fot: Katarzyna Zaremba-Majcher
W przypadku państwowych spółek węglowych wydobywających węgiel energetyczny i objętych zapisami umowy społecznej trudno mówić o normalnych mechanizmach rynkowych
fot: Katarzyna Zaremba-Majcher
Świat wciąż jest daleki od całkowitego pozbycia się węgla. Podczas gdy w Europie i Stanach Zjednoczonych zużycie węgla znacząco spada, w Azji popyt na niego stale rośnie. Stany Zjednoczone zwiększają eksport, aby sprostać światowemu popytowi. Ponadto, zainstalowana moc elektrowni węglowych osiągnęła w ubiegłym roku rekord, podobnie jak światowy popyt na węgiel - wskazał serwer informacyjny CNBC. Węgiel jest uważany za najbrudniejsze paliwo kopalne na świecie.
Raport niezależnej organizacji badawczej Global Energy Monitor wykazał, że w ubiegłym roku globalna zainstalowana moc elektrowni węglowych osiągnęła rekordowe prawie 2175 GW. Ponadto Międzynarodowa Agencja Energetyczna szacuje, że światowy popyt na węgiel wzrósł do rekordowych 8,77 mld ton i utrzyma się na podobnym poziomie do 2027 r.
- Nic nie jest w stanie zniszczyć węgla, ani pogoda, ani bomba – powiedział prezydent USA Donald Trump na niedawnym Światowym Forum Ekonomicznym w Davos.
Prognozy stanowią, że eksport węgla z USA wyniesie łącznie 104 mln ton w 2025 r. oraz 103 mln ton w 2026 r.
Chiny niedawno ogłosiły, że w ubiegłym roku zwiększyły import węgla o 14,4 proc., osiągając rekordowy poziom 542,7 mln ton. Druga co do wielkości gospodarka świata jest największym konsumentem węgla. Według MAE w 2023 r. będzie on stanowił 56 proc. światowego popytu.
Jak powiedziała Dorothy Mei, kierownik projektu w Global Energy Monitor, chińska strategia dużych rezerw węgla prawdopodobnie wynika z przygotowań kraju na możliwe niedobory energii spowodowane ekstremalnymi wahaniami pogody. W 2024 r. energia wodna, wiatrowa i słoneczna odpowiadały za prawie 30 proc. chińskiego miksu energetycznego. Na przykład, gdy produkcja energii wodnej spada z powodu braku opadów, Chiny przechodzą na energię elektryczną wytwarzaną przy pomocy węgla. Ponadto, według MAE, istotną przeszkodą w Chinach są trudności w przesyłaniu energii elektrycznej ze słońca i wiatru pomiędzy prowincjami.
Indie są również znaczącym konsumentem węgla. Panujące tam ekstremalne upały spowodowały gwałtowny wzrost zapotrzebowania na energię potrzebną do klimatyzacji. W kraju nie powstają wystarczająco szybkie zasoby czystej energii, aby sprostać rosnącemu zapotrzebowaniu na energię elektryczną. Ponadto skupienie się na rozwoju gospodarczym i infrastrukturalnym kraju doprowadziło do wzrostu zużycia cementu i stali, a są to sektory w dużym stopniu uzależnione od węgla. Jak wynika z szacunków firmy konsultingowej Crisil, w tym roku popyt na stal w kraju wzrośnie o 8 do 9 proc.
Oprócz Indii i Chin nowe elektrownie węglowe budują także Bangladesz, Indonezja i Wietnam. Oczekuje się, że Wietnam wyprzedzi Tajwan i stanie się piątym co do wielkości importerem węgla na świecie, gdyż w zeszłym roku import węgla do tego kraju wzrósł najbardziej od dekady. Według Ministerstwa Energii i Zasobów Mineralnych Indonezji wydobycie węgla w ub.r. wzrosło do rekordowych 831 mln ton. Udział węgla w miksie energetycznym Filipin przewyższył udział Chin w 2023 r. Filipiny stały się krajem najbardziej zależnym od węgla w Azji Południowo-Wschodniej, poinformowała firma Ember Energy.
MAE przewiduje, że światowe zużycie energii elektrycznej będzie nadal rosło. Sztuczna inteligencja również przyspieszyła zapotrzebowanie na energię elektryczną. Różne raporty pokazują, że zapotrzebowanie na energię elektryczną w centrach danych na całym świecie doprowadzi również do wzrostu zapotrzebowania na węgiel. Według Moody’s Ratings zapotrzebowanie na energię elektryczną w centrach danych może wzrosnąć z 17 GW w 2022 r. do ponad 35 GW do 2030 r.
Węgiel jest niezawodnym i niedrogim źródłem energii elektrycznej. W miarę jak popyt na energię elektryczną na świecie rośnie coraz szybciej, analitycy i obserwatorzy branży zaczynają podzielać prognozy Międzynarodowej Agencji Energetycznej, zgodnie z którymi popyt na węgiel utrzyma się na rekordowym poziomie.
