Dyskusyjne: na zlecenie CASE o pomocy dla górnictwa

fot: Jarosław Galusek/ARC

Z opracowanego w 2025 r. raportu, dotyczącego zakresu eksploatacji górniczej w 2024 r., wynika, że wydobycie węgla kamiennego z zastosowaniem podsadzki hydraulicznej wyniosło jedynie 0,28 mln ton, co stanowi 0,7 proc. wydobycia ogólnego.

fot: Jarosław Galusek/ARC

Polskie górnictwo węgla w latach 2010-2013 dostało 22 mld zł subsydiów, rozumianych jako różne formy pomocy publicznej - stwierdza raport Centrum Analiz Społeczno-Ekonomicznych przygotowany na zlecenie Polskiego Stowarzyszenia Energetyki Wiatrowej CASE. Rocznie wsparcie budżetowe i z programów operacyjnych sięga natomiast 1,1 mld zł.

W raporcie wzięto pod uwagę wszystkie zidentyfikowane formy subsydiów dla polskiego górnictwa. Jak zauważyli przy tej okazji autorzy, system subsydiów sektora górniczego w Polsce jest mało przejrzysty i niejednolity, zbadanie całkowitej wartości wsparcia wymagało bowiem przeszukania i wnikliwej analizy wielu dokumentów.

Według CASE, wsparcie dla górnictwa płynęło z budżetu państwa oraz programów pomocy dla sektora węgla kamiennego, ze współfinansowanych przez UE Programów Operacyjnych - Infrastruktura i Środowisko oraz Innowacyjna Gospodarka, z programu LIFE+ (głównie na rekultywację), ze środków pochodzących z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego. Formą dotacji są także emerytury górnicze.

Jak zauważyło CASE w analizowanym okresie - latach 2010-2013 - górnictwo było subsydiowane z różnych źródeł, w różny sposób i na różne cele. Centrum rozróżniło dotacje dla sektora jako całości oraz dotacje dla poszczególnych przedsiębiorstw.

Te pierwsze to dotacje do emerytur i rent górniczych oraz pokrywane przez państwo koszty osierocone po kopalniach, np. koszty rekultywacji terenów czy restrukturyzacji zatrudnienia.

Z kolei do drugiej kategorii wliczono dotacje na ograniczenie działalności, zwykle - jak zauważa CASE - powiązane z pokryciem strat wynikających z ograniczenia produkcji, dotacje na pokrycie kosztów nadzwyczajnych, np. w związku z likwidacją i dotacje na nowe inwestycje, takie jak dostęp do nowych złóż czy na innowacje.

W raporcie przyjęto, że połowa emerytur górniczych trafia do byłych górników węglowych, roczna kwota tych wypłat wyniosła w 2010 r. 4 mld zł, a w 2013 r. - ponad 4,6 mld zł. Jest to największa pozycja w dotacjach i za cztery ujęte w raporcie lata wyniosła ponad 17 mld zł.

Wsparcie z budżetu państwa i centralnych programów pomocowych dla sektora węgla kamiennego oszacowano na 3,5 mld zł. Z współfinansowanych przez UE POIŚ, POIG i LIFE+ środki dla górnictwa wyniosły ponad 32 mln zł, natomiast z RPO dla województwa - 1,2 mld. W sumie to nieco ponad 22 mld zł.

Z kolei dotacje dla odnawialnych źródeł energii (OZE) w latach 2010-2013 CASE oszacowało na 5,4 mld bądź prawie 10,4 mld zł, w zależności od zakwalifikowania wsparcia dla technologii współspalania biomasy z węglem. Przyznawane z tego tytułu wsparcie można bowiem zakwalifikować albo jako dotowanie OZE albo sektora górnictwa - podkreśliło Centrum.

Natomiast bez uwzględniania emerytur górniczych i wsparcia dla współspalania sektory górnictwa i OZE otrzymały porównywalne wsparcie - oceniło Centrum.

MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

9860 sekcji w JSW i rewolucja kotwiowa. Czym fedrowano w polskich kopalniach w 1996 roku?

Co się stało z pracownikami likwidowanej kopalni Żory? Jak Knurów i Gliwice poradziły sobie z transformacją? O tym pisaliśmy dokładnie 30 lat temu w „Trybunie Górniczej” z 7 listopada 1996 roku.

Jak to było z tym węglem koksowym i dlaczego zamknięto kopalnię Bielszowice? Jacek Korski odpowiada na teorie spiskowe

Bez echa przeszła rezygnacja prezesa JSW S.A. przysłonięta Świętem Zmarłych i wydarzeniami wokół Trybunału Konstytucyjnego. To ostatnie zamieszanie jeszcze potrwa, ale nie będę się na nim skupiał – nawet prawnicy mają tu różne zdania, a ja jestem tylko inżynierem i menedżerem górniczym.

Z Wełnowca na koniec świata. Jak chłopak ze Śląska zarządza gigantyczną kopalnią na pustyni Atakama

Mateusz Moskwa pochodzi z Katowic, wykształcenie zdobywał na krakowskiej AGH, a dziś odpowiada za kluczowe operacje w jednej z największych kopalni miedzi na świecie, należącej do KGHM

Bez poprawek do specustawy dla poszkodowanych właścicieli domów w Czystym Powietrzu

Senat nie zgłosił poprawek do ustawy, która umożliwi zawieszenie spłaty należności, ich umarzanie i dochodzenie roszczeń od oszustów przez fundusze ochrony środowiska. Nowe prawo ma pomóc właścicielom domów poszkodowanym przez nieuczciwych wykonawców prac termomodernizacyjnych w "Czystym Powietrzu".