylko planowanym akcjom ratowniczym, ale też wszystkim innym działaniom prowadzonym na zasadach akcji ratowniczej, a także ćwiczeniom i szkoleniom.
- Pomysł nowoczesnego wyposażenia pomieszczeń kierownika akcji ratowniczej i sztabu akcji powstał w oparciu o dotychczasowe doświadczenia i wnioski z prowadzonych wcześniej akcji ratowniczych. Błyskawiczny dostęp do map i schematów kopalni oraz szybkość przepływu informacji pomiędzy wszystkimi uczestnikami akcji ratowniczej są niesłychanie istotne - podsumowuje Roman Liszka.
