Górnictwo: W Rudzie Śląskiej trwają prace rekultywacyjne na hałdzie po kopalni Pokój

Spółka Restrukturyzacji Kopalń prowadzi intensywne prace rekultywacyjne na hałdzie Pokój zlokalizowanej w Rudzie Śląskiej. O tym jak przebieg ten proces poinformowano w czasie briefingu, który odbył się w poniedziałek, 3 lutego. Warto dodać, że hałda Pokój znajduje się w centrum miasta, w pobliżu bloków mieszkalnych, garaży i działek. To na nią przez lata odpady odprowadzały rudzkie kopalnie.  

Prace zabezpieczające na hałdzie w Rudzie Śląskiej są prowadzone od połowy 2024 r. Polegają one na wybraniu zapożarowanego materiału do takiej głębokości, gdzie nie występuje podwyższona temperatura. Następnie jest on przewożony do pełnego wystudzenia, a po zmieszaniu z innym materiałem trafia z powrotem na hałdę. Całość układana jest warstwami z zachowaniem odpowiedniej izolacji tak, aby w przyszłości uniknąć ponownego samozagrzania się materiału. Rozpoczęcię operacji poprzedziły skrupulatne badania.

Prace prowadzone na hałdzie wiążą się z uciążliwością dla mieszkańców w postaci nieprzyjemnego zapachu oraz pyłu. Nie ma jednak innej możliwości, aby przekształcić hałdę z płonącego zwałowiska w obiekt przyjazny okolicy. W założeniu bowiem hałda ma zostać całkowicie zrekultywowana w drugiej połowie 2026 r. Natomiast najbardziej uciążliwe prace mają potrwać do połowy br. O tym, co będzie się dziać na zwałowisku w czasie briefingu opowiedzieli: Jarosław Wieszołek, prezes SRK, Michał Pierończyk, prezydent Rudy Śląskiej, dr inż. Janusz Konior z Politechniki Śląskiej oraz Arkadiusz Bąk, przedstawiciel wykonawcy prac, czyli firmy Arek od Koparek.

 - Realizujemy tu bardzo trudne przedsięwzięcie, którego historia sięga roku 2018. Wcześniejsze koncepcje rekultywacji polegające na zasypywaniu tej hałdy okazały się nieskuteczne, dlatego w roku 2023 opracowaliśmy nowy program funkcjonalno-użytkowy i dążymy do tego żeby tę sprawę ostatecznie zamknąć. Chcemy przywrócić ten teren lokalnej społeczności i miastu. Miastu, które niewątpliwie jest miastem doświadczonym przemysłowo - mówił prezes Wieszołek.

Dodał, że hałdy pokopalniane są tymi najbardziej narażonymi na zmiany termiczne, które mogą wpływać na dyskomfort mieszkańców.

- SRK jest zdeterminowana żeby wraz z wyłonioną firmą zakończyć ten proces rekultywacji zgodnie z zawartą umową. (...) Wszystkie najbardziej uciążliwe prace powinniśmy zakończyć do połowy bieżącego roku - wskazał.

Wyliczył także, że łącznie po kopalni Pokój do rekultywacji jest łącznie 19 ha. Są to m.in. dwie hałdy - Pokój I i Pokój II.

Prezydent Michał Pierończyk wskazał, że miasto wraz z SRK wspólnie próbuje rozwiązywać pojawiające się problemy.

- Mam świadomość, że w naszym mieście jest wiele takich miejsc, gdzie należy podjąć działania, które przywrócą tereny mieszkańcom - powiedział gospodarz Rudy Śląskiej. Dodał, że briefing odbywa się na hałdzie pocynkowej, która przed 15 laty została zrekultywowana.

 - Musimy przeprowadzić te działania, aby nie było problemów w przyszłości. Tu mieliśmy taką sytuację, że hałda zaczęła się mocniej palić i działania były konieczne - powiedział i dodał, że tereny hałdy Pokój znajdują się w strategicznym miejscy, bo pomiędzy dzielnicami Nowy Bytom i Wirek. Na zrekultywowanym terenie mają powstać lekkie konstrukcje, m.in. farmy fotowoltaiczne. 

 Dr inż. Janusz Konior opowiedział natomiast, jakie procesy zachodzą na hałdach i jak duży mają one wpływ na aspekty środowiskowe oraz co robi się w ramach rekultywacji.

 - Kształtuje się rzeźbę terenu, ale przede wszystkim zaczyna się od likwidacji tych uciążliwości, które ta hałda powoduje - powiedział, po czym wyjaśnił dlaczego hałdy się palą.

- Na hałdach znajduje się substancja węglowa i jest możliwość akumulacji ciepła oraz dostępność tlenu. To on umożliwia te procesy związane z paleniem - przyznał. Dodał, że hałda sama się wygasi. 

Problem w Rudzie Śląskiej nie jest nowy. Już od lat zwałowiska między Nowym Bytomiem i Wirkiem są zapożarowane. To obszar, na który wpływ miała działalność kopalni Pokój, która etapami była przejmowana przez SRK. Pierwszy miał miejsce w 2017 r. Wówczas do Spółki trafiła część zakładu górniczego wraz z hałdą zlokalizowaną przy ul. Szyb Andrzeja. W 2018 r. stwierdzono jej zapożarowanie, po czym w latach 2020-2021 wykonano prace zabezpieczające - położono warstwę izolacyjną oraz posiano trawę. W 2022 r. SRK przejęła od PGG ruch Pokój kopalni Ruda, a wraz z nim dalszą część zapożarowanej hałdy przy ul. Lecha.

SRK na terenie hałdy Pokój systematycznie prowadzi pomiary powietrza. Wynika z nich, że w czasie prowadzonej rekultywacji nie zostały przekroczone normy szkodliwych gazów. Ponadto jakość powietrza można sprawdzić za sprawę Miejskiego Systemu Monitoringu Jakości Powietrza w Rudzie Śląskiej.

SRK posiada obecnie 42 hałdy, z czego 33 zostały już zrekultywowane. Dwie są w trakcie, a siedem lokalizacji jest planowanych do przeprowadzenia koniecznych prac.