fot: Tomasz Rzeczycki
Kopalnia Ćwiczebna Muzeum Miejskiego Sztygarka w Dąbrowie Górniczej była w 2022 r. niemal przez pół roku zamknięta
fot: Tomasz Rzeczycki
Muzeum Miejskie Sztygarka w Dąbrowie Górniczej zamierza pozyskać środki finansowe na zupełną przebudowę podziemnych pomieszczeń znajdujących się przy wejściu do kopalni ćwiczebnej. Ich obecny stan techniczny jest wysoce niezadowalający.
- Pomieszczenia obok kopalni nie zostały wyłączone z użytkowania, gdyż znajduje się tam sprzęt i infrastruktura niezbędna do funkcjonowania kopalni. Jedynie ograniczono możliwości przebywania tam osób obsługi, dla których są odpowiednie pomieszczenia socjalne w budynku Muzeum. Złożyliśmy do Urzędu Miasta projekt przebudowy pomieszczeń w ramach Polskiego Ładu. Czekamy na rozstrzygnięcie. Zmierzamy do całkowitego wyburzenia i zbudowania na nowo pomieszczeń technicznych i socjalnych oraz pomieszczenia dla obsługi ruchu turystycznego. Do czasu rozstrzygnięcia wniosku nie chcemy ujawniać szczegółów projektu technicznego - informuje Zbigniew Mirkowski z Muzeum Miejskiego Sztygarka w Dąbrowie Górniczej.
Kopalnia ćwiczebna w Dąbrowie Górniczej przez kilkadziesiąt lat w XX w. służyła jako miejsce nauki zawodu uczniom szkoły górniczej. Po likwidacji szkoły w jej gmachu utworzono muzeum, któremu podporządkowano kopalnię ćwiczebną. Jest ona kilka razy w tygodniu udostępniana do zwiedzania. Zachowano w niej urządzenia i maszyny górnicze z okresu, gdy funkcjonowała szkoła górnicza.
Część eksponatów umieszczono na świeżym powietrzu przed wylotem sztolni, prowadzącej do wyrobisk kopalni ćwiczebnej.
- Na placu przed kopalnią znajdują się eksponaty Muzeum pochodzące z darów: lokomotywa spalinowa wąskotorowa, wentylator lutniowy WL-1000, wóz górniczy osobowy, wóz górniczy materiałowy, wóz górniczy na urobek, koło linowe, stojaki typu Valent. Dary te trafiły do nas w przeciągu ostatnich lat. Natomiast rury znajdujące się pod ścianą z lewej strony to również dar, jednak one nie są eksponatami, ale będą użyte do ewentualnych napraw systemu odwadniania - wyjaśnia Zbigniew Mirkowski.
Eksponaty pochodzące ze zlikwidowanych kopalń dawnego Zagłębia Dąbrowskiego pochodzą nie tylko z darowizn, lecz część została kupiona przez Muzeum. Duże eksponaty np. wagoniki są eksponowane w kopalni, przed kopalnią i przed budynkiem Urzędu Miasta. Drobne eksponaty w miarę możliwości są prezentowane na stałych i czasowych wystawach, a spora część jest zdeponowana w magazynie.
Mimo oryginalnych eksponatów górniczych i położenia w pobliżu śródmieścia, kopalnia ćwiczebna od kilku lat notuje z roku na rok niższą frekwencję osób odwiedzających. Częściowo spowodowane to było kilkukrotnym zamknięciem kopalni na kilka miesięcy z powodu przepisów odgórnych lub awarii systemu przewietrzania wyrobisk. Statystykę odwiedzin mogłyby poprawić wycieczki szkolne z dąbrowskich szkół. Z tym jednak są pewne problemy.
- Mamy sygnały, że nauczyciele mają trudności ze zwalnianiem grup z kilku lekcji na wyjazd do Muzeum. Muzeum jest otwarte na wycieczki, warsztaty i lekcje muzealne. Nawet co roku organizujemy konferencję dla nauczycieli reklamującą możliwości edukacyjne Muzeum i rozsyłamy do szkół specjalnie przygotowane ulotki informacyjne - stwierdza Zbigniew Mirkowski.
W 2023 r. Muzeum nie przewiduje znaczących prac konserwatorskich w kopalni. Zanosi się za to na drobne prace, takiej jak wymiana części rur w instalacji odwodnienia kopalni.
