Rybnik: gmina z modelowym programem rewitalizacji

Samorząd 140-tysięcznego Rybnika na Śląsku przygotował projekt rewitalizacji wybranych obszarów miasta, który - w zamierzeniu jego inicjatorów - mógłby później być wzorem dla podobnych przedsięwzięć w innych ośrodkach. Rybnik stara się o 5 mln zł dotacji na ten cel.

Prezydent Rybnika Piotr Kuczera podkreśla, że rewitalizacja to nie tylko np. remonty czy poprawa infrastruktury, dlatego rybnicki projekt łączy elementy infrastrukturalne ze społecznymi i edukacyjnymi.

- Rewitalizacja to proces o wiele bardziej złożony niż remont jakiegoś budynku. Przystąpiliśmy do konkursu, który pokaże prawdziwą twarz rewitalizacji, czyli przede wszystkim rewitalizację społeczną - tłumaczy prezydent.

Chodzi o konkurs Ministerstwa Rozwoju pod nazwą "Modelowa rewitalizacja miast". Spośród 240 zgłoszonych do niego przedsięwzięć wybrano 57 - w tym projekt z Rybnika. Maksymalnie 20 z nich uzyska po 5 mln zł dofinansowania na realizację pilotażowych projektów rewitalizacji, na których będą mogły wzorować się inne samorządy. Lista zwycięskich miast będzie znana wiosną.

Samorząd Rybnika wybrał do rewitalizacji obszary w kilku dzielnicach: Niewiadom, Śródmieście, Niedobczyce, Paruszowiec-Piaski i Chwałowice. Najistotniejszą częścią przedsięwzięcia mają być działania służące łagodzeniu problemów społecznych w tych miejscach.

- Na wskazanych w ramach rybnickiego projektu obszarach widzę bardzo duży potencjał. Trzeba wykonać ogromną pracę, przede wszystkim ze społecznością lokalną, ale to przyniesie rezultaty. Należy przede wszystkim pokazać ludziom, że mają wpływ na to, co dzieje się wokół nich. Poczucie sprawczości powoduje odpowiedzialność za przestrzeń, w której się żyje - mówi Jarosław Ogrodowski, który wspiera samorządowców jako ekspert resortu rozwoju.

Jego zdaniem rewitalizacja musi uwzględniać również część społeczną.

- Jeżeli wyremontujemy budynki, a nie pomożemy ludziom tam mieszkającym, nie osiągniemy spodziewanego efektu. Rewitalizacja nie może też dotyczyć jednego obiektu, tylko musi być realizowana obszarowo i dotyczyć ulicy, kwartału czy też osiedla - podkreślił.

Projekt nosi nazwę "Rewitalizacja miasta - nowa energia rybnickiej tradycji". Jeżeli miasto pozyska dofinansowanie, realizacja zamierzonych działań powinna rozpocząć się w połowie tego roku i potrwać do końca 2018 r. Pieniądze trafią przede wszystkim na aktywizację mieszkańców, w czym pomogą animatorzy społeczni, którzy w wybranych dzielnicach będą pracować z mieszkańcami.

Przedsięwzięcie obejmuje także m.in. wykonanie pogłębionych analiz społecznych, ekspertyz budowlanych wybranych budynków, realizację programu edukacyjnego wzmacniającego lokalną tożsamość oraz dofinansowanie do niewielkich inwestycji poprawiających przestrzeń wspólną i finansowanie inicjatyw społecznych w ramach tzw. minigrantów. Później samorząd może ubiegać się o kolejne środki, np. unijne oraz z funduszy ekologicznych czy Banku Gospodarstwa Krajowego, aby kontynuować i rozwijać rewitalizację.

Oprócz Rybnika w obecnym etapie konkursu dotyczącego modelowych projektów rewitalizacyjnych jest też pięć innych miast woj. śląskiego: Rydułtowy, Chorzów, Dąbrowa Górnicza, Zawiercie i Żywiec. Podczas oceny zgłoszonych projektów pod uwagę brano m.in. koncepcję projektu, jego zgodność z dokumentami strategicznymi miasta oraz opis zaplanowanych działań pilotażowych oraz edukacyjnych.