Za sprawą wynalazku Edisona

fot: R. Stachurski - KSW

Obecnie wielicką kopalnie oplata sieć kilkuset kilometrów kabli i przewodów, które dostarczają prąd do komór i chodników

fot: R. Stachurski - KSW

Ciemność, widzę ciemność, ciemność widzę - to już kultowy cytat z komedii Seksmisja. W kopalni, gdy wyłączy się lampkę to już tak zabawnie nie jest. Górnicy od początku walczyli z brakiem światła pod ziemią. Ich orężem były kaganki i różnego rodzaju lampki. To jednak nie wystarczało. Postęp techniczny spowodował jednak, że i do zakładów górniczych zawitał prąd. W kopalni soli Wieliczka pierwsza żarówka rozbłysła 12 stycznia 1886 r.

To właśnie wtedy zamontowano prądnice napędzaną maszyną parową, która dostarczała prąd stały o napięciu 110 V. Wspomniana żarówka rozbłysła na nadszybiu św. Kingi. Wielicka kopalnia nie była wprawdzie pierwszą w Europie elektryfikowaną kopalnią, niemniej warto zauważyć, że rewolucyjny wynalazek pojawił się w Wieliczce zaledwie kilka lat po tym jak Swan i Edison skonstruowali pierwsze nadające się do praktycznego wykorzystania żarówki.

Elektryczność, elektryczność! Na początku 1900 r. rozpoczął się montaż kolejnej prądnicy, tym razem w nadszybiu szybu Górsko. Wytwarzany przez nią prąd stały miał napędzać linową kolejkę dowożącą z Psiej Górki piasek podsadzkowy. Silnik kolejki był zapewne pierwszym silnikiem elektrycznym w Wieliczce. Ostatecznie kolejka ruszyła dopiero w marcu 1902 r., niemniej prąd przydał się wcześniej m.in. oświetlenia biur Zamku Żupnego i zamkowego dziedzińca, Szkoły górniczej, parku salinarnego.

Wraz z uruchomieniem warzelni próżniowej w roku 1913 ruszyła również elektrownia salinarna produkująca prąd zmienny trójfazowy. Do końca zaborów elektrownia dostarczała energię głównie do warzelni oraz do maszyny wyciągowej na szybie Regis (Królewski). Był to pierwszy wielicki szyb, który otrzymał elektryczną maszynę wyciągową. Sytuacje zmienił wybuch I wojny światowej oraz upadek austro-węgierskich porządków - nadwyżki produkowanego prądu posłużyły do elektryfikacji miasta.

Na Trasie Turystycznej na żarówki trzeba było jednak trochę poczekać. Pojawiły się one bowiem w roku 1918.

Obecnie wielicką kopalnie oplata sieć kilkuset kilometrów kabli i przewodów, które dostarczają prąd do komór i chodników. Co ważne, sieć jest na bieżąco modernizowana i rozwijana w trosce o bezpieczeństwo turystów, którzy każdego roku tłumnie odwiedzają Wieliczkę.

MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

Ryzyko pożaru auta elektrycznego nie jest wyższe niż pojazdu spalinowego?

W pierwszym kwartale br. odnotowano 14 pożarów samochodów elektrycznych, to 0,59 proc. wszystkich pożarów pojazdów - wynika z danych PSP przenalizowanych przez firmę badawczą F5A. Eksperci uważają, że ryzyko pożaru auta BEV nie jest wyższe niż samochodów z innym rodzajem napędu.

Benzyna Pb95 - 6,05 zł za litr, diesel - 6,34 zł za litr

W poniedziałek litr benzyny 95 kosztuje nie więcej niż 6,05 zł, benzyny 98 - 6,63 zł, a oleju napędowego - 6,34 zł. Oznacza to spadek cen maksymalnych wszystkich paliw względem piątku.

Piekary Pielgrzymka KZ 7

Abp Przybylski: Kopalnie to miejsce pracy tysięcy ludzi, a za tą pracą stoją górnicze rodziny

Do Sanktuarium Matki Sprawiedliwości i Miłości Społecznej w Piekarach Śląskich przyszły w tradycyjnej pielgrzymce w niedzielę, 31 maja, tysiące młodzieńców i mężczyzn, wśród nich górnicy.  Odbywa się ona cyklicznie w ostatnią niedzielę maja, gromadząc tysiące wiernych, którzy przybywają pieszo, rowerami lub autokarami.

PKP Cargo w pierwszym kwartale zmniejszyło stratę netto do 45,8 mln zł

Grupa Kapitałowa PKP Cargo zakończyła pierwszy kwartał 2026 roku ze stratą netto na poziomie 45,8 mln zł, wobec 48,6 mln zł straty rok wcześniej - poinformowała spółka w piątkowym raporcie giełdowym.