fot: ARC
Średnia wysokość akcyzy wyniesie około 30 zł na tonie węgla
fot: ARC
W redakcyjnej poczcie tematem wciąż powracającym jest sprawa deputatu węglowego dla emerytów. Dominują w niej listy i e-maile od byłych pracowników kopalni Kazimierz-Juliusz. Drukujemy fragment jednego z nich, zachowując oryginalną pisownię. Jego autor zastrzegł, by nie publikować jego imienia i nazwiska.
"(...) Chodzi mi konkretnie o kopalnię Kazimierz-Juliusz w Sosnowcu. Bo tu akurat ma się za nic przepisy i reguluje się tak żeby było dobrze dla kopalni. Jeśli chodzi o związki, to przyklepują wszystko, co pan prezes każe. Proszę więc o odpowiedź, czy kopalnia może pozbawić deputatu lub ekwiwalentu za węgiel byłych pracowników (emerytów). Jeśli tak, to na jakiej podstawie? Czy może ustalać dowolnie wysokość ekwiwalentu? Wysokość tego ekwiwalentu znacząco się różni od tego, który płaci ZUS po nieistniejących kopalniach. Pisze się o przywilejach górników, a co o kolejarzach, którzy też dostają węgiel lub ekwiwalent i to wyższy jak emeryci górniczy. Jak to się ma do równości wobec prawa i Konstytucji?"
A oto obszerne stanowisko zarządu kopalni Kazimierz-Juliusz w sprawie przyznawania deputatu węglowego:
"Zagadnienie wydawania deputatu węglowego i wypłacania jego pieniężnego ekwiwalentu uregulowane jest w Zakładowym Układzie Zbiorowym Pracy KWK "Kazimierz-Juliusz" Sp. z o.o. z 28 sierpnia 1997 r. oraz w załączniku do tego układu - Regulaminie przyznawania i wydawania deputatu węglowego w KWK "Kazimierz-Juliusz" Sp. z o.o. w Sosnowcu w sposób zgodny z niekwestionowaną wolą stron tego układu. Układ ten jako akt wewnątrzzakładowego prawa pracy podlega kontroli i rejestracji przez Okręgowego Inspektora Pracy w Katowicach. W zakresie przyznawania prawa do deputatu węglowego i sposobu jego realizacji nie obowiązują inne przepisy, w szczególności przepisy o charakterze powszechnym.
Przywołane wyżej przepisy wewnątrzzakładowe nie kolidują z prawem powszechnie obowiązującym, co zostało zbadane w procesie rejestracji układu zbiorowego. Mając na uwadze konieczność zapewnienia płynności finansowej kopalni i związanego z tym poziomu dotychczasowego zatrudnienia, strony Zakładowego Układu Zbiorowego z dniem 18.10.2010 r. na podstawie Protokołu Dodatkowego nr 53 dokonały zmiany w zasadach wydawania deputatu węglowego, ograniczając krąg osób uprawnionych do świadczenia. Na mocy tego porozumienia począwszy od 01.01.2011 r. pozbawione prawa do deputatu węglowego zostały osoby nie będące bezpośrednio powiązane z pracą kopalni, tzw. spadkobiercy świadczenia, tj. wdowy i zstępni po pracownikach będących emerytami i rencistami kopalni.
Z kolei na podstawie Protokołu Dodatkowego nr 54 z 30.12.2010 r. strony układu zbiorowego ustaliły, że prawo do deputatu węglowego będzie przysługiwało emerytom i rencistom kopalni do 31.12.2011 r. Działania takie podjęte zostały w celu ograniczenia dysproporcji pomiędzy liczbą pracowników kopalni i liczbą emerytów i rencistów oraz ich spadkobierców uprawnionych do deputatu węglowego.
W związku z opisanymi wyżej zmianami Zarząd KWK "Kazimierz-Juliusz" Sp. z o.o. informuje, że zostały one dokonane w procesie rejestracji zmian do Zakładowego Układu Zbiorowego z udziałem organu rejestrowego - Państwowej Inspekcji Pracy, Okręgowego Inspektoratu Pracy w Katowicach i w procesie tym nie stwierdzono nieprawidłowości w działaniu stron układu zbiorowego. O zmianach w układzie zbiorowym strony poinformowały zainteresowanych w sposób określony w układzie, tj. poprzez opublikowanie treści zmian na tablicach informacyjnych znajdujących się w określonych i stałych miejscach na terenie kopalni.
Zaznaczyć trzeba, że wobec kopalni skierowano szereg pozwów z roszczeniami o wydanie deputatu węglowego w naturze lub wypłatę jego ekwiwalentu pieniężnego, które ostatecznie zostały oddalone przez sąd. Co ważne, sąd podzielił w tych sprawach argumentację kopalni i uznał prymat regulacji Układu Zbiorowego nad innymi przepisami, co stanowiło podstawę rozstrzygnięcia.
Zarząd KWK "Kazimierz-Juliusz" Sp. z o.o. podnosi również, że w związku z tym, iż od deputatu węglowego wydawanego emerytom i rencistom wcześniej jako pracownikom kopalni odprowadzane były składki na ubezpieczenie społeczne. Dotychczas uprawnieni emeryci i renciści oraz ich spadkobiercy faktycznie otrzymują wartość tego świadczenia w rentach lub emeryturach z ZUS, a deputat wydawany dotychczas przez kopalnię miał charakter świadczenia dodatkowego"
