Rekultywacja: hałd nam nie przybędzie

Kompania Węglowa od lat podejmuje działania, mające na celu ograniczenie zrzutu zasolonych wód dołowych do wód powierzchniowych

Według szacunków Głównego Urzędu Statystycznego na terenie województwa śląskiego wytworzonych zostało ogółem ponad 41 mln t odpadów pochodzących z przemysłu. Niemały, sięgający aż 79 proc., jest w tym udział górnictwa.

Głównym źródłem wytwarzania odpadów pogórniczych jest poszukiwanie, wydobywanie oraz fizyczna i chemiczna przeróbka kopalin. Według prognoz ekspertów sektor wydobywczy będzie nadal dominował pod tym względem. Drugim największym producentem odpadów jest energetyka. Powstają one podczas procesów termicznych, w procesie spalania węgla kamiennego oraz stosowania metod odsiarczania spalin. W największych ilościach wytwarzane są popioły lotne z węgla kamiennego, stałe odpady z wapniowych metod odsiarczania, żużel i mieszanki popiołowo-żużlowe. Trzecim istotnym problemem w gospodarce odpadami są osady ściekowe, uboczny produkt procesu oczyszczania ścieków.

Co ciekawe, odpady poprzemysłowe nie będą już trafiać na hałdy, jak było to kiedyś. Urządzenia najnowszej generacji umożliwiają bowiem ich natychmiastową przeróbkę.

- Technologie, które stosujemy w naszych zakładach w procesie przerobu kamienia, pozwalają odzyskać węgiel w nim zawarty, a także wyodrębnić kruszywo naturalne ze skał zwięzłych. Przy czym zarówno węgiel, jak i kruszywo są pełnowartościowym materiałem. Z odzysku odpadów produkujemy rocznie około 300 tysięcy ton węgla i 3 milionów ton kruszyw - wyjaśnia Tadeusz Koperski, prezes zarządu spółki Haldex, lidera w dziedzinie odzyskiwania węgla z hałd i producenta paliwowych mieszanek tworzonych na bazie surowców pochodzących z kopalń.

Świadomość proekologiczna
Według statystyk zaledwie 10 proc. wytworzonych odpadów wykorzystywanych jest do rekultywacji terenów zdegradowanych. Żużel i popioły lotne również zagospodarowywane są w niewystarczającym stopniu.

Tymczasem wśród zadań związanych z odpadami z przemysłu energetycznego, wymienianych w Planie Gospodarki Odpadami dla Województwa Śląskiego, wymienia się m.in. wytwarzanie materiałów wykorzystywanych do makroniwelacji, rekultywacji terenu, budowy instalacji służących stabilizacji odpadów, a także produkcji mieszanek dla drogownictwa.

- W ubiegłym roku 2,5 miliona ton kruszyw, w tym około 200 tysięcy ton popiołów, które odzyskaliśmy, zostało wykorzystanych do budowy autostrad, oczywiście po dokonaniu wszystkich niezbędnych badań, certyfikacji i uzyskaniu aprobaty technicznej z Instytutu Badawczego Dróg i Mostów w Warszawie. W tym przypadku wykorzystaliśmy doświadczenia i badania własne, a także dorobek firmy Haller SA. To spora ilość, ale wciąż chcemy ten wynik poprawiać. Dlatego będziemy inwestować w produkcję kruszyw lekkich spiekanych. Zamierzamy ponadto zintensyfikować działania w zakresie odzyskiwania odpadów przy zastosowaniu technologii ich wzbogacania i uzdatniania. Wychodzimy w ten sposób naprzeciw wymaganiom stawianym nam przez społeczeństwo. Nie ulega wątpliwości, że świadomość proekologiczna Polaków rośnie, a wraz z nią perspektywy inwestowania w branży, w której od lat działamy - podkreśla Koperski.

Jak pozyskać środki?
Programy regionalne województwa śląskiego na lata 2007-2013 przewidują finansowanie projektów z zakresu rekultywacji obszarów zdegradowanych, które polegać będą na ich zagospodarowaniu dla celów przyrodniczych, rekreacyjno-wypoczynkowych oraz gospodarki proekologicznej.

Inwestowanie w rekultywację terenów poprzemysłowych, w tym pokopalnianych, jest ważnym czynnikiem w dążeniu do zrównoważonego rozwoju regionów, w których główną gałęzią gospodarki jest przemysł wydobywczy. Doskonałym źródłem finansowania może tu być partnerstwo publiczno-biznesowe, przy szerokim wykorzystaniu środków inwestorów na rewitalizację gruntów, na kruszywa i węgiel odzyskiwany z recyklingu odpadów.

Dofinansowanie podobnych przedsięwzięć oferują również fundusze unijne w ramach regionalnych programów operacyjnych. Ten kierunek sprawdził się już w przypadku hałdy w Katowicach-Panewnikach. Środki europejskie, które otrzymał Haldex, pozwolą na rozbudowę instalacji do przerobu, odzysku i recyklingu odpadów wydobywczych.