Kultura: Muzeum Górnictwa w Zabrzu zainaugurowało Europejskie Dni Dziedzictwa

Wolfgang pehnte kaj

fot: Kajetan Berezowski

Słowo wstępne wygłosił światowej sławy znawca architektury prof. Wolfgang Pehnta z Bawarskiej Akademii Sztuk Pięknych w Monachium

fot: Kajetan Berezowski

W Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu rozpoczęły się dziś wieczorem obchody Europejskich Dni Dziedzictwa 2011.

Zainaugurowała je wystawa „Hans Poelzig. Architekt, nauczyciel, artysta” ze zbiorów IFA (Instytutu Stosunków Zagranicznych w Stuttgarcie), zorganizowana została we współpracy z Instytutem Goethego w Krakowie. Słowo wstępne wygłosił światowej sławy znawca architektury prof. Wolfgang Pehnta z Bawarskiej Akademii Sztuk Pięknych w Monachium.

Hans Poelzig, profesor Akademii sztuki w Berlinie zapisał się w historii niemieckiej architektury jako jeden z czołowych jej przedstawicieli swojego czasu. Współcześni, a zwłaszcza jego uczniowie szanowali go jako pioniera na polu architektury oraz mistrza i wspaniałą osobowość artystyczną. Przywiązywał szczególną wagę do artystycznego charakteru architektury. „Forma symboliczna” znaczyła dla niego więcej niż jakiekolwiek względy funkcjonalne, społeczne, a nawet polityczne.

W Polsce zaprojektował wiele budowli przemysłowych, m.in. kopalń, kilka wrocławskich ulic, a w latach trzydziestych nawet nowe centrum Zabrza – miasta, które miało wraz z Gliwicami i Bytomiem stanowić jedno wielkie przemysłowe City.

- Był postacią dominującą na scenie niemieckiej architektury w pierwszej połowie XX wieku. Barwna osobowość, dowcip, temperament oraz wyjątkowy talent pedagogiczny budowały wizerunek tego nieprzeciętnego człowieka. Przejawiał aktywność niemal we wszystkich dziedzinach architektury. Projektował domy prywatne, dzielnice miast, obiekty przemysłowe, teatry, kina, zabudowę targową, stacje radiowe – mówił prof. Pehnta.

Wystawa prezentuje reprodukcje szkiców, rysunków, planów oraz modele pochodzące ze zbiorów prywatnych, z archiwów i kolekcji z Hamburga, a nade wszystko z muzeum architektury przy Politechnice Berlińskiej. Przykłady głównych dzieł malarskich, które architekt udostępnił tylko raz na wystawę w roku 1919, są reprodukowane w formie fotografii. Fragmenty niemych filmów Golem: jak przyszedł na świat i Zur Chronik von Grieshuus ukazują Poelziga jako scenarzystę filmowego – przybliżając jeden z wielu aspektów jego ogromnego talentu. Seria zdjęć, wykonanych specjalnie na tę wystawę, dokumentuje współczesny stan projektowanych przez niego budynków.

Z kolei w sobotę, 17 bm. o godz. 15 w Skansenie Królowa Luiza zostanie odsłonięta tablica pamiątkowa poświęcona ofiarom katastrofy w Szybie Carnall.

Zdarzenie miało miejsce 12 września 1961 roku. Na podszybiu górnicy zajęli kolejno trzy piętra klatki, a górnicy na nadszybiu kolejne trzy, ale dopiero po kilkakrotnym jej przestawianiu. W trakcie tych manewrów prowadzonych na nadszybiu, klatka na poziomie 503 m oparła się o prowadnik i pomost wahadłowy. W efekcie nastąpiło spętlenie liny nośnej i zakleszczenie elementów zawiesia liny nośnej.

Gdy maszynista zaczął ruch wyciągu szybowego, luz na linie nośnej został wybrany i urwało się połączenie zawiesia liny nośnej tuż nad klatką znajdującą się na poziomie podszybia. Klatka, w której znajdowało się 28 górników, spadła z nadszybia do rząpia, wyciągając urwane zawiesie dolnej klatki na powierzchnię. Uszkodziło ono wieżę szybową i budynek maszyny wyciągowej.

W wyniku tej katastrofy życie straciło 14 górników a 14 pozostałych zostało ciężko rannych. Ludziom znajdującym się w klatce na podszybiu nic się nie stało.

Tuż po odsłonięciu tablicy będzie można zobaczyć inscenizacje przedstawiającą wydarzenia sprzed pół wieku.

MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

Nowy dyrektor Planetarium Śląskiego. Stefan Janta przechodzi na emeryturę, stery przejmuje Damian Jabłeka

Zmiana na stanowisku dyrektora Planetarium Śląskiego w Chorzowie. Po blisko 46 latach pracy dotychczasowy szef instytucji Stefan Janta przeszedł na emeryturę. 1 września 2026 r. jego miejsce zajął dotychczasowy wicedyrektor, Damian Jabłeka.

PSE, Gaz-System i PERN utworzyły stowarzyszenie do reprezentowania polskich operatorów w UE

Polskie Sieci Elektroenergetyczne, Gaz-System i PERN utworzyły stowarzyszenie Polish Energy Infrastructure House, które ma reprezentować interesy operatorów strategicznej infrastruktury energetycznej na forum Unii Europejskiej.

Szybciej z Rybnika do Pszczyny. Pociągi wróciły na trasę

Po blisko dwóch latach przerwy pociągi Kolei Śląskich wróciły na trasę Rybnik – Żory – Pszczyna, a czas przejazdu między Pszczyną a Żorami skrócił się z około 32 do około 21 minut. Od 30 sierpnia 2026 r. obowiązuje jesienna korekta rozkładu jazdy, w ramach której linia S72 nie tylko wraca na całą trasę, ale też oferuje więcej połączeń i kursy wydłużone w kierunku Bielska-Białej, Czechowic-Dziedzic i Żywca.

Nowy park handlowy w Rudzie Śląskiej. Powstanie przy autostradzie A4

Firma Scallier rozpoczęła komercjalizację nowego parku handlowego, który powstanie w Rudzie Śląskiej-Kochłowicach przy ul. Józefa Piłsudskiego. Inwestorem projektu jest spółka Merkury, a otwarcie obiektu zaplanowano na wiosnę 2028 roku.