Górnicza przeszłość Gór Opawskich ma wpływ na ich środowisko przyrodnicze

Wschodni kraniec Gór Opawskich w rejonie wsi Mokre Kolonia

Jedynym pasmem górskim Sudetów na Górnym Śląsku są Góry Opawskie. To teren naznaczony działalnością górniczą zarówno w przeszłości, jak i współcześnie. Liczne ściany skalne są pozostałością po dawnych mniejszych lub większych kamieniołomach. Sztolnie zachowane w masywie Biskupiej Kopy i Głuchołazach to z kolei pamiątka po górnictwie złota. Górnicza przeszłość ukształtowała częściowo środowisko przyrodnicze tego terenu. Można się o tym przekonać, czytając obowiązujące od 20 lipca 2022 r. zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Opolu w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Góry Opawskie PLH160007.

Tak jak w wielu innych miejscach, tak i w Górach Opawskich, stare sztolnie stały się kryjówkami nietoperzy. Jednym z nich jest podkowiec mały, którego populacja zimuje w sztolniach zarówno w rejonie Gwarkowej Perci pod Biskupią Kopą, jak i sztolni przy promenadzie nadrzecznej w Głuchołazach.

W planie ochrony wskazano potencjalne zagrożenia dla nietoperza. „Istnieje możliwość przysłonięcia części otworu wlotowego do sztolni opadłymi liśćmi – w przypadku ich nieusuwania może dojść do zmiany mikroklimatu wewnątrz schronienia, czyniąc je nieodpowiednim do hibernacji” - czytamy w dokumencie. Także niekontrolowana aktywność ludzka wewnątrz sztolni wskazana została jako skutkująca płoszeniem nietoperzy. Za potencjalnie niekorzystne zjawisko uznano ewentualną zmianę sposobu oświetlenia promenady spacerowej, przy której znajduje się sztolnia w Głuchołazach.

Innym przedmiotem ochrony w Górach Opawskich związanym z terenami po górnictwie odkrywkowym są ściany skalne i urwiska krzemianowe ze zbiorowiskami z Androsacion vandelii - czyli z paprociami naskalnymi, takimi jak np. zanokcica serpentynowa czy zanokcica północna. Najbardziej znane nieczynne kamieniołomy znajdują się w masywie góry Olszak oraz przy niebieskim szlaku w miejscu znanym jako Gwarkowa Perć. Odnośnie do wspomnianych zbiorowisk naskalnych nie stwierdzono konieczności wdrażania działań ochronnych w okresie obowiązywania planu.

Obszaru Natura 2000 Góry Opawskie PLH160007 obejmuje większą część tego pasma górskiego na terenie powiatów nyskiego, prudnickiego i głubczyckiego - od rejonu Podlesia na zachodzie po okolice wsi Mokre Kolonia i Pietrowice na wschodzie. Nowy plan ochrony przyjęty został zarządzeniem z 6 lipca 2022 r.