Realne zagrożenie dla kopalnianych schronów w Bytomiu

Zespół schronów przy szybach Ewa i Krystyna KWK Szombierki są jednym z ponad dwóch tysięcy dwustu obiektów zabytkowych w Bytomiu

Jesienią 2021 r. rozeszła się informacja o poważnym uszkodzeniu schronów przeciwlotniczych, znajdujących się koło należącego do Spółki Restrukturyzacji Kopalń szybu Ewa dawnej KWK Szombierki w Bytomiu. Sprawą zainteresowały się władze miasta, a potem organy ścigania. Co ustalono od tamtego czasu?

- Dokumentacja dotycząca przedmiotowej sprawy znajduje się w Prokuraturze Rejonowej w Bytomiu. Postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa wydaje prokurator albo Policja, jednak w przypadku, gdy postanowienie wydane jest przez Policję, zatwierdza je również prokurator - stwierdza asp.Anna Oczkiewicz, oficer prasowy w Komendzie Miejskiej Policji w Bytomiu.

Zawiadomienie do miejscowej prokuratury 9 listopada 2021 r. złożone zostało przed prezydenta Bytomia. Ta zajmowała się sprawą przez niemal trzy miesiące.

- W Prokuraturze Rejonowej w Bytomiu pod sygnaturą 4104-5.Ds.211.2021 było rejestrowane postępowanie przygotowawcze w sprawie zniszczenia w okresie od dnia 4 listopada 2021 r. do dnia 10 listopada 2021 r. systemu schronów byłej KWK Szombierki pomiędzy Szybami Ewa i Krystyna przy ul. Zabrzańskiej objętych w gminnej ewidencji zabytków oraz chronionych zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to jest o czyn z art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Zakończone ono zostało postanowieniem z dnia 31 stycznia 2022 r. o odmowie wszczęcia śledztwa wobec stwierdzenia, iż czyn nie zawiera znamion czynu zabroninego. Postanowienie jest prawomocne i nie zostało zaskarżone przez prezydenta miasta Bytomia - informuje prokurator rejonowy w Bytomiu, Marek Furdzik.

Także Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bytomiu nie znalazł podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego w tej sprawie. Ustalono m.in., że dokonane prace ziemne doprowadziły do odsłonięcia gruzu oraz fragmentów murów a elementy te znajdowały się bezpośrednio pod powierzchnią gruzu i gruntu, podczas gdy system schronów i chodników powinien znajdować się głębiej.

Wynika z tego, że odsłonięcie podziemnej części muru należącego być może do korytarza wiodącego w głąb schronu uznane zostało za czyn dozwolony.

- W następstwie tych zdarzeń w dniu 9 lutego 2022 r. pierwszy zastępca prezydenta Bytomia zwrócił się z prośbą do Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Katowicach o sfinansowanie i przeprowadzenie badań historycznych i terenowych systemu podziemnych schronów byłej KWK Szombierki pomiędzy Szybami Ewa i Krystyna. W piśmie podkreślono, że materiały archiwalne sytuują schron kilkadziesiąt metrów pod ziemią, a na terenie prowadzone były prace ziemne nieuzgodnione ze służbami konserwatorskimi, co stanowi realne zagrożenie dla obiektu - informuje Tomasz Sanecki z Biura Prasowego Urzędu Miejskiego w Bytomiu.

Tereny, na których znajdują się schrony nie należą do gminy Bytom, wobec powyższego gmina nie może prowadzić jakichkolwiek inwestycji na terenach, których nie jest właścicielem. Znajdujące się tam działki należą zarówno do osób fizycznych, jak również innych podmiotów prawnych.

Dosłownie tuż przy schronach dawnej KWK Szombierki znajduje się centrum handlowe z kilkoma dużymi sklepami. Po drugiej stronie ulicy Zabrzańskiej stoją czteropiętrowe bloki mieszkalne. Czy w związku z tym schrony te nadawałyby się do ewakuacji ludności w razie alarmu lotniczego?

- Z posiadanych przez nas informacji schron zlokalizowany przy szybach Krystyna i Ewa był obiektem tylko dla dyrekcji i załogi kopalni. Nie ma tam bezpośredniego dostępu dla ludności, wejście prawdopodobnie jest poprzez szyb kopalni co uniemożliwia wykorzystanie ukrycia przez okoliczną ludność. Gmina Bytom nie ma planów jego przejęcia - konkluduje Tomasz Sanecki z Biura Prasowego UM w Bytomiu.