fot: Tomasz Rzeczycki
Wyrobiska dawnej kopalni w rezerwacie Skałki Stoleckie
fot: Tomasz Rzeczycki
Rezerwat przyrody Skałki Stoleckie przechodzi tej jesieni zabiegi polegające na wycince drzew i krzewów porastających stoki hałd dawnego kamieniołomu. To efekt przyjętych niedawno zadań ochronnych dla tego rezerwatu, które mają obowiązywać przez kolejne 5 lat.
Skałki Stoleckie znajdują się na terenie Wzgórz Niemczańsko-Strzelińskich, na wschód od Ząbkowic Śląskich. Rezerwat przyrody powstał w tym miejscu zarządzeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z 17 kwietnia 1965 r. W przeszłości w XVIII i XIX wieku funkcjonowała tam podziemna kopalnia srebra, po której zostały zalane wodą wyrobiska.
Oprócz tego w miejscu tym eksploatowany był kamieniołom wapienia. Miejsce obrosło w legendy dotyczące domniemanego militarnego wykorzystania tego terenu. Podziemia dawnej kopalni były chętnie penetrowane. Od pewnego czasu jest to możliwe tylko okresowo, gdyż przez ponad 9 miesięcy w roku wejście jest zamykane kratą.
Zaplanowane na listopad 2023 r. działania w rezerwacie Skałki Stoleckie wynikają z zadań ochronnych dla tego rezerwatu, ustanowionych 25 września 2023 r. zarządzeniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we Wrocławiu. Zadania zostały ustanowione na 5 lat, czyli do 25 września 2028 r. Obecnie rozpoczęła się realizacja działań ochrony czynnej w rezerwacie polegających na wykoszeniu powierzchni łąkowej na dnie wyrobiska i na stokach hałd kamieniołomu wraz z usunięciem podrostu drzew i krzewów, a także na wycince drzew i ich podrostu - głównie robinii akacjowej - i krzewów, m. in. takich jak dzika róża, jeżyna, śnieguliczka biała czy ligustr pospolity w południowo - zachodniej części kamieniołomu.
- Poprzednie działania związane z wycinką drzew w granicach rezerwatu przeprowadzone zostały w 2019 r. Od lat najbardziej problematycznym gatunkiem w granicach rezerwatu jest robinia akacjowa, która uznawana jest za silnie ekspansywny i trudny do usunięcia gatunek inwazyjny. W 2023 r. wycinkę planowana jest na powierzchni około 0,7 ha - informuje Katarzyna Łapińska, zastępca Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we Wrocławiu.
Skałki Stoleckie przez wiele lat rozpalały wyobraźnie nie tylko pasjonatów dawnego górnictwa, lecz także miłośników fantastycznych teorii historycznych. Podejrzewano np., że w wyrobiskach głębinowej kopalni zatopione zostały jakieś skrzynie. Hipoteza taka powstała w związku z tym, że Niemcy podczas drugiej wojny światowej ukrywali zabytkowe meble z Wrocławia w zabudowaniach wsi Stolec.
W pobliżu rezerwatu prowadzi żółty szlak turystyczny łączący Ząbkowice Śląskie i Kamieniec Ząbkowicki przez Stolec. Z dworca PKP w Ząbkowicach Śląskich do rezerwatu jest nieco ponad 9 km. Trzeba jednak pamiętać, że penetracja podziemi kopalni srebra nie będzie możliwa jesienią ani zimą.
- W granicach rezerwatu przyrody nie wyznaczono szlaków turystycznych, natomiast przy wejściu do podziemnego kamieniołomu zamontowane są kraty zabezpieczające wejście, które zamykane są corocznie w okresie od 21 sierpnia do 30 kwietnia - z uwagi na fakt, iż wejście do podziemnego kamieniołomu jak i sam kamieniołom stanowi miejsce jesiennego rojenia i zimowania nietoperzy stanowiących przedmioty ochrony obszaru Natura 2000 Skałki Stoleckie (PLH020012), to jest. 1308 mopek Barbastella barbastellus, 1324 nocek duży Myotis myotis, 1323 nocek Bechsteina Myotis bechsteinii - dodaje Katarzyna Łapińska z RDOŚ.
Wejście do podziemi dawnej kopalni wymaga jednak ostrożności. Opiekująca się rezerwatem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we Wrocławiu nie dysponuje bowiem informacjami na temat aktualnego stanu technicznego wyrobisk.
