Prawo: akcyza nie taka groźna

Wprowadzenie nowych regulacji ustawowych zapobiegnie wzrostowi cen węgla i koksu.

Sejm uchwalił 19 sierpnia br. znowelizowane przepisy odnośnie naliczania i odprowadzania podatku akcyzowego na węgiel i koks, a także przedmiotowych zwolnień. W efekcie uproszczeniu ulegnie obrót węglem zarówno u producenta i pośredników, jak również u finalnego odbiorcy.

Dotychczas obowiązująca ustawa o podatku akcyzowym z 6 grudnia 2008 r. traktuje węgiel kamienny jak każdy inny produkt akcyzowy, np. spirytus czy papierosy. W efekcie, gdyby węgiel został objęty akcyzą od 2012 r. zgodnie z wytycznymi UE, podlegałby opodatkowaniu na zasadach ogólnych, jak inne towary, bez uwzględnienia jego specyfiki i tego, że jest w Polsce głównym paliwem do wytwarzania energii i ciepła. Specjaliści szacują, że bez wprowadzenia nowych regulacji cena jednej tony węgla mogłaby wzrosnąć od 30 do 50 zł w zależności od jego kaloryczności.

Problemy te od dawna sygnalizowało środowisko górnicze. Z inicjatywy Ministerstwa Gospodarki nastąpiło znaczne przyspieszenie prac legislacyjnych i w efekcie przegłosowanie w sejmie korzystnych dla społeczeństwa poprawek do ustawy. Z kolei resort finansów zgodził się na przedmiotowe zwolnienia.

Maksymalne zwolnienia

– Opodatkowanie węgla i koksu nie powinno spowodować wzrostu cen tych wyrobów dla podmiotów, a tym samym nie powinno spowodować wzrostu cen energii i ciepła. Formalnie, oczywiście, akcyza zwiększy cenę węgla, natomiast de facto ta kwota akcyzy nie zostanie przerzucona na używających, a szczególnie na odbiorców indywidualnych bądź tych, którzy korzystają z ciepła wytworzonego z węgla – wyjaśniał Jacek Kapica, wiceminister finansów, podczas debaty sejmowej 19 sierpnia.

Projekt nowych rozwiązań prawnych przewiduje maksymalne zwolnienia od podatku akcyzowego, określone dla węgla kamiennego, brunatnego i koksu, takiej wysokości, jakie są dopuszczalne w prawie unijnym. Będą nimi objęte gospodarstwa domowe, organy administracji publicznej, szeroko rozumiane podmioty systemu oświaty, zarówno publiczne, jak i niepubliczne, szpitale, żłobki, a więc podmioty wykorzystujące węgiel i koks w procesie produkcji ciepła w skojarzeniu z energią elektryczną.

– Na dobre rozwiązania czekają indywidualni odbiorcy węgla i koksu, ogrzewający swoje mieszkania i domy. Z ich punktu widzenia oczekiwane było jak najszybsze przyjęcie regulacji, które mają obowiązywać po 1 stycznia 2012 roku. Teraz wiadomo już, że akcyza nie spowoduje wzrostu cen węgla i koksu, wykorzystywanych zarówno w celach przemysłowych, jak i do ogrzewania naszych mieszkań i domów, nie pogorszy sytuacji niezwykle ważnych w naszym regionie branż przemysłu – górnictwa i koksownictwa – i pozwoli zachować konkurencyjność polskiej gospodarki – skomentował poseł Jacek Brzezinka, który postulował na forum sejmowym szeroki katalog zwolnień.

Klarowny system

– Nowe rozwiązania przyjmujemy z dużym zadowoleniem – przyznała Joanna Strzelec-Łobodzińska, prezes zarządu Kompanii Węglowej.

– W pracach nad zmianami w ustawie aktywnie uczestniczyło środowisko sektora górniczego. Prace te były podejmowane we współpracy z Ministerstwem Gospodarki. Przyjęte przez sejm rozwiązania są korzystne zarówno dla producentów, jak i kupujących węgiel. Wypracowany został spójny i klarowny system naliczania podatku akcyzowego, zgodny z dyrektywą energetyczną, nałożoną na kraje członkowskie Unii Europejskiej – dodała.
Pozytywnie o uchwalonych przez sejm przepisach wyraził się również Wacław Czerkawski, wiceprzewodniczący Związku Zawodowego Górników w Polsce.

– Jeszcze nie tak dawno byliśmy pełni obaw, że na każdą bryłę węgla trzeba będzie naklejać akcyzę. Oczywiście tak się nie stanie. Na pewno nie dojdzie do skokowego wzrostu cen węgla, a to jest niezwykle istotne.

Teraz ustawa trafi do senatu, który będzie nad nią obradował 13 i 14 września br. Dotrzymanie dotychczasowego terminu prac legislacyjnych pozwoli na dobre przygotowanie do wdrożenia zmienionej ustawy o podatku akcyzowym do 1 stycznia 2012 r. Wtedy to przestanie obowiązywać okres przejściowy, wynegocjowany przez Polskę w związku z przystąpieniem do Unii Europejskiej.