Kopalnie w Górach Izerskich nie korzystają z linii kolejowej do Jakuszyc

Przystanek kolejowy Szklarska Poręba Jakuszyce był używany do 10 grudnia 2022 r.

Nie ma perspektyw na wznowienie kolejowych przewozów towarowych z kopalń odkrywkowych w Górach Izerskich. Najwyżej w Polsce położona linia kolejowa nr 311 z Jeleniej Góry do czeskiego Harrachova, która przez dziesięciolecia funkcjonowała wyłącznie za sprawą kopalni kwarcu Stanisław w Górach Izerskich, służy dziś na swym górskim odcinku wyłącznie przewozom pasażerskim. Nie tak dawno temu bez większego rozgłosu zamknięty został na tej trasie przystanek Szklarska Poręba Jakuszyce, czyli dawna stacja, gdzie ładowano urobek z kopalni Stanisław.

Linia Jelenia Góra - Harrachov, choć prowadzi przez rejony turystyczne, czyli Kotlinę Jeleniogórską i zbocza Gór Izerskich, zbudowana została ongiś głównie z myślą o przewozach towarowych. W jej pobliżu znajdują się dwie kopalnie. Tuż przy przystanku Szklarska Poręba Huta prowadzi wydobycie kopalnia Izer Granit. Wysoko w górach znajduje się nieczynna od lat kopalnia kwarcu Stanisław. Wznowienie wydobycia byłoby tam formalnie możliwe, gdyż koncesja wydobywcza nr 3/2001 ważna jest do marca 2026 r. W 2021 r. właściciel kopalni Stanisław na mocy ugody sądowej uregulował kwestię możliwości korzystania z dróg dojazdowych do kopalni, prowadzących po terenie zarządzanym przez Nadleśnictwo Szklarska Poręba.

W XX w. urobek z kopalni ładowany był na wagony w Szklarskiej Porębie Jakuszycach, czyli na najwyżej w Polsce położonej stacji kolejowej. Gdy latem 2010 r. po dziesięcioleciach przerwy wznowiono ruch pociągów pasażerskich z Polski do Harrachova, dawna stacja została mocno ograniczona. Zlikwidowano większość torów, zostawiając tylko mijankę i budując peron o nawierzchni gruntowej. Przystanek Szklarska Poręba Jakuszyce był czynny do 10 grudnia 2022 r., gdyż decyzją władz wojewódzkich, zarządzających odcinkiem linii nr 311, wyłączono go  użytku. Niejako w zamian około siedmiuset metrów dalej w kierunku granicy uruchomiono nowy przystanek kolejowy. Utworzono go przy zbudowanym właśnie Dolnośląskim Centrum Sportu.

- Peron przy Dolnośląskim Centrum Sportu nosi nazwę Polana Jakuszycka. Pociągi nie będą zatrzymywać się przy obu peronach. Stary przystanek ma charakter rezerwowy. Przy peronie przy Dolnośląskim Centrum Sportu pociągi zatrzymują się od 11 grudnia 2022 r., po wejściu w życie rocznego rozkładu jazdy 2022/2023. Funkcjonujące DCS na Polanie Jakuszyckiej cieszy się bardzo dużym zainteresowaniem turystów i sportowców, którzy korzystają zarówno z obiektu, jak również z tras narciarstwa biegowego. Jeśli chodzi o ewentualne nadanie statusu „na żądanie” przystankowi Szklarska Poręba Jakuszyce, nie jest to obecnie planowane. Miejscowa infrastruktura ciągów pieszych i rowerowych została zmieniona w sposób umożliwiający bezpieczne korzystanie z istniejących szlaków turystycznych. Przy przystanku rezerwowym pozostanie krawędź peronowa i wiata przystankowa - informuje Michał Nowakowski, rzecznik prasowy marszałka województwa dolnośląskiego.

Warto zwrócić uwagę na jeszcze jeden szczegół. O ile zbudowana przez Niemców stacja Szklarska Poręba Jakuszyce znajdowała się na wypłaszczeniu, o tyle nowy przystanek Polana Jakuszycka utworzono na pochyłym odcinku linii kolejowej.

Czy można się spodziewać, że w przyszłości obok czeskich wagonów motorowych, kursujących ze Szklarskiej Poręby Górnej przez Harrachov do Liberca, na linii nr 311 pojawią się ponownie składy towarowe obsługujące którąś z kopalń w Górach Izerskich? Nie ma ku temu obecnie przesłanek.

- Trasa nie jest przygotowana do prowadzenia ruchu towarowego. Prowadzony jest kolejowy ruch pasażerski. Linia zapewnia bezpośredni dojazd do Dolnośląskiego Centrum Sportu - stwierdza Michał Nowakowski.

Trasa kolejowa z Jeleniej Góry przez Szklarską Porębę do Harrachova uruchomiona została w 1902 r. Do 1945 r. cała trasa była zelektryfikowana. Obecnie sieć trakcji elektrycznej istnieje od Jeleniej Góry do Szklarskiej Poręby Górnej. Po drugiej wojnie światowej, gdy wstrzymano pociągi pasażerskiej do Jakuszyc, głównym beneficjentem trasy była kopalnia Stanisław.