Mongolia znalazła się między najszybciej rozwijającą się gospodarką Chin, a Rosją z ogromnymi zasobami surowców energetycznych i wszelkich innych niezbędnych dla chińskiego rozwoju

Lokomotywa ЗЭС5К ciągnie skład z węglem wzdłuż Bajkału magistralą wschodnio-syberyjską

Położenie Mongolii miedzy dwoma światowymi mocarstwami z dwóch powodów okazało się być jej atutem. Pierwszym jest jej położenie, a drugim zasoby i eksport węgla kamiennego.

Jest oczywiste, że od strony historycznej, a także kulturowej, oba mocarstwa usiłowały ten ludnościowo mały kraj (3mln ludności), a gigantyczny obszarowo (1,5 mln km kw.) sobie podporządkować.  Ostatecznie wraz z upadkiem dawnego ZSRR system ten upadł w 1990 r., i od tego czasu Mongolia jest państwem niepodległym. Jednak pomimo wielu krzywd jakich doznali od swoich potężnych sąsiadów, postanowili oni utrzymać z nimi poprawne stosunki handlowe, gospodarcze, a nawet polityczne. Były to niezwykle trafne decyzje, które przyniosły Mongolii zyski o skali globalnej.

Między Rosją a Chinami                                                               

Mongolia znalazła się między najszybciej rozwijającą się gospodarką Chin, a Rosją z ogromnymi zasobami surowców energetycznych i wszelkich innych niezbędnych dla chińskiego rozwoju. Jej położenie jest o tyle istotne, że Rosja, która posiada długą granicę z Chinami pozornie mogłaby się obejść bez Mongolii. Tak wygląda to tylko na mapie. W rzeczywistości od jej granicy do centrum Chin dzieli ją tysiące kilometrów, bez infrastruktury, na którą trzeba wyłożyć miliardy dolarów i czekać kilka lub kilkanaście lat na jej wykonanie. Tymczasem z Rosji przez Mongolię trasa ta jest blisko o połowę krótsza, wszak to Mongołowie założyli Pekin podczas panowania dynastii mongolskiej w tym kraju. Na dodatek, część kosztów tras kolejowych pokryją zainteresowani tym Mongołowie przy udziale chińskich kredytów. Pierwsza skorzystać ma na tym druga trasa rosyjskiego rurociągu gazowego Siła Syberii 2, która zostanie poprowadzona przez Mongolię.                                                              

Wspólny interes                                                                                       

Nic więc dziwnego, że nowa minister spraw zagranicznych pani Battsetseg Batmunkh na pierwszą swoją wizytę zagraniczną udała się do Moskwy. Jest to tym bardziej ważne, że tuż przed jej przyjazdem dwóch wysokich funkcjonariuszy wywiadu mongolskiego zostało aresztowanych jako rosyjskich szpiegów, którzy otrzymali wyroki po 14 lat więzienia. To mniej istotna sprawa w stosunku do decyzji trzech państw realizowania korytarza Chiny – Mongolia - Rosja (CMR). Pierwszoplanowym wynikiem tego porozumienia jest wybudowanie linii kolejowej Tavan – Tolgoi – Zuunbayan, Ma być ukończona w 2022 r., i umożliwi płynny eksport wysokiej jakości węgla kamiennego do Chin, zastępując poprzedni jego import z Australii.                  

Na cały świat                                                                                  

Obecnie odkrywkowo eksploatowane jest złoże Tavan Tolgoi, (ok. 7,5 mld ton) położone ok. 80 km od granicy chińskiej. Kilka milionów ton rocznie wywożonych jest ciężarówkami do tego kraju, co znacznie ogranicza jego możliwości eksportowe i niszczy środowisko. Niekończący się sznur samochodów, dzień i noc zmierza do chińskiej granicy i na powrót do kopalni po następny ładunek węgla. Na ukończeniu jest wspomniana magistrala kolejowa Tavan Tolgoi-Gashuunsukhait o długości 233 km, która ma połączyć kopalnię z chińską linią kolejową. Nowa linia kolejowa zwiększy ok. 3 - 4 krotnie eksport mongolskiego węgla do Chin z obecnych ok. 10 mln ton do 30 – 50 mln ton rocznie. Kopalnia zatrudni wtedy ok. 2000 górników. Rosyjsko – mongolskie rozmowy dyplomatyczne zakończyły się propozycją eksportowania mongolskiego węgla przez wybudowaną sieć kolejową do portów Dalekiego Wschodu: Władywostok i Vostoczny, skąd będzie on eksportowany na cały świat.