fot: Tomasz Rzeczycki
Pod Przemyślem znajduje się eksploatowane od lat złoże gazu ziemnego
fot: Tomasz Rzeczycki
Od wielu lat Przemyśl postrzegany jest jako przysłowiowa brama na południowy wschód. To stąd zaczęły odjeżdżać liczne autobusy i pociągi do Rumunii i na Ukrainę. Tędy też na początku wojny rosyjsko-ukraińskiej przetaczały się masy uciekinierów. Mniej osób ma świadomość, że Przemyśl to także miasto górnicze, którego budżet zasilany jest wpływami z tytułu opłaty eksploatacyjnej oraz innych opłat i podatków od przedsiębiorców górniczych.
Słowo „kopalnia” najwyraźniej nie ma w Przemyślu negatywnej konotacji. W przestrzeni internetowej funkcjonują takie inicjatywy z Przemyśla, jak „Kopalnia Marzeń” oraz „Przemyśl kopalnia wielonarodowości”. Ale poza przenośnym znaczeniem, miasto miało w niedalekiej przeszłości całkiem namacalne korzyści z pomocy specjalistów górniczych. Bo to właśnie naukowcy z Akademii Górniczo-Hutniczej opracowali koncepcję udostępnienia dawnego kanału odprowadzającego ścieki na Starym Mieście, który wszedł w skład podziemnej trasy turystycznej.
Przemyśl jest też od wielu lat miastem, na terenie którego prowadzone jest wydobycie węglowodorów. W 1958 r. odkryte zostało złoże Przemyśl, a jego eksploatacja rozpoczęła się w 1960 r. Po tym, jak 20 lipca 1960 r. uruchomiono odwiert Jaksmanice – 5, pierwszy gaz z złoża Przemyśl został oddany do sieci gazowniczej.
– Według stanu na 31 grudnia 2022 r., ze złoża gazu ziemnego Przemyśl wydobyto dotychczas 66,7 mld m sześc. gazu ziemnego. Do wydobycia pozostało 9,5 mld m sześc. gazu ziemnego. Ilość ta może jeszcze wzrosnąć, ale jest to uzależnione od pracy złoża w trakcie dalszej eksploatacji. Zasoby gazu ziemnego złoża Przemyśl są liczone razem z zasobami mniejszego złoża Buszkowiczki, które zostało włączone do złoża Przemyśl po przyjęciu przez ministerstwo w grudniu 2022 r. dokumentacji geologiczno-inwestycyjnej złoża - informuje Departament Komunikacji i Marketingu Oddział Centralny PGNiG w Warszawie spółki Orlen.
Łącznie na złożu Przemyśl odwiercono 458 odwiertów. Obecnie 322 z nich to odwierty eksploatacyjne. Najstarszy Jaksmanice-1 z 1958 r. został pierwotnie zlikwidowany, jednak po przywróceniu i rekonstrukcji w 1967 r., nadal podlega eksploatacji. Ostatni odwiercony w marcu 2020 r. to odwiert Przemyśl-318, wchodzący w skład OT Lipowica KGZ Przemyśl Zachód.
Najwięcej odwiertów, konkretnie 105, działa w granicach administracyjnych miasta Przemyśl. Na terenie gminy wiejskiej Przemyśl znajduje się 66 odwiertów, a w pozostałych gminach 151.
Jakie są perspektywy wykorzystania przemyskiego złoża? Koncesja na wydobywanie gazu ziemnego z tego złoża jest ważna do 31 grudnia 2037 r., ale w ciągu najbliższych kilku lat Orlen planuje wykonanie kilkudziesięciu nowych otworów eksploatacyjnych na złożu Przemyśl, modernizację odwiertów nieczynnych lub kończących produkcję. Podłączenie nowych otworów do eksploatacji pozwoli na przedłużenie funkcjonowania Ośrodka Kopalń Przemyśl, liczone w dziesiątkach lat.
Działalność górnicza Orlenu skutkuje przychodami, jakie wzbogacają budżet miasta Przemyśl. Jeżeli chodzi o wpływy z tytułu podatków i innych należności za 2023 r., to podatek od nieruchomości, opłata za wieczyste użytkowanie gruntów i inne opłaty wyniosły łącznie 675 117,64 zł. Natomiast opłata eksploatacyjna za I półrocze 2023 r. wyniosła 1 679 077,41 zł.
