Lepiej zapobiegać niż karać

- W 2015 r. przeprowadzono 290 kontroli u przedsiębiorców górniczych. Nałożono 25 mandatów za łamanie przepisów Prawa geologicznego i górniczego oraz trzy w wyniku naruszenia Prawa budowlanego. Ogólna kwota grzywien nałożonych w drodze mandatów karnych wyniosła 12 400 zł. Jednak nakładanie kar nie jest naszym głównym celem. Dochodzi do tego w ostateczności - wyjaśnił dyrektor SUG Józef Koczwara

- Zakłady górnicze mają obowiązek dbać o bezpieczeństwo pracy swoich pracowników i ciągłość ruchu zakładu. Do nas zaś należy sprawdzanie, czy takie działania są podejmowane - powiedział w rozmowie z Trybuną Górniczą JÓZEF KOCZWARA, dyrektor Specjalistycznego Urzędu Górniczego.

W 2013 r. Wyższy Urząd Górniczy uznał SUG za najlepiej wyposażoną jednostkę nadzoru górniczego pod względem urządzeń kontrolnych i pomiarowych. Czy kierowany przez pana Urząd nadal utrzymuje tę pozycję?
Owszem. Dysponujemy obecnie 34 przyrządami pomiarowymi, z czego 18 pozyskaliśmy ze środków WUG, a 16 ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. W toku przeprowadzanych w ub. r. kontroli obiektów zakładów górniczych nasi pracownicy inspekcyjno-techniczni użyli ich aż 692 razy. W okresie pierwszego kwartału br. przyrządy pomiarowe zostały wykorzystane 166 razy. Po 2013 r. Urząd wzbogacił się o cztery nowe przyrządy pomiarowe. Są wśród nich przenośne detektory gazów, wideoendoskop oraz grubościomierz ultradźwiękowy. Planowane są kolejne zakupy ze środków własnych WUG oraz z pieniędzy NFOŚiGW. Nieustannie też szkolimy naszych pracowników. Mamy ambicję podążać w ślad za rozwojem techniki i postępem w górnictwie. Nie wyobrażam sobie, aby było inaczej.

Ile kontroli przeprowadzili w 2015 r. inspektorzy SUG i jakie są ich efekty?
W 2015 r. przeprowadzono 290 kontroli u przedsiębiorców górniczych. Nałożono 25 mandatów za łamanie przepisów Prawa geologicznego i górniczego oraz trzy w wyniku naruszenia Prawa budowlanego. Ogólna kwota grzywien nałożonych w drodze mandatów karnych wyniosła 12 400 zł. Jednak nakładanie kar nie jest naszym głównym celem. Dochodzi do tego w ostateczności. Wychodzę z założenia, że lepiej zapobiegać niż karać. Stąd inspektorzy Urzędu, korzystając ze swego doświadczenia, chętnie służą pomocą zakładom górniczym w rozwiązywaniu problemów. Swoim doświadczeniem dzielą się również w trakcie konferencji, prezentując referaty poświęcone rozwiązywaniu powtarzających się problemów oraz wprowadzaniu nowych rozwiązań w ramach stosowania tzw. dobrych praktyk inżynierskich. Przyrządy pomiarowe są używane przez pracowników inspekcyjno-technicznych do identyfikacji zagrożeń występujących w zakładach górniczych. Na podstawie przeprowadzanych pomiarów wydawano decyzje lub zalecenia związane m.in. z koniecznością wymiany zbrojenia szybowego, korekt ustawienia prowadników w szybie, naprawą obudowy szybowej czy modernizacją sygnalizacji szybowej. Cieszy mnie fakt, że zakłady górnicze, często po naszych kontrolach, zakupują sprzęt specjalistyczny. Zakłady górnicze mają obowiązek dbać o bezpieczeństwo pracy swoich pracowników i ciągłość ruchu zakładu. Do nas zaś należy sprawdzanie, czy takie działania są podejmowane. Kontrole przeprowadzane są w zależności od rodzaju obiektu z częstotliwością raz na rok lub jeszcze rzadziej.

Jak liczna jest kadra SUG?
Na dzień dzisiejszy zatrudniamy 27 osób, z czego 23 to pracownicy inżynieryjno-techniczni. Jeszcze niedawno było ich 26. Trzech odeszło na emerytury. Wciąż poszukujemy doświadczonych specjalistów z dziedziny górniczych wyciągów szybowych, energomechaniki i elektryki górniczej. Trzeba wiedzieć, że każda kontrola wnosi jakiś nowy element do naszej działalności. Nie jest sztuką dokonać odczytu danych, które wyświetla urządzenie diagnostyczne. Sztuką jest prawidłowe zdiagnozowanie problemu, wyłuskanie jego istoty. W naszej pracy trzeba umieć kojarzyć fakty i wyciągać wnioski.

SUG - jedyny taki urząd
Specjalistyczny Urząd Górniczy rozpoczął działalność 2 stycznia 2012 r. Wcześniej funkcjonował jako Urząd Górniczy do Badań Kontrolnych Urządzeń Energomechanicznych. Obejmuje swym zasięgiem całą Polskę. Dyrektor SUG pełni funkcję organu nadzoru górniczego pierwszej instancji, właściwego rzeczowo w sprawach podziemnych zakładów górniczych m.in. w odniesieniu do: górniczych wyciągów szybowych, szybów i szybików wraz z wyposażeniem, a także central i dyspozytorni wraz z systemami łączności. SUG jest ponadto organem administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego pierwszej instancji, właściwym w sprawach podziemnych zakładów górniczych w odniesieniu do obiektów budowlanych maszyn wyciągowych, szybowych wież wyciągowych i obiektów budowlanych stacji wentylatorów głównych. Inspektorzy Urzędu kontrolują ponadto zakłady ujęte w Prawie górniczym i geologicznym jako prowadzące działalność turystyczną. Są to kopalnie soli w Wieliczce i Bochni oraz kopalnia Guido w Zabrzu.