fot: Maciej Dorosiński
Polska energetyka opiera się w głównej mierze na węglu
fot: Maciej Dorosiński
Produkcja węgla kamiennego na świecie w 2015 r. wyniosła 7 mld t - wynika z raportu Euracoal i informacji katowickiego Oddziału Agencji Rozwoju Przemysłu. Ubiegły rok w obu opracowaniach uznany jest za "wyjątkowy", gdyż światowe wydobycie surowca spadło po raz pierwszy w historii.
W skali globalnej produkcja węgla energetycznego obniżyła się z poziomu 6,2 mld t, który zanotowano w 2014 r., do 6,1 mld t. Także o 100 mln t, do poziomu 900 mln t, obniżyło się wydobycie węgla koksowego. Jak czytamy w raporcie, spadek produkcji węgla na świecie odzwierciedla słabszy wzrost gospodarczy w największych gospodarkach świata. Produkcja węgla w Chinach w 2015 r. wyniosła 3,68 mld t, co w porównaniu z poprzednim rokiem stanowi 3,5-procentowy spadek. Z kolei w Indiach zanotowano wzrost produkcji czarnego złota o 6,9 proc., do 494 mln t. Tendencja ta jest konsekwencją działań rządu indyjskiego, które zmierzają do ograniczania zależności tego kraju od surowca importowanego. W Rosji również odnotowano wzrost produkcji węgla kamiennego do 373 mln t, natomiast Australia obniżyła produkcję o 4,5 proc., do 421 mln t. O drastycznym obniżeniu produkcji w porównaniu z rokiem 2014 można mówić w przypadku Indonezji. Kraj ten zanotował aż 14-procentowy spadek wydobycia, które w 2015 r. wyniosło 392 mln t. Autorzy raportu zauważają, że produkcja surowca została ograniczona także m.in. w RPA, Kolumbii oraz Polsce.
Australia w eksporcie się trzyma
Światowy handel węglem drogą morską w 2015 r. szacowany jest na 1,1 mld t, z czego 900 mln t stanowił węgiel energetyczny, a 200 mln t koksowy. Największym eksporterem, z wysyłkami na poziomie 387 mln t, pozostała Australia. Indonezja zmniejszyła wielkość sprzedaży na rynek zewnętrzny do 301 mln t, a eksport z USA obniżył się aż o 20 mln, do 62 mln t. Korzystny kurs walut wpłynął na zwiększenie eksportu surowca przez Rosję oraz Kolumbię odpowiednio do poziomu 150 mln t i 83 mln t.
Tendencję spadkową wykazywały nadal w 2015 r. ceny węgla energetycznego. Najniższy poziom, oscylujący wokół 45 USD/t, ceny tego surowca osiągnęły w grudniu 2015 r. Na spadek cen węgla wpłynęła nadwyżka zdolności produkcyjnych spowodowana niższym zapotrzebowaniem, co z kolei jest konsekwencją spadającej produkcji przemysłowej w Azji, szczególnie w Chinach, ale również słabą kondycją światowej gospodarki. Kolejnym czynnikiem mającym związek z cenowym dołkiem były zmiany kursów walut. Z tego powodu producenci z Rosji oraz Kolumbii, gdzie kursy walut krajowym zniżkowały, mieli możliwość zrekompensowania niższych zysków, które wyrażone są w USD. Koszty produkcyjne w tych krajach ponoszone są w lokalnej walucie, podczas gdy przychody z tytułu sprzedaży są uzyskiwane w walucie amerykańskiej, która systematycznie się umacniała. Niższym cenom surowca sprzyjały także niskie stawki frachtowe, które oscylowały pomiędzy 5 a 10 USD/t, a nawet poniżej 5 USD/t w pierwszych miesiącach 2016 r.
Na Starym Kontynencie nadal spadki
Rynek węgla w Europie odczuwa tendencję spadkową od 2012 r. Wpływ na taki stan rzeczy mają niskie hurtowe ceny energii elektrycznej, utrata udziału energii z węgla w rynku na rzecz subsydiowanej energii odnawialnej oraz presja ze strony regulacji środowiskowych. Nie bez znaczenia jest również ograniczona dostępność do środków inwestycyjnych pochodzących ze źródeł państwowych. W 2015 r. produkcja węgla kamiennego w Unii Europejskiej obniżyła się ze 105,7 mln t w 2014 r. do 100,3 mln t, natomiast import węgla obniżył się z 204,9 mln t do 191,6 mln t. Wśród europejskich importerów największy spadek zakupów węgla (aż o 47 proc.) zanotowała Wielka Brytania, która sprowadziła spoza swoich granic 17 mln t surowca. Wzrost importu odpowiednio o 11 i 14 proc. nastąpił we Francji i Hiszpanii, które sprowadziły w 2015 r. 10 i 16 mln t surowca. Na niemal niezmienionym poziomie pozostał import węgla do Włoch i Niemiec, które sprowadziły odpowiednio 16 i 43 mln t. Wśród krajów UE będących producentami węgla kamiennego czołową pozycję zajmuje Polska, której produkcja wyniosła 72,2 mln t. Kolejne miejsca zajmują Wielka Brytania (8,7 mln t), Czechy (8,2 mln t), Niemcy (6,7 mln t) oraz Hiszpania (3 mln t).
