Kurtyka: Transformacja energetyczna to nie jedyne działanie, które musimy podjąć

Wiceminister Michał Kurtyka przypomniał, że szczyt w Katowicach przygotował globalne reguły polityki klimatycznej

- Państwa Europy Środkowo-Wschodniej mogą w najbliższym czasie stać się motorem zielonej odbudowy. Oznacza to jednak jeszcze większą odpowiedzialność - w tym przypadku przeprowadzenia transformacji w sprawiedliwy i solidarny sposób - podkreślił minister klimatu Michał Kurtyka podczas webinarium pt. "Investing in the Recovery and Transition of Europe's Coal Regions" zorganizowanego przez Bloomberg New Energy Finance.

Minister Kurtyka zwrócił uwagę, że transformacja energetyczna jest niezbędnym elementem dążenia do neutralności klimatycznej UE do 2050 r.

- Nie jest jednak jedynym działaniem, które musimy podjąć. Przed nami bezprecedensowe zmiany w dotychczasowym sposobie życia. Musimy nie tylko zmienić sposób produkowania energii, lecz również przemieszczania się, mieszkania, a nawet żywienia - powiedział.

- Konieczność zielonego ożywienia po pandemii COVID-19 sprawia, że jest ono trudniejsze, ale zapewnia także przed nami nowe szanse i możliwości - dodał.

Zdaniem szefa resortu klimatu należy zabezpieczyć istniejące inwestycje, aby zagwarantować kontynuację transformacji, wzmocnić lokalny przemysł oraz ukierunkować nowe inwestycje nie tylko na obniżenie emisji, lecz także na zwiększenie zatrudnienia oraz odporności gospodarek.

- Specyficzny punkt startowy i wymiar potrzeb transformacji polskiej energetyki wynika w dużym stopniu z uwarunkowań historycznych. Polska jest jedynym z - analizowanych przez Bloomberg - państw, które nie posiada elektrowni jądrowych, będących zarówno zeroemisyjnym, jak i stabilnym źródeł energii elektrycznej - zauważył minister.

Jak zaznaczył, w dekarbonizacji miksu energetycznego Polska chce wykorzystać możliwości płynące ze zdywersyfikowanych źródeł, w tym OZE, energetyki jądrowej zaplanowanej do wdrożenia od 2033 r. oraz wykorzystania gazu, jako przejściowej technologii transformacji, stabilizującej system elektroenergetyczny w dobie dynamicznego rozwoju OZE.

- Coraz silniej wspieramy rozwój krajowego OZE, szczególnie w ujęciu prosumennckim, zwiększając udział społeczeństwa w transformacji. W ciągu 5 lat moc zainstalowana instalacji fotowoltaicznych wzrosła 16-krotnie. W ostatnich 12 miesiącach podłączono do KSE ponad 1 GW nowych mocy PV. Całkowita moc OZE w polskim systemie elektroenergetycznym przekroczyła 10 GW, czyli ponad 20 proc. krajowych zdolności wytwórczych. Nasze plany zakładają, że kierunek ten zostanie utrzymany i w 2030 r. OZE będą stanowiły już ponad 40 proc. zainstalowanych krajowych mocy - poinformował Kurtyka

W opinii ministra szansą na przełomową systemową zmianę może być wprowadzenie morskiej energetyki wiatrowej, stanowiącej stosunkowo stabilne źródło energii odnawialnej.

- Ta innowacyjna branża umożliwi zaangażowanie lokalnego przemysłu i szeroką międzynarodową współpracę. Podpisany w ostatnim czasie w Polsce list intencyjny dot. rozwoju morskiej energetyki wiatrowej oraz procedowane rozwiązania legislacyjne dotyczące inwestycji w tym zakresie pozwolą na przejście do szybkiej i efektywnej realizacji założonych planów - powiedział.

Jak podkreślił Polska konsekwentnie zmniejsza udział węgla w krajowym miksie energetycznym, dbając jednocześnie o sprawiedliwy charakter prowadzonych zmian.

- Będziemy intensywnie współpracować w tym wymiarze z instytucjami unijnymi m.in. za sprawą Mechanizmu Sprawiedliwej Transformacji (FST) czy Instrumentu Odbudowy i Odporności, tak aby w maksymalnym stopniu wykorzystać możliwości płynące z przebudowy regionów węglowych, ochrony obywateli przed ubóstwem energetycznym i utratą miejsc pracy. Szczególnie w okresie kryzysu, musimy zaprojektować takie legislacje, które nie będą generować dodatkowych obciążeń dla najbiedniejszych i najbardziej wrażliwych Europejczyków - dodał.

Minister klimatu zwrócił także uwagę, że sprawiedliwa transformacja regionów górniczych jest zadaniem niezwykle trudnym i wymagającym rozważnych działań.

- Chcemy, aby FST był narzędziem niwelującym negatywne skutki transformacji energetycznej regionów węglowych. W tym celu, inwestycje wspierane w ramach funduszu powinny pokazywać realny wpływ na tworzenie trwałych, atrakcyjnych miejsc pracy, które w istotny sposób będą oddziaływać na gospodarkę regionu. Aby to uzyskać, planowane przedsięwzięcia powinny wychodzić naprzeciw przyszłym wyzwaniom. Nie możemy jednak zapominać, że działania w ramach funduszu powinny być nakierowane również na przeciwdziałanie zjawisku tzw. wykluczenia społecznego - zaznaczył.

- Mam nadzieję, że raport "Bloomberg NEF" wniesie interesujący głos w dyskusję o wyzwaniach przyszłości i koniecznej mobilizacji zasobów finansowych w sektorze elektroenergetycznym. Liczę także na to, że wyniki Państwa pracy pomogą nam wszystkim w poszukiwaniu najbardziej efektywnej ścieżki transformacji krajowych sektorów energetycznych, by stać się liderami nie tylko w zakresie zielonej transformacji, lecz również w zakresie trafności odpowiedzi na związane z nią obawy - zakończył minister.