Pływająca farma fotowoltaiczna powstanie na terenie kopalni

Elektrownia fotowoltaiczna będzie unosić się na tafli jednego ze zbiorników retencyjnych na Polu Zachód w kopalni Sośnica

Kopalnia Sośnica w Gliwicach zamierza wydzierżawić fragment lustra wody zbiornika retencyjnego, na którym konsorcjum związane z sektorem górniczym wybuduje pilotażową pływającą farmę fotowoltaiczną o mocy 2 MW z magazynem energii.

Projekt o nazwie POSTEN uzyskał w tym roku akceptację Komisji Europejskiej i dofinansowany zostanie kwotą 6,8 mln euro w ramach Funduszu Badawczego Węgla i Stali UE. Koordynatorem konsorcjum, które planuje zbudować innowacyjną pływającą elektrownię fotowoltaiczną, jest gliwicki Instytut Techniki Górniczej KOMAG. W projekcie uczestniczą też katowicki Główny Instytut Górnictwa - PIB, Politechnika Śląska w Gliwicach oraz firmy: SWE z Raciborza (projektuje lekkie pontony i konstrukcje kompozytowe pod panele PV), Novum Servis z Zabrza (zajmie się kotwieniem pontonów w zbiorniku) i raciborska spółka KTKM (prace przy magazynie energii i linii przesyłowej).

W lipcu konsorcjum zwróciło się do kopalni Sośnica o wydzierżawienie do (co najmniej) połowy 2029 roku części jednego z osadników retencyjnych dla wód dołowych na Polu Zachód. Zbiornik ma ponad 3 ha powierzchni - nie więcej niż połowę zająć ma projektowana elektrownia. Projekt przewiduje, że pływające moduły siłowni będzie można przenosić na inne zbiorniki lub grunty, wykorzystując je odpowiednio do potrzeb na terenach pokopalnianych, gdzie uzyskiwana z farmy energia elektryczna posłuży np. przy pracach rekultywacyjnych. W fazie pilotażowej w KWK Sośnica prąd doprowadzony zostanie do rozdzielni elektrycznej pobliskiego zakładu przeróbki mechanicznej węgla i pokryje około 15 proc. na energię elektryczną kopalni.

Innowacyjna ma być długa na 800 m linia przesyłowa o mocy 100 kW typu SWET (jednoprzewodowa, o wysokiej częstotliwości i wysokim napięciu, co minimalizuje straty w przesyle), która wyprowadzi prąd z modułowego magazynu energii o pojemności 2 MWh.

Instalacja na osadniku w Sośnicy powstanie na początku 2027 roku

Powierzchnia wody w kopalnianym osadniku nie faluje, co ułatwi eksploatację pływającej siłowni. Wiadomo też, że ogniwa umieszczone na tafli wody naturalnie odbijającej promienie słoneczne pracują z większą efektywnością. Woda posłuży także do chłodzenia systemu.

– Problemem, z którym muszą zmierzyć się projektanci, jest wyższe zasolenie wody w osadniku kopalni. Dlatego pływająca konstrukcja wykonana zostanie nie z metalu, ale z lżejszych a równie wytrzymałych materiałów kompozytowych, które odporne są na korozję. Z tego samego powodu panele z ogniwami fotowoltaicznymi przytwierdzone zostaną przy pomocy specjalnego kleju, bez użycia metalowych klamer czy śrub - opisuje Wojciech Mikulski, inżynier energetyczny kopalni Sośnica, któremu wykonawcy zaprezentowali szczegóły projektu.

Dodatkowo pływające moduły farmy wyposażone zostaną w tzw. trackery, śledzące ruch słońca. Siłowniki te ustawiać będą pod optymalnym kątem powierzchnię ogniw PV.

Harmonogram przedsięwzięcia przewiduje, że pełnoskalowa instalacja na osadniku w Sośnicy zbudowana zostanie na początku 2027 roku. Wcześniej (do końca tego roku) w należącej do GIG Kopalni Doświadczalnej Barbara w Mikołowie powstanie próbna minifarma o małej mocy 155 kW. Złożona będzie z 25 sekcji pływających (dla porównania docelowa elektrownia liczyć ma aż 330 pływaków z 10 panelami na każdym z nich). Także w Mikołowie wykonany i zbadany zostanie do połowy 2026 roku prototyp linii przesyłowej SWET.