fot: Krystian Krawczyk
Ustawa o utrzymaniu porządku i czystości w gminach oprócz uprawnień związanych z przekazaniem odpadów na własność gminom, stwarza także nowe wyzwania w zakresie budowania świadomości ekologicznej mieszkańców
fot: Krystian Krawczyk
W pierwszym dniu przyszłego roku wejdzie w życie ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Dokument został podpisany przez prezydenta RP Bronisława Komorowskiego zaledwie dwa tygodnie temu. Celem ustawy, przygotowanej przez Ministerstwo Środowiska, jest nie tylko dogonienie europejskich standardów, ale także przeprowadzenie reformy gospodarki odpadami komunalnymi.
Śląskie gminy już teraz przygotowują się do tej małej rewolucji, a konieczne do przeprowadzenia zmiany omawiane były podczas zorganizowanych w Bielsku-Białej i Chorzowie spotkań z samorządowcami i przedstawicielami komunalnych przedsiębiorstw zajmujących się gospodarką odpadową, w których udział wzięli m.in. Bernard Błaszczyk, wiceminister środowiska, oraz Gabriela Lenartowicz, prezes Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach. Podczas obu spotkań założenia ustawy prezentował wiceminister Błaszczyk. Nowe rozwiązania pozwolą na przekazanie kompleksowego zarządzania odpadami gminom, a dzięki wprowadzeniu obowiązku wyłaniania firm utylizujących śmieci w przetargach sprawią, że rynek takich usług stanie się konkurencyjny. Mieszkańcy nie będą już musieli samodzielnie zawierać umów z firmami odbierającymi odpady.
Nowy system zakłada, że to gminy będą przeprowadzały przetargi na odbiór odpadów, gospodarowały środkami pochodzącymi z opłat pobieranych od mieszkańców, a od firm egzekwowały odpowiednią jakość usług. Oznacza to, że gminy nie będą już musiały przeprowadzać referendum gminnego w sprawie prowadzenia "gospodarki śmieciami", a jednolite zasady finansowania odbierania i zagospodarowania odpadów komunalnych zostaną wprowadzone na terenie całego kraju. Dzięki jednej, podstawowej stawce nikomu nie powinno "opłacać się" wyrzucanie śmieci do lasu. Gminy, dysponując strumieniem odpadów, zyskają również możliwość wnioskowania o środki unijne na tworzenie nowych instalacji do ich zagospodarowania. Będą też mogły tworzyć w tym zakresie inwestycje na zasadzie partnerstwa publiczno-prywatnego. Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ma także na celu objęcie wszystkich mieszkańców systemem zbierania odpadów i zwiększenie poziomu recyklingu i odzysku odpadów zebranych selektywnie. Tego rodzaju rozwiązania obowiązują już we wszystkich krajach Unii Europejskiej poza Polską i Węgrami.
- Przekazanie "władztwa" nad odpadami gminom jest najważniejszym projektem ministra środowiska i sercem reformy gospodarki odpadami. Dzięki skupieniu kompetencji w rękach samorządów mamy szansę na uzdrowienie systemu gospodarki odpadami w Polsce. Wdrożenie zapisów ustawy pozwoli na ograniczenie degradacji środowiska, skuteczne uporządkowanie gospodarki odpadami komunalnymi oraz stworzenie szczelnego i nowoczesnego systemu gospodarowania nimi. Zapewni powstanie nowoczesnych instalacji do zagospodarowania odpadów komunalnych oraz możliwość monitorowania systemu gospodarki odpadami komunalnymi - argumentował Bernard Błaszczyk.
Gabriela Lenartowicz, prezes Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach, przedstawiła zasady dofinansowania inwestycji wspierających ochronę środowiska. Zadeklarowała również wsparcie finansowe nie tylko dla inwestycji, ale i przedsięwzięć związanych z kampaniami społecznymi i konsultacjami, które towarzyszyć będą musiały przygotowywanej w gminach "rewolucji śmieciowej".
- Liczymy na swoistą mobilizację społeczną mieszkańców w sprawie śmieci, tak by ludzie mogli być rzeczywistymi partnerami lokalnych samorządów - wyraziła nadzieję prezes Lenartowicz.
